Monopoly – Spelregels en Speluitleg

Hieronder lees je hoe je Monopoly speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Hasbro. Monopoly is een vastgoedspel voor twee tot zes spelers vanaf acht jaar, waarin je straten koopt, huizen en hotels bouwt en huur int van je medespelers. Het spel bestaat sinds 1935 en deze uitgave bevat daarnaast een rode geluksdobbelsteen voor een sneller spelverloop.

Doel van het spel

Je verplaatst je pion over het bord en koopt zoveel mogelijk bezittingen. Dat zijn straten, stations en nutsbedrijven. Hoe meer je bezit, hoe meer huur je ontvangt van spelers die bij jou terechtkomen. Wie als enige speler nog geld heeft nadat alle anderen failliet zijn gegaan, wint het spel.

Voorbereiding

1. Leg het spelbord op tafel.
2. Geef elke speler 1500 aan speelgeld, verdeeld als volgt: vijf biljetten van 1, één van 5, twee van 10, één van 20, één van 50, vier van 100 en twee van 500. Het overige geld blijft in de doos en vormt de bank.
3. Schud de Kanskaarten en leg ze gedekt op het vakje Kans in het midden van het bord. Doe hetzelfde met de Algemeen Fonds-kaarten op hun eigen vakje.
4. Kies een bankier. De bankier beheert het geld van de bank, de huizen, de hotels en de eigendomsbewijzen, en leidt de veilingen. De bankier speelt gewoon mee, maar houdt eigen bezit strikt gescheiden van dat van de bank.
5. Elke speler kiest een pion en zet die op START.
6. Leg de twee witte dobbelstenen naast het bord. Wil je met de geluksdobbelsteen spelen, lees dan verderop de regels voor gevorderden.

Spelverloop

Elke speler gooit met de twee witte dobbelstenen. Wie het hoogst gooit, begint. Daarna gaat de beurt met de klok mee.

Een beurt

1. Gooi de twee witte dobbelstenen.
2. Verplaats je pion het gegooide aantal vakjes vooruit, met de klok mee.
3. Voer uit wat hoort bij het vakje waarop je eindigt. Wat elk vakje doet, lees je hieronder.
4. Gooide je dubbel, dan gooi je na je zet nog eens en verplaats je opnieuw. Gooi je in één beurt drie keer op rij dubbel, dan ga je meteen naar de gevangenis.
5. Je beurt is voorbij en de speler links van je is aan de beurt.

Gooi je dubbel bij je derde worp, dan tel je die zet niet. Je pion gaat direct naar de gevangenis.

De vakjes op het bord

Straten

Kom je op een straat die nog van niemand is, dan heb je twee opties. Je koopt de straat door de prijs op het vakje aan de bank te betalen, waarna je het eigendomsbewijs ontvangt. Wil je niet kopen, dan veilt de bankier de straat meteen. Dat gebeurt verplicht.

Kom je op een straat die al van een andere speler is, dan betaal je die speler de huur die op het eigendomsbewijs staat. De eigenaar moet wel zelf om de huur vragen, en dat moet gebeuren voordat de tweede speler na jou de dobbelstenen gooit. Vraagt de eigenaar niet op tijd, dan hoef je niets te betalen.

De huur van een straat stijgt zodra de eigenaar de complete kleurgroep bezit. De huur verdubbelt dan voor straten zonder gebouwen. Met huizen en hotels loopt de huur nog veel verder op. De exacte bedragen staan op elk eigendomsbewijs.

Stations

Er zijn vier stations op het bord, het Zuid-, West-, Noord- en Ooststation. Kom je op een onverkocht station, dan koop je het of de bankier veilt het. Kom je op een station van een andere speler, dan betaal je huur die afhangt van het aantal stations dat die speler bezit. Bij één station betaal je 25, bij twee stations 50, bij drie stations 100 en bij vier stations 200.

Nutsbedrijven

Het Elektriciteitsbedrijf en de Waterleiding zijn de twee nutsbedrijven. Ook hier geldt dat je een onverkocht nutsbedrijf koopt of laat veilen. Kom je op een nutsbedrijf van een andere speler, dan gooi je de dobbelstenen opnieuw om de huur te bepalen. Bezit de eigenaar één nutsbedrijf, dan betaal je vier keer het aantal ogen. Bezit de eigenaar beide nutsbedrijven, dan betaal je tien keer het aantal ogen.

START

Elke keer dat je pion op of langs START komt, ontvang je 200 van de bank.

Kans en Algemeen Fonds

Pak de bovenste kaart van de bijbehorende stapel en voer meteen uit wat erop staat. Leg de kaart daarna onderaan de stapel terug. Een kaart met de tekst “Verlaat de gevangenis zonder betalen” mag je houden tot je die nodig hebt, of verkopen aan een andere speler.

Inkomstenbelasting en Extra belasting

Betaal het bedrag dat op het vakje staat aan de bank.

Vrij Parkeren

Op dit vakje gebeurt niets. Je rust gewoon even uit.

Op bezoek

Kom je door een normale worp op het gevangenisvakje, dan zit je niet vast. Zet je pion op het deel met “Op bezoek” en speel gewoon verder.

Naar de gevangenis

Verplaats je pion meteen naar de gevangenis. Je ontvangt geen 200, ook al kom je onderweg langs START, en je beurt is voorbij. In de gevangenis mag je nog altijd huur ontvangen, bieden op veilingen, huizen en hotels kopen, hypotheken nemen en handelen met andere spelers.

Uit de gevangenis komen

Je hebt drie manieren om uit de gevangenis te komen.

1. Betaal aan het begin van je volgende beurt 50 aan de bank. Gooi daarna de dobbelstenen en verplaats je pion.
2. Gebruik aan het begin van je volgende beurt een kaart met “Verlaat de gevangenis zonder betalen”. Zo’n kaart mag je ook van een andere speler kopen. Leg de kaart onderaan de juiste stapel, gooi en verplaats je pion.
3. Gooi dubbel in je beurt. Lukt dat, dan ben je vrij en gebruik je die worp om je te verplaatsen. Je gooit hierna niet nog eens, ook al was het een dubbel. Je hebt maximaal drie beurten om dubbel te gooien. Lukt het bij de derde poging niet, dan betaal je 50 en gebruik je die laatste worp om te verplaatsen.

Veilingen

Zodra een speler op een onverkochte straat, station of nutsbedrijf eindigt en niet koopt, veilt de bankier het vakje.

1. De bankier opent het bod op 10.
2. Iedereen mag het bod verhogen, ook de bankier zelf en de speler die het vakje niet wilde kopen. Verhogen mag met elk bedrag, bijvoorbeeld 1.
3. De hoogste bieder betaalt het geboden bedrag aan de bank en krijgt het eigendomsbewijs.

Wil niemand bieden, dan gebeurt er niets en gaat het spel gewoon verder.

Bouwen

Huizen

Zodra je alle straten van een kleurgroep bezit, mag je er huizen op bouwen. Dat mag op elk moment, ook buiten je beurt. Je betaalt de bank de prijs die op het eigendomsbewijs staat en zet het huis op de straat.

Je bouwt gelijkmatig. Je mag pas een tweede huis op een straat zetten als elke straat van die kleurgroep al één huis heeft. Per straat mag je maximaal vier huizen bouwen.

Hotels

Staan er vier huizen op een straat, dan mag je die inruilen voor een hotel. Betaal de hotelprijs op het eigendomsbewijs, geef de vier huizen terug aan de bank en zet het hotel neer. Per straat is één hotel toegestaan en daar mag je geen huizen meer bij zetten.

Beperkingen

Je mag niet bouwen in een kleurgroep waarvan één van de straten een hypotheek heeft. Willen meerdere spelers het laatste huis of hotel van de bank, dan veilt de bankier het vanaf 10. Zijn er geen huizen of hotels meer in de bank, dan kan niemand bouwen tot iemand gebouwen terugverkoopt.

Handelen

Je mag op elk moment met andere spelers onderhandelen om bezittingen te kopen, te verkopen of te ruilen. Je kunt straten, stations, nutsbedrijven, geld en kaarten met “Verlaat de gevangenis zonder betalen” uitwisselen tegen een prijs die jullie samen bepalen.

Wil je een straat verkopen of ruilen, dan moet je eerst alle gebouwen op die straat aan de bank verkopen. Gebouwen verkopen aan andere spelers mag niet.

Bezittingen met een hypotheek mag je verhandelen. De nieuwe eigenaar kiest meteen tussen twee opties. Ofwel lost hij de hypotheek direct af en betaalt hij de bank de hypotheekwaarde plus 10 procent. Ofwel houdt hij de hypotheek en betaalt hij de bank nu alleen die 10 procent. In dat laatste geval betaalt hij bij een latere aflossing opnieuw het volledige aflosbedrag.

Geldgebrek

Moet je betalen en heb je niet genoeg geld, dan kun je op twee manieren aan geld komen.

Gebouwen verkopen

Je verkoopt huizen aan de bank voor de helft van de aankoopprijs. Ook hier geldt dat je gelijkmatig verkoopt binnen een kleurgroep. Een hotel verkoop je voor de helft van de prijs en ruil je daarbij direct in voor vier huizen, tenzij je die ook meteen verkoopt.

Een hypotheek nemen

Wil je een hypotheek op een vakje nemen, dan verkoop je eerst alle gebouwen in de hele kleurgroep aan de bank voor de helft van de prijs. Daarna draai je het eigendomsbewijs om en ontvang je van de bank de hypotheekwaarde die op de achterkant staat.

Op een vakje met een hypotheek kun je geen huur innen. Voor de andere straten in dezelfde kleurgroep blijf je wel de verhoogde huur ontvangen. Hetzelfde geldt voor stations en nutsbedrijven.

Om een hypotheek af te lossen, betaal je de bank de hypotheekwaarde plus 10 procent. Daarna draai je het eigendomsbewijs weer met de goede kant naar boven.

Faillissement

Heb je na het verkopen van gebouwen en het nemen van hypotheken nog altijd niet genoeg geld om te betalen, dan ga je failliet en speel je niet meer mee. Wat er met je bezit gebeurt, hangt af van aan wie je moest betalen.

Moet je betalen aan een andere speler, dan krijgt die speler al je gehypothekeerde bezittingen en je eventuele kaarten met “Verlaat de gevangenis zonder betalen”. Voor elke bezitting met hypotheek kiest de nieuwe eigenaar meteen of hij de hypotheek aflost of alleen de 10 procent betaalt en de hypotheek laat staan.

Moet je betalen aan de bank, dan gaan al je bezittingen terug naar de bank en vervallen alle hypotheken. De bankier veilt al je bezittingen direct. Kaarten met “Verlaat de gevangenis zonder betalen” gaan onderaan hun stapel.

Einde van het spel

De overige spelers spelen door tot er nog één speler over is. Die speler wint Monopoly.

Voor gevorderden: de geluksdobbelsteen

Voor een sneller spel voeg je de rode geluksdobbelsteen toe. Geef elke speler bij de start 1000 extra. Zodra je voor het eerst langs START bent gekomen, gooi je in elke beurt de geluksdobbelsteen samen met de twee witte dobbelstenen.

De zijden van de geluksdobbelsteen

• 1, 2 of 3. Tel dit getal op bij de worp van de witte dobbelstenen en verplaats je pion het totaal.
• Bus. Kies of je je pion verplaatst met de worp van één witte dobbelsteen of met de som van beide. Gooi je bijvoorbeeld 1 en 5, dan mag je 1, 5 of 6 vakjes vooruit.
• Mr. Monopoly. Verplaats je eerst gewoon met de witte dobbelstenen en handel het vakje af. Aan het einde van je beurt ga je daarna door naar het eerstvolgende onverkochte vakje, dat je koopt of laat veilen. Is alles verkocht, dan ga je naar het eerstvolgende vakje van een andere speler en betaal je daar huur.

Aanvullende regels

• De geluksdobbelsteen telt niet mee om te bepalen of je dubbel gooit.
• Gooi je met alle drie de dobbelstenen hetzelfde getal, dan mag je je pion naar elk vakje op het bord verplaatsen.
• Word je in je beurt naar de gevangenis gestuurd, dan vervalt de worp van de geluksdobbelsteen en is je beurt voorbij.
• Gebruik de geluksdobbelsteen niet wanneer je probeert dubbel te gooien om uit de gevangenis te komen.
• Bij het bepalen van de huur voor een nutsbedrijf gooi je alle drie de dobbelstenen. De Bus en Mr. Monopoly tellen dan als 0.

Officiële tips van Hasbro

De spelregels bevatten een aantal aanbevelingen om het spel kort en spannend te houden. Speel zonder huisregels. Veil elk vakje dat een speler niet koopt meteen. Leen geen geld aan andere spelers en maak geen afspraken om elkaar geen huur te vragen. Leg geen geld in het midden van het bord, want wie op Vrij Parkeren eindigt, krijgt volgens de officiële regels niets.