Zo speel je dnup, het kaartspel waarin elke kaart die je terugpakt een nieuwe waarde krijgt.
In dnup probeer je als eerste al je kaarten weg te spelen. Je legt sets kaarten voor je neer en hoopt dat je tegenstanders geen betere set spelen voordat jij weer aan de beurt bent. Elke kaart heeft twee waarden, één aan de bovenkant en één ondersteboven aan de onderkant. Zodra je kaarten van tafel terugneemt, draai je ze om en veranderen ze van waarde. Hieronder lees je alle regels op een rij.
Spelmateriaal
- 40 kaarten
- 5 overzichtskaarten
- 16 letterfiches
- Spelregels
Doel van het spel
Wie als eerste al zijn kaarten uit de hand wegspeelt, verdient twee letterfiches. De tweede speler die zijn hand leegt krijgt er één. Verzamel als eerste vier of meer letterfiches en je wint het spel direct.
De kaarten
Elke kaart heeft vier elementen die je moet kennen.
- Actieve waarde. Het grote cijfer aan de bovenkant. Dit is de waarde waarmee de kaart op dit moment meespeelt.
- Inactieve waarde. Het cijfer aan de onderkant, dat ondersteboven staat. Deze waarde wordt actief zodra je de kaart omdraait.
- Herhaling van de inactieve waarde. Een klein cijfer naast de actieve waarde, zodat je in één oogopslag ziet wat de kaart wordt na een draai.
- Voorbereidingssymbool. Een symbool dat aangeeft of je de kaart gebruikt bij een bepaald aantal spelers.
Voorbereiding
- Verwijder kaarten uit het spel op basis van het aantal spelers. Bij 5 spelers gebruik je alle kaarten. Bij 4 spelers haal je alle kaarten met het ene voorbereidingssymbool uit het spel en bij 3 spelers ook de kaarten met het tweede symbool. Voor 2 spelers geldt een aparte variant, die je onderaan deze pagina vindt.
- Geef iedere speler een overzichtskaart met de vier acties.
- Schud de kaarten voor elke ronde en verdeel ze volledig onder de spelers.
- Neem je kaarten in de hand zonder ze aan de andere spelers te tonen.
- De speler met de kaart met de waarden 1 en 5 waarop een ster staat, is de startspeler van de ronde. Daarna gaat het spel met de klok mee verder.
Je mag je kaarten op elk moment in een andere volgorde steken, maar je mag ze in je hand nooit omdraaien. Ze houden de oriëntatie die ze hadden toen je ze in je hand nam, tenzij een actie of de gouden regel anders bepaalt.
Wat is een set?
Een set bestaat uit één of meer kaarten met dezelfde actieve waarde. De waarde van een set is die actieve waarde. De grootte van een set is het aantal kaarten waaruit de set bestaat. Vier kaarten met een 3 vormen dus een set met waarde 3 en grootte 4.
Twee sets concurreren alleen met elkaar als ze dezelfde grootte hebben. Een set van drie kaarten kun je nooit vergelijken met een set van twee kaarten.
De gouden regel
Telkens als je kaarten van tafel in je hand neemt, moet je ze 180 graden draaien. De inactieve waarde wordt daarmee de actieve waarde en omgekeerd. Dat is een dnup, en het is de kern van het hele spel. Je mag de kaarten daarna in elke gewenste volgorde in je hand steken.
Verloop van een beurt
In je beurt voer je twee stappen uit.
Stap 1: verwijderen. Ligt er nog een set voor je, gespeeld in je vorige beurt, dan leg je die kaarten nu gedekt op de aflegstapel naast het speelgebied.
Stap 2: één actie. Voer precies één van de volgende vier acties uit.
Actie A: speel een set kaarten voor je neer
Leg een set uit je hand voor je op tafel. Heeft een andere speler al een set liggen met dezelfde grootte als jouw set, dan moet jouw set een hogere waarde hebben. Die speler neemt vervolgens alle kaarten van zijn set terug in de hand en draait ze om.
Je hoeft niet alle kaarten met die waarde uit je hand te spelen. Heb je vier vijven, dan mag je er ook twee spelen en twee bewaren.
Voorbeeld: op tafel ligt een set met grootte 1 en waarde 7, en een set met grootte 3 en waarde 6. Je mag een set van 1 kaart spelen als de waarde hoger is dan 7, en een set van 3 kaarten als de waarde hoger is dan 6. Een set van 2, 4 of 5 kaarten mag je met elke waarde spelen, omdat er geen set met die grootte op tafel ligt.
Actie B: voeg 1 kaart toe aan een set van een andere speler
Speel exact één kaart uit je hand en voeg die toe aan een set die voor een tegenstander ligt. Daarvoor gelden twee voorwaarden. De kaart moet dezelfde waarde hebben als de set waaraan je hem toevoegt. Krijgt die set door jouw kaart dezelfde grootte als een andere set op tafel, dan moet de set waaraan je toevoegt een hogere waarde hebben dan die andere set. De speler met de set met de lagere waarde neemt zijn kaarten terug in de hand en draait ze om.
Deze actie is dubbel voordelig. Je raakt een kaart kwijt en je kunt tegelijk een derde speler dwingen zijn set terug te nemen.
Actie C: neem de set kaarten van een andere speler
Neem de complete set die voor een tegenstander ligt en voeg die toe aan je eigen hand. Draai alle kaarten om terwijl je ze oppakt. Je hand wordt hierdoor groter, maar de nieuwe waarden kunnen precies zijn wat je nodig hebt.
Actie D: draai alle kaarten in je hand om
Draai in één keer al je handkaarten 180 graden. Alle actieve en inactieve waarden wisselen daarmee van plaats. Handig als je hand op dit moment weinig oplevert en de achterzijden er veel beter uitzien.
Einde van de ronde
De speler die als eerste zijn laatste kaart of kaarten uit zijn hand speelt, ontvangt twee letterfiches en komt deze ronde niet meer aan de beurt. Zijn kaarten blijven op tafel liggen totdat de andere spelers aan de beurt zijn geweest en worden dan verwijderd. Wordt de set eerder verslagen door een set met een hogere waarde, dan verdwijnt hij gewoon van tafel.
De speler die als tweede zijn laatste kaarten wegspeelt, ontvangt één letterfiche. Daarna is de ronde direct voorbij.
Einde van het spel
De eerste speler die vier of meer letterfiches verzamelt, wint het spel onmiddellijk. Wil je liever zonder fiches spelen, dan speel je simpelweg losse rondes en bepaal je zelf wanneer je stopt.
Variant voor 2 spelers
Met twee spelers speel je met twee speelgebieden per persoon.
- Leg bij de voorbereiding alle kaarten met de drie voorbereidingssymbolen terug in de doos.
- Iedere speler legt twee overzichtskaarten van dezelfde kleur voor zich neer. Dit zijn speelgebied 1 en speelgebied 2.
- Schud de kaarten voor elke ronde en verdeel ze onder beide spelers.
Iedere speler is twee keer na elkaar aan de beurt, eerst voor speelgebied 1 en daarna voor speelgebied 2. Per beurt verwijder je de set uit het betreffende speelgebied en voer je vervolgens één actie uit. Je hebt dus maximaal twee sets voor je liggen, één per speelgebied.
Een set kan in conflict komen met elke andere set op tafel met dezelfde grootte. In een spel met twee spelers betekent dat ook dat je eigen sets met elkaar kunnen concurreren.
Als uitzondering begint de speler met de sterkaart de ronde met slechts één beurt, namelijk in speelgebied 1. De speler die als eerste zijn laatste kaarten wegspeelt, wint de ronde direct. Wie twee rondes wint, wint het spel.
