De Kwakzalvers van Kakelenburg: De Kruidenheksen – Spelregels en Speluitleg

Hieronder lees je hoe je De Kwakzalvers van Kakelenburg: De Kruidenheksen speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van 999 Games. Deze uitbreiding van Wolfgang Warsch voegt aan het bekende druk-je-geluk-spel drie kruidenheksen toe die je eenmalig te hulp kunnen schieten, een nieuw ingrediënt met een wisselende waarde en materiaal voor een vijfde speler. Je hebt het basisspel nodig om deze uitbreiding te kunnen spelen.

Doel van het spel

Het doel blijft ongewijzigd. Je brouwt in negen rondes de beste drankjes door blind fiches uit je buidel te trekken en in je ketel te leggen. Hoe verder je komt, hoe meer punten en robijnen je verdient, maar trek je te veel witte fiches, dan ontploft je ketel. Wie na de laatste ronde de meeste punten heeft, wint. Nieuw is dat je met de kruidenheksen drie keer per spel een regel mag omzeilen, precies op het moment dat het jou het beste uitkomt.

Voorbereiding

De voorbereiding verloopt zoals je gewend bent van het basisspel, met een aantal aanvullingen.

1. Kies een set ingrediëntenboeken. Naast de sets uit het basisspel kun je nu ook kiezen voor set 5 of set 6.
2. Vervang het pompoenenboek van het basisspel door het pompoenenboek uit deze uitbreiding.
3. Geef iedere speler 3 heksenpenningen, één van elke kleur.
4. Iedere speler neemt de overloopschaal die bij zijn ketel past en legt deze onder de lepel aan zijn ketel.
5. Trek van elk van de 3 heksensoorten willekeurig 1 exemplaar en leg deze open onder het rondenspoor. De overgebleven heksen gaan terug in de doos.
6. Spelen jullie met vijf spelers, dan gebruikt de vijfde speler de ketel, buidel, fles, druppels, scoresteen, rattensteen en het fiche “0/50 zegels” uit deze doos.

Verloop van een beurt

Het spelverloop is gelijk aan dat van het basisspel. Alle spelers trekken tegelijk fiches uit hun buidel en leggen die in hun ketel, waarbij elk fiche zoveel velden vooruit wordt gelegd als zijn waarde aangeeft. Je stopt wanneer je wilt, of je gaat door en riskeert een ontploffing zodra de witte fiches samen meer dan zeven punten waard zijn. Daarna volgen de vaste fases van de rondeafsluiting, van de waarzeggerijkaart tot de puntentelling en de inkoop van nieuwe ingrediënten.

Wat er in deze uitbreiding bij komt, zijn drie extra lagen. De kruidenheksen geven je eenmalige uitzonderingen op de regels, het narrenkruid is een nieuw ingrediënt en de overloopschalen zorgen dat je door kunt brouwen als je ketel vol is.

De kruidenheksen

Er liggen elk spel drie kruidenheksen open, één per penningkleur. Iedere speler heeft van elke kleur precies één heksenpenning, waardoor je in het hele spel drie keer de hulp van een heks kunt inroepen en elke heks maar één keer kunt gebruiken. Wil je een heks activeren, dan geef je in de fase die op de heks staat aangegeven de heksenpenning van de bijbehorende kleur af.

Je mag in dezelfde ronde 1, 2 of zelfs alle 3 je penningen inzetten. Elke penning die je aan het einde van het spel nog over hebt, levert 2 punten op. Het bewaren van een heks is dus altijd een reële optie.

Welke heksen in het spel zitten, wisselt per partij. Dit zijn de mogelijke eigenschappen, geordend per fase.

Heksen in de bereidingsfase

• Is je ketel ontploft, dan mag je je fles inzetten en het als laatste gelegde witte fiche terug in je buidel doen. Daarna trek je verder of beëindig je je beurt. Je fles moet hiervoor wel vol zijn.
• Zolang je je beurt nog niet hebt beëindigd en je ketel niet is ontploft, mag je op elk moment 6 fiches uit je buidel trekken. Je kiest vrij hoeveel en welke fiches je in je ketel legt en in welke volgorde. De acties van die fiches voer je gewoon uit en de rest gaat terug in de buidel. Speel je dit in de laatste ronde, dan onderbreken de andere spelers het gelijktijdige trekken tot deze actie is afgehandeld.
• Is je ketel nog niet ontploft, dan mag je de laatste 2 witte fiches in je ketel terugdoen in je buidel. Je mag ook kiezen voor maar één ervan. De ontstane gaten vul je niet op. De 2 witte fiches hoeven niet naast elkaar te liggen en hoeven ook niet als laatste gelegd te zijn.

Heksen in de koopfase

• Waardeer de 2 als laatste gelegde fiches in je ketel met 1 niveau op, of in plaats daarvan één fiche naar keuze. Opwaarderen kan alleen van waarde 1 naar 2 en van waarde 2 naar 4. Pompoenen en net gekochte fiches komen niet in aanmerking. Deze actie mag ook als je ketel is ontploft en je voor punten hebt gekozen.
• Verdubbel je inkoopwaarde. Je koopt nog steeds maximaal 2 fiches in verschillende kleuren. In de laatste ronde mag je voor de dubbele waarde punten kopen in de verhouding 5:1.
• Neem een net gekocht fiche kosteloos nog een keer. Je ontvangt in deze fase dus 3 fiches, waarvan er 2 dezelfde kleur hebben.
• Verhoog je inkoopwaarde met 2 per robijn die je bezit. Je hoeft de robijnen niet af te geven.

Heksen in de puntentellingsfase

• Is je ketel ontploft, dan ontvang je toch alle bonussen. Je neemt dus zowel de punten als de ingrediënten, en bij het hoogste totaal mag je ook de bonusdobbelsteen werpen.
• Ontvang extra punten op basis van het aantal verschillende kleuren in je ketel. Witte fiches tellen hierbij niet mee.
• Leeg na afloop van je beurt je buidel naast je ketel. Voor elk gekleurd fiche van waarde 2, 4 of 6, elk paars fiche en elk narrenkruidfiche dat nog in je buidel zat, krijg je 2 punten. Witte fiches leveren niets op. Je mag deze heks ook gebruiken als je ketel is ontploft en je voor het inkopen van ingrediënten hebt gekozen.

Heks in de robijnfase

• Krijg je in de robijnfase een robijn, dan neem je er zoveel als het aantal punten op je puntentellingsveld. De punten krijg je daarnaast gewoon, tenzij je ketel is ontploft en je voor het kopen van ingrediënten kiest. Is de waarzeggerijkaart “Hier fonkelt het” actief, dan kies je tussen de 2 robijnen van die kaart en deze heks.

Heks aan het einde van de ronde

• Betaal maar 1 robijn in plaats van 2 om je fles te vullen of je druppel vooruit te zetten. Je mag deze actie meerdere keren uitvoeren, zolang je genoeg robijnen hebt.

De overloopschalen

Bereik of passeer je het laatste veld van je ketel, veld 33, dan leg je dat fiche op veld 33. Heeft dit fiche een actie die invloed heeft op een volgend getrokken fiche, dan vervalt die actie. Trek je daarna nog fiches, dan leg je die in je overloopschaal.

In fase D van de puntentelling ontvang je eerst wat er op de lepel staat afgebeeld, dus 15 punten en een inkoopwaarde van 35. Daarna tel je de waarden van alle fiches in je overloopschaal bij elkaar op en krijg je de helft daarvan als punten, naar beneden afgerond. Gekleurde fiches in de overloopschaal leveren geen acties meer op, maar witte fiches tellen wel gewoon mee voor het al dan niet ontploffen van je ketel.

Iedere speler die het laatste veld van zijn ketel heeft bereikt mag de bonusdobbelsteen werpen, mits zijn ketel niet is ontploft. Hoeveel fiches er in de overloopschalen liggen, maakt daarvoor niet uit.

Het narrenkruid

Het narrenkruid is het nieuwe ingrediënt van deze uitbreiding en heeft geen vaste waarde. Welk boek je gebruikt, bepaalt hoe de waarde tot stand komt.

• Boek 1: de waarde is gelijk aan het aantal rattenstaarten in je ketel plus 1. Je kijkt daarvoor hoeveel velden je rattensteen deze ronde vooruit is gegaan, na het voorlezen van de waarzeggerijkaart. Het gaat om de positie van de rattensteen in je ketel en niet om het verschil op het scorespoor. Een narrenkruidfiche gaat nooit meer dan 4 velden vooruit.
• Boek 2: het narrenkruidfiche neemt de eigenschap en de waarde over van het als laatste gelegde gekleurde fiche in je ketel. Witte fiches gelden hierbij niet als gekleurd. Ligt er nog geen gekleurd fiche in je ketel, dan heeft het narrenkruid waarde 1 en geen eigenschap.

De nieuwe ingrediëntenboeken

De uitbreiding bevat acht nieuwe boeken die de bestaande ingrediënten een andere werking geven. Je gebruikt per partij per kleur altijd maar één boek.

Pompoen. Een pompoenfiche heeft geen extra functie, behalve dat het je ketel 1 of 6 velden voller maakt. Opwaarderingen van boeken, heksen of waarzeggerijkaarten gelden nooit voor pompoenen. Een pompoen van waarde 1 wordt dus nooit een pompoen van waarde 6.

Kraaienschedel (blauw).

• Trek je een blauw fiche, dan moeten er minstens zoveel oranje fiches in je ketel liggen als de waarde van het blauwe fiche. Is dat zo, dan krijg je direct zoveel punten als die waarde. Zo niet, dan krijg je niets. De waarde van de oranje fiches doet er niet toe.
• Het cijfer op het blauwe fiche geeft aan hoeveel van de als laatste gelegde fiches je bekijkt, waarbij je het blauwe fiche zelf niet meetelt. Je kijkt alleen naar de als laatste gelegde fiches van waarde 1, 2 en 4, en gaten daartussen zijn toegestaan. Voor elk wit fiche van waarde 1 daartussen ontvang je 1 robijn.

Vliegenzwam (rood).

• Liggen er al rode fiches met een hogere waarde in je ketel, dan mag je een net getrokken rood fiche zoveel velden vooruitzetten als het cijfer op het hoogste rode fiche in je ketel, in plaats van zijn eigen waarde.
• Trek je een rood fiche, dan leg je het in je ketel en trek je direct nog een fiche dat je opzij legt. Dat fiche moet je deze ronde nog inzetten en je bepaalt zelf wanneer, voor of na het stoppen. Je legt het opzijgelegde fiche pas nadat je een al getrokken fiche hebt gelegd. Leggen na een ontploffing mag ook. Is het opzijgelegde fiche wit, dan telt het mee voor het ontploffen van je ketel.

Alruinwortel (geel).

• Trek je een geel fiche, dan trek je daarna nog een fiche uit je buidel. Je zet het gele fiche de waarde van dat extra fiche verder vooruit, of 1 veld extra bij een narrenkruidfiche. Het extra getrokken fiche gaat daarna terug in je buidel.
• Trek je een geel fiche, dan mag je 1 robijn afgeven om het 3 velden verder in je ketel te leggen. Meerdere robijnen afgeven voor meerdere sprongen mag niet.

Kruisspin (groen).

• Ligt er een groen fiche als laatste of voorlaatste in je ketel, dan mag je één van je fiches als startfiche voor de volgende ronde in je ketel leggen. Je kiest daarvoor uitsluitend uit de fiches die nu in je ketel liggen, en de waarde van het groene fiche bepaalt de maximale waarde van je keuze. Een fiche van waarde 4 leg je dus direct 4 velden verder, en de eigenschap ervan mag je aan het begin van de volgende ronde meteen gebruiken. Het groene fiche zelf kiezen mag ook.
• Voor elk groen fiche dat als laatste of voorlaatste in je ketel ligt, mag je de bonusdobbelsteen eenmaal werpen en de bijbehorende bonus nemen. De waarden van de groene fiches doen er niet toe. Is de waarzeggerijkaart “Geluk van de meesters” actief, dan werp je per groen fiche zelfs tweemaal.

Geestenadem (paars).

• Tel de punten van alle velden met een paars fiche bij elkaar op. Dat totaal is een inkoopwaarde waarmee je maximaal 2 fiches in verschillende kleuren koopt. Deze koop staat los van de koop in fase E, waarin je dus opnieuw fiches mag kopen. In de laatste ronde mag je deze inkoopwaarde gebruiken om punten te kopen in de verhouding 5:1.
• Bekijk de waarde van het fiche dat direct na een paars fiche ligt en ontvang dat aantal punten. Is dat fiche door een actie verder vooruitgezet dan zijn eigen waarde, dan telt nog steeds de waarde die erop staat.

Doodshoofdvlinder (zwart).

• Koop je een zwart fiche in fase E of krijg je er een via een waarzeggerijkaart, dan doe je het in de buidel van je linkerbuurman en zet je een van je druppels 1 veld vooruit. In fase B krijg je 1 robijn voor elk zwart fiche in de ketel van je linkerbuurman. Je linkerbuurman krijgt zelf 1 robijn voor een zwart fiche dat op de laatste of voorlaatste plaats in zijn ketel ligt.
• De speler wiens zwarte fiche het verst in zijn ketel ligt, zet een van zijn druppels 1 veld vooruit. De speler wiens zwarte fiche het op één na verst ligt, krijgt 1 robijn. Met minstens 2 zwarte fiches in je ketel kun je beide bonussen winnen. Bij een gelijke stand ontvangen alle betrokken spelers de bijbehorende bonus.

De acties van deze boeken vinden pas plaats nadat alle spelers zijn gestopt, gedwongen of vrijwillig. Of een ketel is ontploft, maakt daarbij niet uit. De eigenschappen worden in fase B van de puntentellingsfase één voor één uitgevoerd.

Verduidelijkingen bij de waarzeggerijkaarten

Word je door een waarzeggerijkaart gedwongen om een fiche uit je buidel te trekken, zoals bij “Pittig ingrediënt”, dan is dat trekken risicoloos. Je ketel kan er nooit door ontploffen, ook niet als de witte fiches daarmee de limiet overschrijden. De eigenschap van het fiche dat op deze manier wordt gelegd, voer je niet uit.

Opwaarderingen door boeken, heksen of waarzeggerijkaarten zoals “Een gunstige gelegenheid” gelden nooit voor pompoenen. Een pompoen van waarde 1 opwaarderen naar een pompoen van waarde 6 is dus niet mogelijk.

Einde van het spel en puntentelling

Het spel eindigt na de negende ronde, net als in het basisspel. Je telt je punten op het scorespoor bij elkaar op. Daar komen in deze uitbreiding twee dingen bij. Elke heksenpenning die je niet hebt gebruikt is 2 punten waard, en de fiches in je overloopschaal leveren de helft van hun gezamenlijke waarde op, naar beneden afgerond. De speler met de meeste punten wint de jaarmarkt van Kakelenburg.