Op de jaarmarkt van Kakelenburg borrelt het weer volop. De ketels pruttelen, de kersenbommen loeren en net als je denkt dat je brouwsel gaat ontploffen, duikt er een kruidenheks op die je uit de brand helpt. Met De Kwakzalvers van Kakelenburg: De Kruidenheksen krijgt het bekroonde push-your-luck-spel er een vangnet, een vijfde speler en een flinke dosis variatie bij.
De Kruidenheksen is de eerste uitbreiding op De Kwakzalvers van Kakelenburg van Wolfgang Warsch, in het Nederlands uitgegeven door 999 Games. Je hebt het basisspel nodig om deze uitbreiding te spelen. In deze review ontdek je wat de kruidenheksen precies doen, wat het narrenkruid toevoegt en of deze doos voor jou een aanrader is.
Een marktplein vol hulplijnen
Het thema van De Kwakzalvers van Kakelenburg blijft in deze uitbreiding volledig overeind. Je bent nog steeds een wonderdokter die op de jaarmarkt drankjes brouwt tegen kwaaltjes als heimwee en de hik, en je trekt nog steeds blind fiches uit je buidel in de hoop dat je ketel niet ontploft. De kruidenheksen passen daar naadloos in. Het voelt volkomen logisch dat je op een markt vol beunhazen af en toe een échte kruidenkenner inschakelt die je brouwsel op het nippertje redt. Toch?!
Visueel sluit alles aan bij het basisspel. Dennis Lohausen tekende opnieuw sfeervolle, kleurrijke illustraties, met heksen die eerder guitig dan griezelig ogen. De nieuwe ingrediëntenboeken hebben dezelfde herkenbare vormgeving als de bestaande boeken en de overloopschalen schuiven netjes onder de lepel aan je ketel. Het materiaal is van stevig karton en de heksenpenningen liggen lekker in de hand. Alles oogt alsof het altijd al bij het spel heeft gehoord, en dat is precies wat je van een goede uitbreiding wilt.
Spelmateriaal
- 8 ingrediëntenboeken
- 151 ingrediëntenfiches + 3 reservefiches
- 20 robijnen
- 12 kruidenheksen (4 per soort)
- 15 heksenpenningen
- 5 overloopschalen
- Materiaal voor een 5e speler: 1 ketel, 1 buidel, 1 fles, 2 druppels, 1 scoresteen, 1 rattensteen en 1 fiche “0/50 zegels”
- De spelregels
Opzet van het spel
- Bereid het spel voor zoals je gewend bent van het basisspel. Je kunt nu ook kiezen voor set 5 of 6 van de ingrediëntenboeken.
- Vervang het pompoenenboek uit het basisspel door het nieuwe pompoenenboek uit deze uitbreiding.
- Geef iedere speler 3 heksenpenningen, één per kleur.
- Iedere speler neemt de overloopschaal die bij zijn ketel past en legt deze onder de lepel aan zijn ketel.
- Trek van elk van de 3 heksensoorten 1 exemplaar en leg deze open onder het rondenspoor. De overige heksen gaan terug in de doos.
Hoe speel je De Kruidenheksen?
Het spelverloop is gelijk aan dat van het basisspel. Je trekt in je beurt fiches uit je buidel en legt deze in je ketel, in de hoop op tijd te stoppen voordat de witte fiches je drankje laten ontploffen. Wie na negen rondes de meeste punten heeft, wint.
Nieuw zijn de kruidenheksen. Aan het begin van het spel liggen er drie heksen open, één per penningkleur, en iedere speler heeft van elke kleur precies één heksenpenning. Wil je de eigenschap van een heks gebruiken, dan lever je in de aangegeven fase de bijbehorende penning in. Dat mag in het hele spel dus maar drie keer, en per heks maar één keer. De effecten lopen uiteen van het terugstoppen van de laatste witte fiches in je buidel tot het alsnog ontvangen van alle bonussen na een ontploffing, of het verdubbelen van je inkoopwaarde. Elke penning die je aan het einde van het spel nog over hebt, is 2 punten waard. Je moet dus telkens afwegen of het juiste moment nú is, of dat je je hulplijn nog even bewaart.
Daarnaast introduceert de uitbreiding het narrenkruid, een nieuw ingrediënt zonder vaste waarde. Afhankelijk van het gekozen boek is de waarde gelijk aan het aantal rattenstaarten in je ketel plus 1, of neemt het fiche de eigenschap en waarde over van het laatst gelegde gekleurde fiche. Ook voor de bestaande ingrediënten zitten er nieuwe boeken in de doos, waaronder een pompoen die je ketel in één keer 6 velden voller maakt.
Tot slot zijn er de overloopschalen. Bereik je het laatste veld van je ketel, dan leg je extra getrokken fiches voortaan in je overloopschaal. Bij de puntentelling krijg je de helft van hun totale waarde als punten en mag je bovendien de bonusdobbelsteen werpen. Doorbrouwen loont dus, ook als je ketel al vol is.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels.
Speleigenschappen
De kern van De Kwakzalvers van Kakelenburg blijft een blind kansspel waarin je zelf bepaalt hoe ver je het geluk tart. Wat De Kruidenheksen toevoegt, is een klein maar betekenisvol stuurtje op dat geluk. Met een goed getimede heks red je een ontploffende ketel of pers je net wat extra punten uit een sterke ronde. Omdat elke heks maar één keer per spel inzetbaar is, wordt timing een tactische afweging op zich. Zet je je gouden penning nu in, of gok je erop dat je hem later harder nodig hebt?
De herspeelbaarheid gaat er flink op vooruit. Met acht nieuwe ingrediëntenboeken, twee extra boekensets en drie wisselende heksen per partij ziet geen enkel spel er hetzelfde uit. De interactie blijft beperkt, want iedereen brouwt vooral in zijn eigen ketel. Wel brengt het nieuwe boek van de doodshoofdvlinder een leuke uitzondering, omdat gekochte zwarte fiches daarbij in de buidel van je linkerbuurman belanden. Doordat alle spelers tegelijk fiches trekken, zit je buiten je beurt om nooit lang stil.
Voor wie is dit spel?
Deze uitbreiding is er in de eerste plaats voor iedereen die het basisspel al regelmatig op tafel legt. De regels sluiten naadloos aan op wat je al kent, waardoor je binnen vijf minuten uitleg weer kunt spelen. Wie het basisspel soms te grillig vindt, heeft aan de kruidenheksen bovendien een welkome buffer tegen pech. Ook groepen van vijf spelers hebben met deze doos eindelijk een plek aan de markttafel.
Minder geschikt is de uitbreiding voor wie het basisspel nog maar net heeft ontdekt. De toevoegingen zijn leuk, maar niet noodzakelijk zolang de basisdoos je nog volop verrast. Speel je De Kwakzalvers van Kakelenburg het liefst met een volle tafel, dan is het goed om te weten dat het spel met vijf spelers iets langer duurt, al blijft de speeltijd dankzij het gelijktijdige trekken alleszins redelijk.
Basisspel vs. met uitbreiding
Wie twijfelt of deze doos iets toevoegt, kan het verschil het beste zo zien. Het basisspel is puur push-your-luck, waarbij een ontploffing in de verkeerde ronde je hele avond kan kleuren. Met De Kruidenheksen erbij houd je drie troefkaarten achter de hand die de scherpste pechmomenten afvlakken, zonder dat de spanning van het trekken verdwijnt. Daarnaast maken de nieuwe boeken en het narrenkruid de combinaties gevarieerder dan ooit, terwijl de overloopschalen sterke rondes extra belonen in plaats van afkappen. Het spel wordt er niet wezenlijk moeilijker van, wel rijker. Alleen de speelduur neemt licht toe, zeker met vijf spelers.
Conclusie
Na tientallen potjes basisspel voelt De Kruidenheksen als de uitbreiding die er eigenlijk altijd al bij had moeten zitten. De kruidenheksen geven je precies genoeg controle om de grootste frustratiemomenten te verzachten, zonder het heerlijke gegok te ondermijnen. De nieuwe boeken, het onvoorspelbare narrenkruid en de overloopschalen zorgen samen voor merkbaar meer variatie, en het materiaal voor de vijfde speler maakt het pakket compleet. Enige kanttekening is dat de uitbreiding vooral meer van hetzelfde biedt en pas echt schittert als je het basisspel goed kent. Voor liefhebbers van De Kwakzalvers van Kakelenburg is dit Conclusie
