Hieronder lees je hoe je Odin: De Noren speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van White Goblin Games. Odin: De Noren is de eerste grote uitbreiding op het expertspel Odin en werd ontworpen door Gernot Köpke en Uwe Rosenberg. Je hebt het basisspel Odin nodig om deze uitbreiding te kunnen spelen. Op deze pagina beschrijven we uitsluitend wat de uitbreiding toevoegt of verandert, de regels van het basisspel blijven verder gewoon gelden.
Doel van het spel
Het doel verandert niet ten opzichte van het basisspel. Je verzamelt goederentegels en legt die zo handig mogelijk op je spelersbord om de afgedrukte minpunten af te dekken. Daarnaast bouw je huizen en schuren, ontdek je nieuwe landen en draag je bij aan het feestmaal. Wie aan het einde de meeste punten heeft, wint. De uitbreiding voegt hier nieuwe wegen naartoe toe, waaronder extra dieren, nieuwe eilanden, een vijfde actiekolom en overwinningspuntfiches.
Voorbereiding
De voorbereiding is gelijk aan die van het basisspel, met de volgende aanpassingen.
- Goederentegels sorteren. De uitbreiding bevat een extra sorteerdoos voor de nieuwe goederentegels. Sorteer de tegels volgens de tabel in het spelregelboek. Je gebruikt hiervoor alleen de grote vakken. Verdeel dubbelzijdige tegels over twee vakken. Zet de nieuwe sorteerdoos naast de twee dozen uit het basisspel.
- Actieborden. Leg het grote actiebord uit het basisspel terug in de doos en gebruik in plaats daarvan de drie losse actieborden. Draai elk bord zo dat het symbool voor het juiste aantal spelers boven ligt. Er is een kant voor 1 of 2 spelers, een kant met de symbolen voor 3 spelers en een kant voor 4 spelers. De twee uitbreidingstegels die je in het basisspel bij vier spelers gebruikt, blijven in de doos.
- Ambachtelijke schuren. Schud de zes gebouwentegels en geef elke speler er willekeurig één. De overige tegels gaan terug in de doos. Leg je eigen ambachtelijke schuur naast je spelersbord. Je moet de schuur eerst bouwen voordat je hem kunt gebruiken.
- Ontdekkingsborden. Leg de vier nieuwe ontdekkingsborden met de voorkant naar boven naast de actieborden. De voorkant herken je aan de letter rechtsonder in de hoek. De ontdekkingsborden uit het basisspel gaan terug in de doos. Speel je met drie spelers, voeg dan twee gewijzigde borden uit het basisspel toe (A of B plus C of D). Bij vier spelers voeg je alle vier de borden toe. Je mag desgewenst ook alle ontdekkingsborden gebruiken, ongeacht het aantal spelers, en de twee borden uit mini-uitbreiding 1 erbij pakken.
- Voorraadbord voor speciale tegels. Leg alle speciale tegels met een smidstang-symbool en een zwaardwaarde van 8 of lager op het nieuwe kleine voorraadbord. Dit geldt ook voor enkele tegels uit het basisspel, zoals het kruisbeeld. Draai het grote voorraadbord voor speciale tegels om en leg de resterende speciale tegels op die achterkant.
- Voorraadbord voor schepen. Gebruik het nieuwe voorraadbord voor de schepen en leg het bord uit het basisspel terug in de doos. Leg de nieuwe kleine emigratietegels op de juiste velden.
- Bergtegel. De nieuwe bergtegel levert meer grondstoffen op dan de tegels uit het basisspel. Je kunt hem bewaren voor de laatste ronde of hem door de andere bergtegels schudden.
- Overwinningspuntfiches. Leg de zestien fiches binnen handbereik bij de actieborden.
Spelverloop
Een ronde verloopt precies zoals in het basisspel. Hieronder vind je alle aanvullingen die de uitbreiding meebrengt.
De vijfde actiekolom
De nieuwe actieborden hebben een vijfde kolom met sterke actievelden. Op deze velden mag je één of twee Vikingen plaatsen. Zodra je Vikingen in de vijfde kolom hebt geplaatst, mag je deze ronde geen Vikingen meer inzetten en moet je passen. Plaats je twee Vikingen op een actieveld in de vijfde kolom, dan mag je aanvullend op de actie een ambachtskaart spelen.
Nieuwe dieren
De uitbreiding voegt paarden en varkens toe. Je hebt hiervoor geen extra stallen op je spelersbord. Je legt de nieuwe dieren in dezelfde stallen als je schapen en runderen of gewoon naast je spelersbord.
Varkens planten zich sneller voort dan de andere dieren. Heb je minstens twee varkens, dan pak je in elke voortplantingsfase een nieuw varken. Varkenstegels hebben geen drachtige kant. Paarden planten zich voort volgens dezelfde regels als koeien en schapen.
Je komt aan paarden en varkens via de actievelden van de veemarkt, via bonussen op de nieuwe ontdekkingsborden of door kruidentegels op te waarderen.
Aangepaste en nieuwe actievelden
Veemarkt. Op het ene nieuwe actieveld ontvang je een combinatie naar keuze van twee dieren, bijvoorbeeld twee schapen, twee varkens of één van elk. Op het andere ontvang je twee dieren naar keuze, waarbij het ook twee dezelfde mogen zijn. Op beide velden betaal je de kosten in zilver plus de afgebeelde goederentegel.
Handwerk. Betaal 1 erts om een tegel met een smidstang-symbool en een zwaardwaarde lager dan 9 te ontvangen. Deze speciale tegels liggen op het nieuwe voorraadbord.
Bergen en handel. Neem twee verschillende bouwmaterialen uit de algemene voorraad. Daarnaast mag je één goederentegel eenmaal opwaarderen.
Jacht. Bij de nieuwe jachtacties visvangst en elandenjacht betaal je de kosten uitsluitend met wapenkaarten. Hout gebruiken mag niet. Mislukt de jacht, dan ontvang je de wapens die op het actieveld staan afgebeeld.
Diefstal. Voor dit actieveld heb je een knarr nodig. Net als bij plunderen pak je een tegel waarvan de zwaardwaarde gelijk is aan of lager dan je worp. Je mag je worp alleen verhogen met de afgebeelde wapens, steen gebruiken mag niet. Mislukt de diefstal, dan ontvang je één van alle afgebeelde wapens.
Emigratie en ambachten. Op dit actieveld voer je een emigratie uit met een van je walvisboten. Je pakt een kleine emigratietegel en legt die op je feestmaaltafel. Daarna gaat de walvisboot terug naar de voorraad, waarbij eventueel erts op die boot verloren gaat. Deze actie kost geen zilver. Op een ander veld pak je eerst een ontdekkingsbord naar keuze, mits je een langschip hebt, voordat je 2 zilver betaalt om met een walvisboot te emigreren. Op een derde veld leg je een ambachtskaart uit je hand af, waarna je 2 zilver krijgt of drie nieuwe ambachtskaarten pakt.
Huizenbouw en ambachtelijke schuren
De gebouwen uit het basisspel hebben nieuwe symbolen gekregen voor schuur, stenen huis en langhuis. Kun je een schuur bouwen, dan mag je in plaats daarvan je persoonlijke ambachtelijke schuur bouwen. Je kiest zelf welke kant van de tegel je gebruikt. Elke speler mag per potje één ambachtelijke schuur bouwen.
De ambachtelijke schuren hebben velden voor bonen, stokvis, wildvlees, bont, linnen en erts. Goederen die je op deze velden legt, mag je op elk moment tijdens het spel weer weghalen voor andere doelen, want ze tellen pas aan het einde van het spel mee.
Sommige schuren hebben speciale velden die alleen bedekt mogen worden met de afgebeelde tegel, zoals een varken, rund, paard, walvisvlees of walvisboot. Leg je een walvisboot op zo’n veld, dan gaat eventueel erts op die boot verloren en is de walvisboot uit het spel.
Let bij deze tegels op drie zaken. Het omheinde gebied aan de linkerkant van sommige schuren telt niet mee voor de inkomstendiagonaal van die schuur. Overwinningspunten op dier- of schiptegels die op een ambachtelijke schuur liggen, tellen niet mee bij de eindtelling. In het puzzelgedeelte aan de rechterkant van de varkensstal moet je onder meer een varken leggen om de bonus en het inkomen te krijgen en om strafpunten te vermijden.
Dieren die je gebruikt om velden op je ambachtelijke schuur te bedekken, tellen niet meer mee voor de voortplanting.
Scheepvaart en ontdekkingsborden
In de rechterbovenhoek van elk nieuw ontdekkingsbord staat afgebeeld welk actieveld je moet gebruiken en welk schip je nodig hebt om dat bord te pakken. De verdeling ziet er als volgt uit.
- Met een schip naar keuze: Isle of Man, Isle of Skye, Limerick, Shetlandeilanden, Faeröer, Lofoten en Orkney
- Met een knarr of drakkar: Outer Hebrides, Islay, Wexford, IJsland, Groenland en Bereneiland
- Met een drakkar: Cork, Waterford, Baffineiland, Labrador, Newfoundland en Tierra del Fuego
- Ontdekkingsbord naar keuze, met een drakkar: op het actieveld in de vierde kolom
Op het actieveld in de vierde kolom mag je daarnaast 2 zilver betalen om een kleine emigratie uit te voeren. Op een ander actieveld betaal je 1 zilver en 1 hout om een walvisboot te bouwen, waarna je met een schip naar keuze een van de beschikbare ontdekkingsborden uit de eerste kolom mag pakken.
Gebruik je extra ontdekkingsborden uit het basisspel, leg die dan onder het bijbehorende bord uit de uitbreiding. Zo zie je in één oogopslag welke actie je nodig hebt.
De nieuwe ontdekkingsborden leveren nieuwe bonussen op, waaronder de nieuwe goederen uit deze uitbreiding en de walvisboot, knarr, schuur en langhuis. Het afzonderlijke gedeelte aan de linkerkant van het Limerick-bord telt mee voor de regel over het bedekken van de inkomstendiagonaal.
Overwinningspuntfiches
Kun je een ambachtskaart spelen, dan mag je die kaart in plaats daarvan afleggen om een beschikbaar overwinningspuntfiche te pakken. Je pakt de fiches in aflopende volgorde, dus eerst de fiches met waarde 4, daarna die met waarde 3 en tot slot die met waarde 2. Fiches met waarde 2 zijn onbeperkt beschikbaar. Leg het fiche in je persoonlijke voorraad, de waarde telt aan het einde mee bij je score.
Ambachtskaarten en errata
Door de nieuwe goederen en actievelden werken sommige ambachtskaarten anders. Vier kaarten kunnen in bepaalde situaties niet meer gebruikt worden. Het plaatje en de tekst op de kaart zijn altijd leidend, ook als de omschrijving in de appendix de nieuwe goederentegels en actievelden niet noemt.
Als algemene regel gelden varkens en paarden als rode goederen en als dieren. Ambachtelijke schuren gelden als schuren, maar niet als huizen. Schepen en goederentegels die al op het puzzelgedeelte van een ambachtelijke schuur liggen, tellen niet mee voor het effect van een kaart. Staat er brandstichting of rooftocht op een kaart, dan telt de nieuwe actie diefstal niet mee. Op sommige actievelden is het symbool gewijzigd, bijvoorbeeld het symbool voor het pakken van een nieuw ontdekkingsbord. In die gevallen blijven kaarten met het oude symbool gewoon geldig.
De volledige lijst met uitzonderingen per kaartnummer vind je achterin het spelregelboek.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt na dezelfde ronde als in het basisspel en ook de puntentelling verloopt hetzelfde. Er zijn twee aanvullingen. De punten voor je ambachtelijke schuur tel je op bij de categorie schuren en huizen. De punten van je overwinningspuntfiches noteer je bij ambachten. Wie de meeste punten heeft, is de grootste van alle Vikingen.
