Ruim dertig jaar na de eerste Nederlandse uitgave ziet Catan er opeens anders uit. Sinds 1 september ligt een vernieuwde editie in de winkel, met nieuw artwork op de tegels, kaarten en tableaus. Wie bang is dat zijn favoriete handelsspel is omgegooid, kan gerust zijn. De regels blijven precies zoals ze waren.
Het is de eerste grote opfrisbeurt sinds de editie van 2015. Internationaal verscheen deze zesde editie al in april 2025, toen Catan zijn dertigste verjaardag vierde. Nu volgt de Nederlandse versie van 999 Games. In dit bericht lees je wat er per doos verandert, of je oude en nieuwe dozen door elkaar kunt gebruiken en waar je op moet letten als je dat doet.
Hetzelfde eiland, een ander gezicht
Het opvallendste verschil zit in de illustraties. De zeshoekige landtegels zijn opnieuw getekend, met meer diepte en detail. Bossen ogen dichter, bergen ruwer en de weilanden lopen door tot aan de kust. Ook de kaarten, de tableaus en de kaarthouder zijn opnieuw vormgegeven. De internationale editie kreeg daarbij een frissere en lichtere stijl, met meer variatie in de personages op de kaarten. Wie het spel al jaren speelt, herkent het eiland meteen, maar ziet ook dat er iets is gebeurd.
Daarnaast is er een praktische verandering waar veel spelers blij van worden. Waar er eerst twee regelboeken in de doos zaten, is dat er nu nog één. Je hoeft dus niet meer te zoeken in welk boekje die ene regel over de struikrover ook alweer stond. De inhoud van de doos blijft verder gelijk en dat geldt ook voor het spelverloop. Je gooit met de dobbelstenen, handelt met je medespelers en bouwt straten, dorpen en steden zoals je altijd al deed.
Wat verandert er bij de uitbreidingen?
De grote uitbreidingen krijgen hetzelfde nieuwe artwork als het basisspel, en per doos zijn er nog een paar concrete verschillen.
Uitbreiding voor 5-6 spelers. De bruine speelstukken zijn vervangen door paarse. Het regelboek is herschreven, zodat de regels makkelijker te volgen zijn.
Zeevaarders. De algemene Catanfiches maken plaats voor specifieke fiches, zoals piratenfiches. Je ziet daardoor in één oogopslag waar een fiche voor dient, wat vooral in de grotere scenario’s scheelt. Ook hier is het regelboek duidelijker geworden.
Steden & Ridders. Deze doos krijgt er het meeste bij. Naast nieuw artwork en duidelijkere regels vind je er nu een kaartenhouder, een vooruitgangstableau en markeerstenen in. Daarmee houd je overzichtelijker bij hoe ver je bent met je stadsuitbreidingen, ook halverwege een lang potje.
Kun je oud en nieuw combineren?
Ja, en dat is goed nieuws voor iedereen met een plank vol Catan-dozen. Omdat het spelverloop bij beide edities hetzelfde is, werken je oude uitbreidingen gewoon met het nieuwe basisspel en andersom. Op de onderzijde van elke nieuwe doos staat een aanwijzing over de compatibiliteit.
Er is één aandachtspunt. Alle kaarten in de nieuwe editie hebben een andere achterkant. Meng je oude en nieuwe kaarten, dan is aan de achterkant te zien uit welke doos een kaart komt. Bij grondstofkaarten en ontwikkelingskaarten die je in je hand houdt, kunnen medespelers daardoor raden wat je vasthebt. In de praktijk speelt dit alleen bij de uitbreiding voor 5-6 spelers en bij Steden & Ridders, want dat zijn de uitbreidingen met kaarten die je op hand houdt. Zeevaarders bevat geen kaarten, dus daar merk je niets van. Alleen de illustraties op de zeshoeken en randdelen wijken iets af.
Wil je toch dozen van verschillende edities combineren zonder dat je hand verklapt wat je hebt? Dan is er een simpele oplossing. Houd je kaarten als een stapel in je hand in plaats van als een waaier. Een medespeler die een kaart bij je mag trekken, noemt dan een positie, bijvoorbeeld “de tweede kaart van boven”. Zo blijft het spel eerlijk en hoef je niets nieuws aan te schaffen.
Heb je nog de houten editie?
Speel je nog met de allereerste Kolonisten van Catan met houten speelstukken (respect! 💪)? Dan passen de opzetstukken voor een metropool uit de nieuwe Steden & Ridders niet op je houten steden. Ook de randdelen ontbreken in die oude editie, en die heb je nodig om het speelveld van Zeevaarders en Steden & Ridders goed op te bouwen. Neem in dat geval contact op met de klantenservice van 999 Games. Voor losse of ontbrekende onderdelen van de nieuwe editie geldt hetzelfde. Die vraag je uitsluitend via de klantenservice aan.
Moet je de nieuwe editie kopen?
Heb je al een Catan in de kast en speel je er met plezier mee? Dan is er geen enkele reden om te wisselen. Het spel is hetzelfde, en de verschillen zitten uitsluitend in de vormgeving en het materiaal. Sta je op het punt om Catan voor het eerst aan te schaffen, of ben je toe aan een vervanging van een versleten exemplaar? Dan krijg je vanaf nu automatisch de nieuwe editie, met het gemak van één regelboek en artwork dat weer even mee kan. Wil je precies weten welke combinaties wel en niet werken? Bekijk dan de veelgestelde vragen over Catan op de website van 999 Games. Daar staat per uitbreiding beschreven wat je kunt combineren.
