Hieronder lees je hoe je Paardenkoppen speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van White Goblin Games. Paardenkoppen is een kaartspel voor drie tot zes spelers vanaf tien jaar, waarin je kaarten in op- en aflopende reeksen legt en met kopkaarten fiches wint. Een potje duurt ongeveer een half uur.
Doel van het spel
Je speelt een vooraf afgesproken aantal rondes. In elke ronde probeer je zo veel mogelijk fiches te winnen, door kopkaarten te spelen en door als eerste al je kaarten kwijt te raken. Na de laatste ronde wint de speler met de hoogste totale waarde aan fiches.
Voorbereiding
- Leg de speelmat in het midden van de tafel. Op de mat zie je vier dierrijen (paard, koe, varken en geit), elk met een eigen inlegveld, en een apart veld voor de pot.
- Geef elke speler tien fiches van waarde 1, tien fiches van waarde 5, vijf fiches van waarde 10 en vijf fiches van waarde 20.
- Leg alle overige fiches als algemene voorraad naast de mat.
- Kies een startspeler. De speler rechts van de startspeler is de deler.
- De deler schudt alle 52 kaarten en deelt ze uit, beginnend bij de startspeler en verder met de klok mee. Alle kaarten worden uitgedeeld, ook als niet iedereen evenveel kaarten krijgt.
Het aantal kaarten per speler hangt af van het aantal spelers.
- 3 spelers: de startspeler krijgt 18 kaarten, de andere twee spelers 17.
- 4 spelers: iedereen krijgt 13 kaarten.
- 5 spelers: de startspeler en de speler daarna krijgen 11 kaarten, de overige drie spelers 10.
- 6 spelers: de eerste vier spelers krijgen 9 kaarten, de laatste twee spelers 8.
De kaarten
Het spel bevat 52 kaarten, verdeeld over vier dieren. Van elk dier zijn er dertien kaarten, genummerd van 1 tot en met 13. Elk dier hoort bij een eigen dierrij op de speelmat.
Per dier is één kaart de kopkaart. Dat is de kaart die het meeste waard is om te spelen, want daarmee win je de fiches van die dierrij.
- Paard: de 13
- Koe: de 12
- Varken: de 11
- Geit: de 10
Fiches inleggen
Aan het begin van elke ronde legt iedere speler een fiche van waarde 5 op elk van de vier inlegvelden op de speelmat. Je legt dus vier fiches in totaal in.
Heb je geen fiche van waarde 5 meer, dan mag je altijd wisselen. Dat kan met de fiches op de speelmat, met de pot, met de algemene voorraad of met andere spelers.
Spelverloop
De startspeler begint. Daarna zijn de spelers om de beurt aan zet, met de klok mee. In je beurt doe je één van twee dingen. Je speelt één kaart in de bijbehorende dierrij, of je past en betaalt een blauw fiche van waarde 1 aan de pot naast de speelmat.
Kaarten spelen
De eerste kaart die in een dierrij mag liggen, is altijd de 6. Die leg je onder de juiste dierrij op de mat.
Ligt er een 6 in een dierrij, dan mag je daar de 5 of de 7 aan toevoegen. De 5 leg je onder de 6, de 7 leg je boven de speelmat. Vanaf daar bouw je de reeks verder uit. Onder de 5 komen de 4, 3, 2 en 1. Boven de 7 komen de 8, 9, 10, 11, 12 en 13. Je mag nooit een getal overslaan.
Voor het spelen van kaarten gelden nog een paar vaste regels.
- Kun je een kaart spelen, dan moet je dat ook doen. Passen mag alleen als je echt geen enkele kaart kwijt kunt.
- Heb je een 6 op hand van een dier waarvan de dierrij nog leeg is, dan ben je verplicht die 6 te spelen.
- Ligt er in geen enkele dierrij een 6 en heb je zelf geen 6, dan kun je geen kaart spelen. Je past en betaalt een fiche van waarde 1 aan de pot.
Kopkaarten spelen
Een kopkaart mag je pas in een dierrij leggen als aan twee voorwaarden is voldaan. De 1 van dat dier moet gespeeld zijn, en de kaart direct onder de kopkaart moet ook liggen. Voor het paard is dat de 12, voor de koe de 11, voor het varken de 10 en voor de geit de 9.
Speel je een kopkaart, dan pak je alle fiches die bij die dierrij op de speelmat liggen en legt ze in je eigen voorraad.
Passen
Kun je geen enkele kaart spelen, dan pas je. Je legt een blauw fiche van waarde 1 in de pot naast de speelmat. De pot groeit dus met elke beurt waarin iemand past.
Einde van een ronde
De ronde eindigt zodra een speler al zijn kaarten heeft gespeeld. Die speler krijgt alle fiches uit de pot en legt ze in zijn eigen voorraad.
Fiches die nog bij een dierrij op de speelmat liggen, blijven daar liggen. In de volgende ronde komen daar nieuwe inlegfiches bovenop. Een kopkaart die een paar rondes niet gespeeld wordt, levert dus steeds meer fiches op.
Daarna schuiven de rollen door. De startspeler van de vorige ronde wordt de nieuwe deler en de speler links daarvan wordt de nieuwe startspeler. Alle kaarten worden opnieuw geschud en uitgedeeld, iedereen legt opnieuw een fiche van waarde 5 op elk inlegveld en de nieuwe startspeler begint.
Einde van het spel en puntentelling
Spreek vóór het spel af hoeveel rondes je speelt. De spelregels adviseren tien rondes. Je kunt er ook voor kiezen om door te spelen tot een speler geen fiches meer kan inleggen.
Na de laatste ronde telt iedere speler de totale waarde van zijn fiches. De speler met de hoogste waarde wint Paardenkoppen. Bij een gelijke stand delen de betrokken spelers de overwinning, of je speelt door tot er een winnaar is.
Tips uit de spelregels
- Houd de 6 van een dierrij zo lang mogelijk vast als je de kopkaart van dat dier niet hebt. Speel eerst andere kaarten.
- Speel niet te snel de 1 van een dier waarvan je de kopkaart niet hebt, want zonder die 1 kan niemand de kopkaart spelen.
- Heb je een kopkaart, speel dan de andere kaarten van dat dier zo snel mogelijk. Zo kunnen medespelers aan de rij meebouwen en vergroot je de kans dat je de kopkaart kwijt kunt.
