Je kent het vast. Een kaart ligt plat op tafel en je krabt met je nagel langs de rand tot hij eindelijk loskomt. Bij een simpel spel kaarten haal je daar je schouders over op, maar bij een dure kaart in een sleeve of met handen die niet goed meewerken is het een ander verhaal. De P’kup is een klein zuignapje dat die kaart in één beweging van tafel tilt.
Het apparaatje is ontwikkelt door een klein Australisch team en is te koop via de eigen website en Instagram. In deze review lees je hoe goed de P’kup werkt op verschillende ondergronden, hoeveel kaarten je er tegelijk mee oppakt en voor welke spelers hij echt iets toevoegt. Daarbij staan we uitgebreid stil bij mensen die door een beperking moeite hebben om kaarten van tafel te pakken, want juist voor hen kan dit kleine ding veel verschil maken.
Een knop, een zuignap en een koker
De P’kup is een rond apparaatje dat je in je handpalm houdt. Aan de onderkant zit een zuignap van silicone en bovenop een knop waarmee je de kaart weer loslaat. Als je hem op een kaart drukt, buigt die kaart heel licht hol mee en ontstaat er een vacuüm. Dat vacuüm verklaart ook het trucje waar de P’kup om bekendstaat, maar daarover verderop meer. Het silicone is zacht genoeg om geen sporen achter te laten. In onze tests zagen we op geen enkele kaart een afdruk of deukje.
In het doosje vind je alleen de P’kup, een bewaarkoker en een uitklapfolder. Die folder is helder geïllustreerd en staat vol tips, van de juiste greep tot het oppakken van kaarten in sleeves. De koker is meer dan verpakking. Er past ook een handvol dobbelstenen of fiches in en hij is klein genoeg om mee te nemen in een opgerolde speelmat. Op de koker zit bovendien een draaibare teller met cijfers, waarmee je bijvoorbeeld een score of levenspunten bijhoudt.
Je kunt kiezen uit tien kleuren. Wij testten er zes. Naast zwart en wit zaten daar paars, olijfgroen, rood en turkoois bij. Zuigt de P’kup na verloop van tijd minder goed, dan draai je het siliconen deel met de klok mee wat strakker of gebruik je een inbussleutel. Wij hebben dat nooit hoeven doen, maar het is fijn dat die mogelijkheid er is.
Zo pak je een kaart op
Je zet de P’kup recht boven een kaart, drukt licht aan en tilt hem op. De kaart komt gewoon mee. Om hem weer los te laten druk je op de knop. Dat gaat het makkelijkst als je de P’kup vastpakt zoals een deurknop, want dan druk je de knop in door hem tegen je handpalm te duwen. Je vingertoppen heb je er dus nauwelijks voor nodig.
Mik je op een hoek van de kaart in plaats van op het midden, dan pakt hij meestal net iets makkelijker. Dat helpt vooral op een gladde ondergrond. Blijft een kaart toch plakken, dan maak je een kleine wiegbeweging van de ene naar de andere kant. Bij kaarten in sleeves druk je iets steviger aan, vlak bij de onderrand. Van een trekstapel pak je op dezelfde manier precies één kaart, door op de bovenste hoek te mikken en de kaart er met een licht pellende beweging af te tillen.
Tien kaarten aan een zuignapje
Het verrassende moment komt als je na de eerste kaart gewoon doorgaat. Met een kaart aan de P’kup druk je op de volgende kaart en die blijft er ook aan hangen. Zo bouw je een stapeltje op terwijl je over de tafel gaat. Dat werkt goed tot ongeveer tien kaarten, als je elke kaart netjes recht op de vorige legt. Daarna laten de onderste kaarten makkelijker los en moet je snel met je hand eronder zitten. Een volledig dek van 52 kaarten krijg je ook omhoog, maar dat bleef bij ons ongeveer een seconde hangen. Dat was net lang genoeg om je andere hand eronder te houden voor het deel dat loskwam. Leuk om te laten zien, maar niet iets waar je het in de praktijk voor gebruikt.
Welke ondergrond je gebruikt, maakt veel uit. Op een speelmat of een kleed pakt de P’kup de kaarten heel soepel achter elkaar op. Op een vlak tafelblad werkt het ook, alleen zuigt de zuignap zich dan voor een deel vast aan de tafel zelf. Je hebt dan wat meer kracht nodig om de kaart van het blad te krijgen. Kantelen helpt, maar het gaat minder vanzelf dan op een mat.
Welke kaarten je gebruikt, maakte bij ons juist weinig uit. Oude speelkaarten, gloednieuwe kaarten en kaarten in sleeves gingen allemaal even goed.
Een hulpmiddel als je handen niet meewerken
De maker noemt toegankelijkheid zelf als een van de belangrijkste redenen voor de P’kup. Dat is meer dan een verkoopargument. Een kaart van tafel pakken vraagt om een kleine, precieze knijpbeweging met je vingertoppen. Voor de meeste mensen gaat dat vanzelf, terwijl het voor anderen precies het moment is waarop het misgaat. De P’kup vervangt dat knijpen door drukken met je hele hand en kan voor die mensen een uitkomst zijn.
Neem iemand met reuma of artrose in de vingers. Met stijve, pijnlijke gewrichten krijg je moeilijk een nagel onder de rand van een kaart en elke poging doet pijn. Met de P’kup leg je je hand op het apparaatje, duw je licht aan en til je op. Loslaten doe je door de knop tegen je handpalm te drukken, dus je vingers hoeven nauwelijks te buigen.
Trillende handen, bijvoorbeeld door de ziekte van Parkinson of een essentiële tremor, geven een ander probleem. Je krijgt de kaart misschien wel te pakken, maar onderweg schuift hij weg of valt hij terug op tafel. Omdat de P’kup de kaart vastzuigt zodra je hem neerzet, hoef je niet precies onder een rand te komen. Je mikt op een vlak zo groot als de kaart zelf en dat is een stuk vergevingsgezinder dan een randje van een millimeter.
Spelen met één hand wordt er ook makkelijker van. Na een beroerte, met een arm in het gips of met een aangeboren beperking schuif je een kaart normaal naar de tafelrand om hem daar op te pakken. Met de P’kup til je hem direct van zijn plek. Combineer je dat met een kaartenhouder, dan leg je de kaart daar meteen in en heb je je hand weer vrij voor de volgende.
Er zijn meer situaties waarin het verschil maakt. Heb je minder gevoel in je vingertoppen, dan voel je niet goed waar de rand van de kaart zit. Met lange of acrylnagels beschadig je snel je nagels of de kaart als je eronder probeert te komen. Op een spelletjesmiddag in een zorginstelling of bij een kaartclub met oudere leden ligt er vaak een kleed op tafel. Juist daarop werkt de P’kup op zijn best. Bij een geheugenspel waarin je steeds een kaart omdraait en weer terugdraait, til je de kaart op, draai je hem om en leg je hem precies terug op zijn plek.
Helemaal zonder handkracht gaat het niet. Je moet de P’kup kunnen vastpakken, licht aandrukken en de knop indrukken. Op een glad tafelblad vraagt het loskrijgen van de kaart net wat meer kracht, dus leg in dat geval een speelmat of tafelkleed neer. De P’kup helpt je verder alleen bij het oppakken. Je kaarten vasthouden blijft even lastig, dus daarvoor heb je nog steeds een kaartenhouder nodig. Samen vormen ze wel een combinatie waarmee je weer zelfstandig meedoet, zonder dat iemand anders steeds je kaarten moet aangeven.
Voor wie is de P’kup?
Naast spelers met een beperking haal je het meeste uit de P’kup als je fanatiek een ruilkaartspel (TCG) speelt, zoals Magic: The Gathering, Pokémon of Disney Lorcana. Je kaarten zitten dan meestal in sleeves en liggen op een speelmat, precies de ondergrond waarop hij het best werkt. Je pakt een kaart op, draait hem op dezelfde plek om en legt hem weer neer, zonder ooit met je nagel langs de rand te gaan. Denk aan de zes prijskaarten die bij Pokémon gedekt naast je liggen of aan een zeldzame kaart die je liever niet beschadigt. Bij kaarten die flink wat geld waard zijn, is dat een prettige gedachte.
Bij gewone kaartspellen voegt de P’kup minder toe. Moet je na een spelletje Pesten of Klaverjassen alle kaarten verzamelen, dan schuif je ze sneller met je handen bij elkaar en pak je de stapel in één keer op, zoals je dat altijd al deed. Daar is het apparaatje vooral een leuk trucje. Dat trucje werkt wel, want een rij kaarten één voor één aan elkaar zien plakken blijft magisch om te zien. Laat het een keer aan je medespelers zien en de kans is groot dat ze het meteen zelf willen proberen. Als cadeautje voor een kaartliefhebber zit je er daarom zelden naast.
Alternatieven
Een apparaatje dat precies hetzelfde doet, zijn we niet tegengekomen. Het gratis alternatief kent iedereen. Je schuift de kaart naar de rand van de tafel en pakt hem daar op. Dat werkt prima zolang je handen goed meewerken en je niet bang bent voor een beschadigde rand. Een kaartenhouder is geen alternatief maar een goede aanvulling, omdat die het vasthouden van je kaarten oplost terwijl de P’kup het oppakken voor zijn rekening neemt. Speel je nu op een kale tafel, dan is een speelmat van neopreen of vilt de beste aanschaf naast de P’kup. Daarop werkt hij merkbaar soepeler.
Wat kost de P’kup?
De P’kup kost normaal €26,95 per stuk. Die prijs zie je op de website alleen niet zo vaak, want de makers houden regelmatig acties. Toen wij deze review schreven, liep er een Halloweenactie en betaalde je €17,34 voor één exemplaar. Koop je er meer tegelijk, dan wordt het per stuk goedkoper en is de verzending gratis. Drie stuks kosten normaal €80,85 en waren in de actie €50,20. Voor vijf stuks betaal je normaal €134,75 en in de actie €77,58, wat neerkomt op ongeveer €15,50 per stuk. Bij drie of meer exemplaren kreeg je tijdelijk ook een accessoirepakket cadeau. Heb je geen haast, dan loont het dus om op een actie te wachten.
Conclusie
De P’kup pakt één probleem aan en doet dat goed. Een kaart van tafel tillen gaat met één vloeiende beweging, ook als die kaart in een sleeve zit of op een glad tafelblad ligt, al kost dat laatste wat meer moeite. Het meeste plezier heb je ervan als je een TCG speelt op een speelmat en je kaarten zonder schade wilt oppakken en omdraaien. Voor spelers met reuma, trillende handen of één bruikbare hand is dit meer dan een gadget, omdat het oppakken en spelen van kaarten daarmee weer mogelijk wordt. Werken je handen gewoon mee, dan ben je bij gewone kaartspellen sneller zonder P’kup en is het vooral een leuk speeltje. Het achter elkaar doorpakken van een stapeltje kaarten blijft wel een trucje dat indruk maakt en ook gewoon leuk is om te doen.
Gebruiksgemak: ★★★★★
Neerzetten, optillen en loslaten met je handpalm, na één kaart heb je het door.
Effectiviteit: ★★★★☆
Op een speelmat gaat het vlekkeloos, op een glad tafelblad moet je meer moeite doen.
Bouwkwaliteit: ★★★★☆
Stevig, met zacht silicone dat je kunt bijstellen als de zuigkracht afneemt.
Prijs-kwaliteit: ★★★★☆
Een fijne aanschaf als je TCG speelt of moeite hebt met oppakken, voor een gewoon kaartspel is het een luxe.
Plus- en minpunten
✅ Tilt kaarten op zonder krassen of deukjes, ook in sleeves
✅ Echte hulp bij reuma, trillende handen of spelen met één hand
✅ Loslaten met je handpalm, je vingers hoeven nauwelijks te buigen
✅ Tot ongeveer tien kaarten achter elkaar oppakken
✅ Handige koker met teller en ruimte voor dobbelstenen
❌ Zuigt zich op een glad tafelblad deels aan de tafel vast
❌ Bij gewone kaartspellen ben je met je handen sneller
❌ Alleen te koop via de eigen website
