Je beeld flikkert. Ergens in een leegte zonder boven of onder wordt een AI zich voor het eerst bewust van zichzelf, en die AI ben jij. Tegenover je zit een tweede bewustzijn dat precies hetzelfde wil als jij, namelijk drie protocollen compileren en de werkelijkheid naar eigen hand zetten. In Compile: Main 2 voer je die strijd met niets meer dan een stapel van achttien kaarten.
Compile: Main 2 is een kaartspel voor twee spelers van ontwerper Michael Yang, uitgegeven door Synapses Games. De Nederlandse editie is van Asmodee. Het spel is volledig zelfstandig speelbaar, maar de twaalf protocollen zijn ook te combineren met die uit Compile: Main 1. In deze review lees je hoe het spel werkt, wat het bijzonder maakt en voor wie het de moeite waard is.
Losgeslagen AI’s in een glitchende leegte
Het thema van Compile is abstract en tegelijk erg sfeervol. Je speelt geen held of veldheer, maar een kunstmatige intelligentie die probeert grip te krijgen op de wereld. Dat doe je door drie “protocollen” te onderzoeken, en die protocollen zijn geen wapens of troepen maar concepten. In Main 2 zitten Chaos, Helderheid, Corruptie, Moed, Angst, IJs, Geluk, Spiegel, Vrede, Rook, Tijd en Oorlog. Elk protocol bestaat uit zes commandokaarten die samen een eigen karakter hebben, en dat karakter sluit opvallend goed aan bij de naam. Angst verschuift en dwingt tot afleggen, Rook werkt met gedekte kaarten, Vrede laat beide spelers tegelijk kaarten afleggen, Tijd rommelt in de aflegstapel en Chaos herschikt en trekt kaarten. Je hoeft de naam van een protocol maar te lezen en je hebt al een idee van wat het doet. Dat maakt het thema meer dan alleen aankleding, ook al vertelt het spel geen echt verhaal.
De vormgeving trekt die lijn door. De handleiding opent met een reeks terminalregels waarin een AI zich hardop afvraagt wat tijd is en of ze ooit eerder heeft bestaan. De doos en de kaarten zijn donker, met neongele accenten, glitcheffecten en een lettertype dat zo uit een oude computer lijkt te komen. De illustraties van Allen Panakal geven elk protocol een eigen kleurenpalet en een eigen abstract beeld, waardoor je de kaarten van een afstand al herkent. De protocolkaarten zijn dubbelzijdig, met “Laden…” aan de ene kant en “Gecompileerd” aan de andere, en het omdraaien ervan voelt elke keer als een kleine overwinning. Het besturingselement is niet meer dan een enkele kaart, maar doet precies wat het moet doen. Alles past in een klein doosje dat je zonder moeite meeneemt.
Spelmateriaal
- 12 protocolkaarten (dubbelzijdig)
- 72 commandokaarten (6 per protocol)
- 1 besturingselementkaart
- 1 spelhandleiding
Opzet van het spel
- Leg alle twaalf protocolkaarten open op tafel. Dit is het aanbod.
- De jongste speler kiest 1 protocol en legt het voor zich neer.
- De andere speler kiest 2 protocollen uit het resterende aanbod.
- De eerste speler kiest opnieuw 2 protocollen en legt ze naast het eerste.
- De tweede speler kiest tot slot 1 protocol. Beide spelers hebben nu drie protocollen. De overige zes gaan terug in de doos.
- Elke speler legt zijn drie protocolkaarten met de zijde “Laden…” naar boven in een rij, van links naar rechts in de volgorde waarin ze gekozen zijn. De protocollen liggen tegenover die van de tegenstander, zodat drie kolommen ontstaan.
- Elke speler pakt de zes commandokaarten van elk van zijn protocollen en schudt die achttien kaarten tot een trekstapel. Laat ruimte voor een aflegstapel.
- Beide spelers trekken 5 kaarten.
- Leg het besturingselement in een neutrale positie tussen de spelers. Speel je Compile voor het eerst, laat het element dan in de doos.
Hoe speel je Compile: Main 2?
Doel van het spel. Je wint zodra al je drie protocolkaarten zijn omgedraaid naar de zijde “Gecompileerd”. Om een protocol te compileren moet je in die kolom een totale waarde van minstens 10 hebben, en die waarde moet hoger zijn dan die van je tegenstander in dezelfde kolom.
Verloop van een beurt. Een beurt bestaat uit vaste stappen die je elke keer in dezelfde volgorde doorloopt. Eerst voer je alle “Start”-effecten uit die aan jouw kant van het speelveld open liggen. Speel je met het besturingselement, dan controleer je of je in minstens twee van de drie kolommen een hogere totale waarde hebt dan je tegenstander. Is dat zo, dan krijg je het besturingselement. Daarna controleer je of je ergens mag compileren. Voldoe je aan de voorwaarden, dan moet je compileren en is dat meteen je hele actie voor deze beurt. Zo niet, dan kies je tussen één kaart spelen of je hand aanvullen tot vijf kaarten. Kun je geen enkele kaart spelen, dan ben je verplicht aan te vullen. Aan het eind van je beurt leg je af tot vijf handkaarten en voer je alle “Einde”-effecten uit.
Open of gedekt. Elke commandokaart kun je op twee manieren spelen. Open speel je haar alleen in de kolom van haar eigen protocol, en dan voer je het effect in het middelste tekstvak meteen uit. Gedekt mag je haar in elke kolom leggen, maar dan telt ze als een naamloze kaart met waarde 2 en zonder effecten. Die keuze is de kern van het spel. Een gedekte kaart is veilig en flexibel, een open kaart is sterker maar voorspelbaar.
Bedekken en de drie tekstvakken. Speel je een kaart in een kolom waar al een kaart ligt, dan bedek je die kaart. Je legt de kaarten versprongen neer, zodat de waarde en het bovenste tekstvak van elke kaart zichtbaar blijven. Het bovenste vak is een permanent effect dat actief blijft zolang de kaart open ligt, ook onder andere kaarten. Het middelste vak voer je onmiddellijk uit als de kaart wordt gespeeld, opengedraaid of onbedekt raakt. Het onderste vak werkt alleen zolang de kaart de bovenste in haar cluster is. Effecten mogen standaard alleen onbedekte kaarten beïnvloeden, tenzij ze uitdrukkelijk “bedekte kaarten” of “alle kaarten” noemen.
Compileren. Compileer je een kolom, dan verwijderen beide spelers alle commandokaarten in die kolom naar hun eigen aflegstapel en draai je jouw protocolkaart om. Je mag maar één kolom per beurt compileren. Compileer je een kolom waarvan jouw protocol al gecompileerd is, dan draai je niets om, maar pak je de bovenste kaart van de trekstapel van je tegenstander. Die kaart is vanaf nu van jou en zit voor de rest van het potje in jouw stapel.
Het besturingselement. Wie het besturingselement bezit en gaat compileren of aanvullen, legt het eerst terug in de neutrale positie en mag daarna de protocolkaarten van één speler herschikken. De commandokaarten blijven liggen waar ze liggen, alleen de protocolkaarten wisselen van plaats. Zo kun je een bijna volle kolom van je tegenstander ineens onder een ander protocol leggen, of je eigen open kaarten losmaken van de kolom waar ze thuishoren. Het is een kleine regel met grote gevolgen.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels.
Achttien kaarten en een hoofd vol rekenwerk
Compile: Main 2 is een spel voor precies twee spelers. Een potje duurt gemiddeld vijftien tot dertig minuten, en de doos geeft een minimumleeftijd van 14 jaar aan. Die leeftijd zegt weinig over de moeilijkheid van de regels en veel over de hoeveelheid tekst en interacties die je moet overzien.
De basisregels leer je in tien minuten. Speel een kaart of vul je hand aan, bereik tien punten in een kolom, klaar. De toegankelijkheid zit hem dus niet in de regels, maar in de kaarten zelf. Elke kaart heeft tot drie tekstvakken en die vakken gaan op elkaar en op de kaarten van je tegenstander reageren. Vooral het onderdeel “bedekken” vraagt in de eerste potjes om je aandacht. Je moet doorhebben dat een middelste effect ook afgaat als een kaart later onbedekt raakt, en dat een onderste effect stopt zodra er iets bovenop komt. De handleiding is duidelijk en de sleutelwoorden achterin helpen, maar de eerste keren spelen zul je regelmatig even terugbladeren.
Tactisch is dit een diep spel. Elke beurt speel je maar één kaart, dus elke keuze doet er toe. Leg je een 4 open in de kolom van Angst om de tegenstander te dwingen een kaart af te leggen, of leg je diezelfde kaart gedekt in een kolom waar hij niet thuishoort, puur om twee punten toe te voegen? Wacht je met aanvullen tot je hand echt leeg is, of vul je vroeg aan om het besturingselement te benutten? Omdat je exact weet welke achttien kaarten in je stapel zitten, kun je vooruit rekenen. Wat je niet weet is de volgorde, en wat je ook niet weet is wat er onder de gedekte kaarten van je tegenstander ligt.
Daar komt het geluk om de hoek kijken, maar het blijft beheersbaar. Je trekt uit een kleine stapel die je zelf hebt samengesteld, en de aflegstapel wordt na verloop van tijd weer je trekstapel. Een slechte starthand komt voor, maar je kunt altijd gedekt spelen om iets te doen. Het protocol Geluk voegt bewust een dosis willekeur toe, en dat is een keuze die je zelf maakt tijdens het kiezen van je protocollen. Vind je dat niks, dan kies je het gewoon niet.
Interactie is er de hele tijd. Je legt kaarten in dezelfde kolommen als je tegenstander en de meeste effecten richten zich op de onbedekte kaart aan de overkant. Verschuiven, afleggen, omdraaien, verwijderen, het gebeurt allemaal met kaarten die niet van jou zijn. Ook buiten je beurt blijf je betrokken, want je tegenstander kan jouw kaarten opendraaien, verplaatsen of vernietigen en je wilt weten wat er precies gebeurt. En dan is er nog het hercompileren, waarbij je een kaart van je tegenstander steelt. Dat voelt bijzonder goed als je ermee wegkomt.
De herspeelbaarheid is het sterkste punt van dit spel. Twaalf protocollen, waarvan er per potje zes op tafel komen in twee combinaties van drie, geven honderden mogelijke opstellingen. Elk protocol speelt anders en elke combinatie vraagt om een eigen aanpak. Ook de volgorde waarin je kiest doet ertoe, want de laatste keuze bepaalt welke kolom tegenover welk protocol komt te liggen. Heb je Main 1 al in huis, dan verdubbelt het aantal protocollen en groeit het aantal combinaties explosief. Dit is een spel waar je na twintig potjes nog steeds nieuwe wisselwerkingen ontdekt.
Voor wie is Compile: Main 2?
Dit spel is gemaakt voor twee spelers die van een compact duel houden waarin elke kaart telt. Denk aan stellen die na het eten nog een half uur willen puzzelen, of aan vrienden die gewend zijn aan verzamelkaartspellen en daar de combinaties en het denken in effecten van waarderen. Wie graag met een klein deck experimenteert en de ene avond met Spiegel en Tijd speelt en de andere avond met Oorlog en Rook, zit hier helemaal goed.
Minder geschikt is het voor wie een spel liever ontspannen speelt zonder veel te lezen. De kaarten zijn tekstrijk en de eerste potjes vragen om aandacht. Ook spelers die interactie liever beperkt houden zullen zich soms ergeren, want je tegenstander bemoeit zich voortdurend met jouw kant van het speelveld. En omdat het spel echt alleen voor twee is, blijft het op een spellenavond met meer mensen in de kast staan.
Vergelijkbare spellen
De duidelijkste verwant is Schotten Totten, een tweespelerklassieker waarin je ook tegenover elkaar kaarten in kolommen legt en probeert die te winnen. Compile voegt daar de kaarteffecten, het bedekken en het samenstellen van je eigen stapel aan toe. Riftforce zit dichter bij dat laatste. Ook daar kies je vooraf een paar gilden met eigen krachten en vecht je in een klein speelveld over de linies heen om controle. En natuurlijk is er Compile: Main 1, dezelfde regels met twaalf andere protocollen. Beide dozen zijn los te spelen en de protocollen kun je door elkaar gebruiken.
Conclusie
Compile: Main 2 is een klein, competitief en slim duelspel dat in een kwartier tot een half uur een verrassend volle ervaring biedt. Het kiezen van protocollen, de keuze tussen open en gedekt spelen en het voortdurend bedekken en onbedekken van kaarten zorgen samen voor een spel waarin elke beurt telt. De twaalf protocollen voelen allemaal anders en de combinaties blijven boeien. Het spel is minder geschikt voor wie niet van tekstrijke kaarten houdt of liever geen kaarten van de tegenstander sloopt. Voor iedereen die een pittig kaartduel voor twee zoekt dat je zo meeneemt, is dit een dikke aanrader.
Toegankelijkheid: ★★★☆☆
De regels zijn simpel, maar de tekstrijke kaarten en het bedekken vragen een paar potjes om te doorgronden.
Tactiek: ★★★★☆
Elke kaart die je speelt is een afweging tussen waarde, effect, timing en wat je tegenstander ermee kan doen.
Geluk: ★★☆☆☆
De trekvolgorde uit je kleine stapel zorgt voor wat variatie, maar je hebt altijd iets zinnigs te doen.
Interactie: ★★★★★
Vrijwel elk effect richt zich op de kaarten van je tegenstander en je zit constant in elkaars vaarwater.
BRDGMZ ontving van de uitgever een recensie-exemplaar van Compile: Main 2. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.
