Kippenogen, een heksenbochel of een flinke dosis vergeetachtigheid. De patiënten die in De Kwakzalvers van Kakelenburg: De Alchemisten bij je aankloppen, hebben klachten waar geen gewone dokter raad mee weet. Gelukkig ben jij geen gewone dokter. Als alchemist destilleer je essenties uit je toverdrank en behandel je zelfs de vreemdste kwalen.
De Alchemisten is de tweede uitbreiding op het populaire push-your-luck-spel De Kwakzalvers van Kakelenburg van Wolfgang Warsch, in het Nederlands uitgegeven door 999 Games. In deze review lees je wat de nieuwe essentiefase toevoegt, hoe de acht patiënten het spel veranderen en voor wie deze uitbreiding een aanwinst is.
Van toverdrank naar medicijn
Waar je in het basisspel vooral een kermisdokter bent die zijn brouwsel aan het publiek slijt, krijgt je werk in De Alchemisten een serieuzer randje. Patiënten met wonderlijke ziektes reizen van heinde en verre naar Kakelenburg. Aan het begin van het spel kies je één van hen uit om te behandelen. Elke patiënt heeft een speciale essentie als medicijn nodig en die destilleer jij uit je drank.
Het thema is ook dit keer weer goed in het spel verwerkt. De alchemistenpiston, een kartonnen destilleerapparaat dat je boven je ketel legt, sluit naadloos aan op je speelbord en maakt van je werkplek een écht laboratorium. Het glazen buisje dat van je essentiefiche naar je patiëntenkaart loopt, laat letterlijk zien welke bonus je essentie oplevert. De illustraties van Oliver Schlemmer en Dennis Lohausen sluiten aan bij de heerlijk karikaturale stijl van het basisspel. De patiënten zien er stuk voor stuk uit alsof ze zo uit een middeleeuws marktplein zijn weggelopen. De kwaliteit van het karton is prima en alles past, met wat puzzelwerk, gewoon in de doos van het basisspel.
Spelmateriaal
- 5 alchemistenpistons
- 5 essentiefiches
- 8 patiëntenfiches
- 8 patiëntentableaus
- 20 essentiekaarten
- 20 waarzeggerijkaarten
- 2 dubbelzijdige ingrediëntenboeken voor het narrenkruid
- 40 knalerwtenfiches (25x waarde 1, 10x waarde 2, 5x waarde 3)
- 30 narrenkruidfiches
Opzet van het spel
- Bereid het basisspel voor zoals gebruikelijk.
- Schud de nieuwe waarzeggerijkaarten door die van het basisspel. Kaarten met een symbool in de rechteronderhoek gebruik je alleen in combinatie met de bijbehorende uitbreiding.
- Kies één van de ingrediëntenboeken voor het narrenkruid en leg dat op tafel. Deze boeken horen niet bij een vaste set en zijn dus vrij te combineren.
- Geef iedere speler de alchemistenpiston, het essentiefiche en 4 essentiekaarten in zijn kleur. Leg de piston boven aan je ketel en het essentiefiche op veld 0.
- Doe de 8 patiëntenfiches in een buidel en trek er 3. Leg de bijbehorende patiëntentableaus open op tafel.
- Iedere speler kiest welke van de 3 patiënten hij wil behandelen en legt de betreffende essentiekaart op zijn alchemistenpiston. Meerdere spelers mogen dezelfde patiënt kiezen.
- Leg de overige essenties, patiëntenfiches en tableaus terug in de doos.
Hoe speel je De Kwakzalvers van Kakelenburg: De Alchemisten?
Het doel blijft onveranderd. Je vult je ketel met ingrediënten, probeert een ontploffing te voorkomen en verzamelt de meeste overwinningspunten. De Alchemisten voegt daar een compleet nieuwe fase aan toe: de essentiefase. Deze vindt plaats na het bereiden van de drank, maar vóór de puntentelling.
In de essentiefase bepaal je in drie stappen hoeveel essentie je hebt gedestilleerd. Eerst tel je hoeveel verschillende kleuren ingrediënten in je ketel liggen, waarbij knalerwten niet meetellen. Is de som van je witte fiches precies 7, dan schuift je essentiefiche een veld extra vooruit. Tot slot profiteer je van het leed van je buren. Voor elke directe buur waarvan de ketel is ontploft, gaat je fiche nog een veld vooruit.
Het bereikte veld bepaalt je beloning. Dat kan een rattensteen zijn, overwinningspunten of een speciale bonus van je patiënt. Elke patiënt werkt anders. Bij Schichtigheid trek je fiches vooraf uit je buidel en kies je in je beurt welke je in je ketel legt. Bij Vergeetachtigheid mag je ongewenste fiches terug in je buidel stoppen. En bij Vampierisme koop je aan het einde van de essentiefase een extra fiche. In de negende en laatste ronde vervallen de bonussen en krijg je overwinningspunten gelijk aan het veldnummer waarop je essentiefiche eindigt.
Daarnaast bevat de uitbreiding nieuwe waarzeggerijkaarten en twee dubbelzijdige ingrediëntenboeken voor het narrenkruid, die elk op een eigen manier je essentie of je ketel beïnvloeden.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels.
Speleigenschappen
De essentiefase verandert de manier waarop je naar je buidel kijkt. In het basisspel loont het vaak om vol op één of twee kleuren in te zetten. De Alchemisten beloont juist variatie, want hoe meer verschillende kleuren in je ketel, hoe hoger je essentie. Dat levert een interessante spanning op tussen twee strategieën die allebei goed te verdedigen zijn. De uitbreiding voegt daarmee vooral tactische diepgang toe, zonder het heerlijke gokelement van het fiches trekken aan te tasten.
Het geluk blijft dus nadrukkelijk aanwezig, maar je krijgt meer knoppen om aan te draaien. De acht patiënten zorgen bovendien voor flinke herspeelbaarheid. Elke partij trek je er drie uit de buidel en elke patiënt vraagt om een eigen aanpak. Buiten je eigen beurt ben je net zo betrokken als in het basisspel, omdat iedereen tegelijk speelt. De interactie krijgt er zelfs een gemeen randje bij. Ontploft de ketel van je buurman, dan schuift jouw essentiefiche vooruit. Te ver doorduwen is daardoor dubbel riskant, want je helpt er ook nog eens je concurrenten mee.
Voor wie is dit spel?
De Alchemisten is er voor iedereen die het basisspel regelmatig op tafel legt en toe is aan meer opties. De uitbreiding bouwt voort op de bestaande regels en verandert niets aan het vertrouwde spelverloop. Wie de basisregels kent, heeft de essentiefase binnen tien minuten onder de knie. Zelfs spelers die de nieuwe mogelijkheden even willen aankijken, kunnen gewoon meespelen en de piston grotendeels negeren.
Minder geschikt is de uitbreiding voor wie De Kwakzalvers van Kakelenburg juist waardeert om zijn eenvoud, of voor gezinnen met jonge kinderen die de extra bonussen en acties lastig kunnen overzien. De uitbreiding speelt goed met elk spelersaantal, al komt de buurmanbonus het best tot zijn recht met drie of meer spelers. Voor een spel met vijf spelers heb je naast deze uitbreiding ook De Kruidenheksen nodig.
De Alchemisten of De Kruidenheksen?
Wie moet kiezen tussen de twee uitbreidingen, kiest eigenlijk tussen twee smaken. De Kruidenheksen is de subtielere van de twee, met heksen die eenmalige hulp bieden en een extra ingrediënt dat je strategie verfijnt. De Alchemisten is de grotere ingreep, met een volledig nieuwe fase en persoonlijke doelen in de vorm van patiënten. Daar staat tegenover dat De Alchemisten verrassend makkelijk aan te leren is, omdat alles pas ná het vertrouwde bereiden van de drank gebeurt. Combineer je beide uitbreidingen, dan haal je het maximale uit Kakelenburg, al raden de spelregels aan om De Alchemisten eerst alleen met het basisspel te spelen.
Conclusie
Met De Alchemisten krijgt De Kwakzalvers van Kakelenburg er een laag bij die het spel tactisch rijker maakt zonder het toegankelijke karakter aan te tasten. De essentiefase beloont variatie in je ketel, de acht patiënten zorgen voor herspeelbaarheid en de buurmanbonus geeft het doorpakken een extra spannend randje. De nieuwe knalerwten als reserve zijn een attent extraatje. Enige kanttekening is dat de essentiesporen persoonlijk zijn, waardoor de nieuwe fase weinig directe interactie oplevert. Voor liefhebbers van het basisspel is dit een uitbreiding die na één potje niet meer zonder gespeeld wordt.
