Het kasteel van Andor is ver weg. Terwijl fans van het origineel nog de herinneringen koesteren aan belegerde torens en beschermde koningen, zijn de helden van De Legenden van Andor: Het Verre Land al lang verder getrokken naar een uitgestrekt steppenlandschap vol nieuwe gevaren. Ontwerper en illustrator Michael Menzel zette in 2021 met De Eeuwige Kou een nieuwe Andor-tijdperk in gang, en Het Verre Land bouwt daar als volwaardige stand-alone opvolger op voort.

Uitgegeven door 999 Games is Het Verre Land een coöperatief avonturenspel voor twee tot vier spelers van tien jaar en ouder. De vertrouwde ruggengraat is er nog: tijdsdruk, gezamenlijk strijden en een verhaal dat stap voor stap ontvouwt via legendekaarten. Maar het speelbord heeft een nieuwe zijde, de vijanden gedragen zich anders en de helden beschikken over vaardigheden die in het origineel niet bestonden. In deze review kijken we wat er bewaard gebleven is, wat er nieuw is en voor wie dit een aanrader is.

Steppe, dubbelzijdig bord en het steppenvolk

In het originele Legenden van Andor draaide alles om het beschermen van een koninkrijk en zijn inwoners. Helden trokken door een herkenbaar fantasielandschap van bossen, bergen en een imposant kasteel, terwijl monsters oprukten en de spanning langzaam opliep. In Het Verre Land is dat decor volledig vervangen. De helden zijn neergestreken in een uitgestrekt steppengebied, ver van het vertrouwde Andor, en hun taak is het beschermen van het steppenvolk tegen de aanhoudende stroom van kwaadaardige monsters.

Die omschakeling is zichtbaar in elk onderdeel van het spel. Het meest in het oog springende verschil is het dubbelzijdige speelbord. Aan de ene kant is er een meerzijde die qua sfeer verwijst naar het klassieke Andor-landschap en dienst doet in de eerste legenden. Aan de andere kant bevindt zich de rivierzijde, die later in de campagne in gebruik komt en een eigen karakter heeft met doorkruisende wateren en een rauwer, nomadischer gevoel. Illustrator Michael Menzel geeft beide zijden een rijke, gedetailleerde behandeling. Het is prachtig werk dat het thema volledig draagt.

De vier heldentableaus zijn dubbelzijdig: aan elke kant staat een andere held of heldin met dezelfde basisvaardigheid maar een andere naam en uitstraling. Dat levert acht speelbare personages op, elk met een eigen karakter en eigen dobbelstenenset. De plastic figuren zijn solide en expressief, in de herkenbare stijl van de reeks. De legendekaarten vertellen het verhaal stap voor stap, met nieuwe regels, opdrachten en onverwachte wendingen. Dit alles is verweven in hetzelfde systeem dat het origineel tot zo’n toegankelijk avonturenspel maakte.

Spelmateriaal

• 1 dubbelzijdig speelbord
• 4 heldentableaus (per tableau aan elke kant een held of heldin)
• 51 kunststof voetjes voor speelfiguren
• 1 uitrustingstableau (achterkant: gevechtstableau)
• 89 legendekaarten
• 1 checklistkaart voor legenden 3 tot en met 6
• 15 dobbelstenen (2 blauw, 3 groen, 4 bruin, 1 paars, 3 rood, 1 grote zwarte, 1 grote grijze)
• 9 houten schijven en 5 houten stenen
• 34 monsters: 10 gors, 5 gorlots, 2 skrallen, 5 krijtskrallen, 4 trollen, 2 waaktrollen, 2 moerastrollen, Trollenkoning, Buffelmonster, Vreemd Wezen, Moedersporne
• 11 andere figuren: 2 zwarte ridders, vleervos Flaps, Orweyn, reizende handelaar, 3 geesten, katapult, verteller
• 13 uitrustingsvoorwerpen: 1 schaduwzwaard, 2 bogen, 1 valk, 5 waterflessen, 2 verrekijkers, 2 werpmessen
• 33 kleine kaarten: 24 gebeurteniskaarten, 4 torenkaarten, 4 Takotakaarten, 1 aardbevingskaart
• 4 grote fiches (bron, handelaar, paddenstoelen, goudvondst)
• 16 goudfiches, 9 spornefiches, 4 hoopstenen, 1 griffioenkroon, 5 boomstammen, 3 artefactdelen, 16 mistfiches, diverse overige fiches en markers
• “Direct Spelen”-handleiding

Zo bereid je het spel voor

1. Leg het speelbord in het midden van de tafel met de meerkant naar boven voor de beginlegenden, of de rivierzijde voor de latere legenden.
2. Iedere speler kiest een heldentableau en legt het voor zich neer met de gewenste held of heldin naar boven. Hij neemt de bijbehorende figuur, 2 houten schijven, 1 houten steen en alle dobbelstenen in de bijpassende kleur.
3. Leg alle tijdstenen op het zonsopgangsveld.
4. Zet de verteller op letter “A” van het legendespoor.
5. Sorteer de legendekaarten van de gekozen legende op alfabetische volgorde, A1 bovenaan en N onderaan. Kaarten zonder letter leg je naast het bord.
6. Volg voor legenden 3 tot en met 6 eerst de checklistkaart volledig af.
7. Lees legendekaart A1 hardop voor en begin het avontuur.

Hoe speel je Het Verre Land?

Het doel is samenwerken als helden om het legendedoel te voltooien voordat de verteller letter “N” op het legendespoor bereikt. Tegelijkertijd moeten de helden voorkomen dat te veel monsters de grotten van de Grehon binnendringen. Lukt dat niet, dan verliezen alle spelers gezamenlijk.

Elke dag begint wanneer alle tijdstenen op het zonsopgangsveld liggen. In je beurt kies je als held één van twee acties: lopen of vechten. Lopen kost één uur per veld op het bord, vechten kost één uur per gevechtsronde. Je mag zoveel uur gebruiken als je wilt, of je dag eerder afsluiten. Overuren zijn mogelijk tot een maximum van drie per dag, maar elke overuur kost twee wilskrachtpunten. Zodra alle helden hun dag hebben afgesloten, wordt het zonsopgangsveld afgehandeld: monsters rukken op, bronnen worden ververst en de verteller zet één letter vooruit op het legendespoor.

Gevechten verlopen via een vergelijking van krachten. Je rolt met al je beschikbare dobbelstenen en telt het hoogste resultaat op bij je krachtpunten. De linker buurspeler rolt voor het monster. De verliezende partij verliest het verschil aan wilskrachtpunten. Helden die op hetzelfde veld staan, mogen gezamenlijk vechten en hun krachten bundelen, waarbij elk hun beste worp inbrengt.

Wat er nieuw is ten opzichte van het origineel

Wie het originele Legenden van Andor kent, herkent de kern direct. Het dagspoor met zijn zeven uur, de stapsgewijze regelintroductie via legendekaarten, de monsters die bij zonsopgang oprukken en de verteller die het einde van de legende bepaalt, het zijn dezelfde pijlers waarop het systeem al meer dan tien jaar rust. Het Verre Land legt daar echter genoeg nieuwe lagen op om veteranen bij de les te houden.

De meest ingrijpende toevoeging zijn de spornen. Dit zijn geen monsters maar een aparte dreiginscategorie. Betreed je in je beurt een veld met een sporne, dan mag je de actie lopen niet meer kiezen totdat je hem hebt verslagen. Elke zonsopgang wordt op velden mét spornen een extra sporne bijgelegd. Raakt de voorraad op, dan verschijnt de onoverwinnelijke moedersporne, die bij elke zonsopgang drie velden oprukken in de richting van het steppenvolk. Bereikt ze haar doel, is de legende verloren. In het origineel was er geen mechanisme dat helden fysiek kon blokkeren en dat tegelijkertijd exponentieel bleef groeien. De spornen voegen een heel eigen soort druk toe.

De rivierzijde van het bord brengt een tweede laag vernieuwing. Op die zijde bepaalt de achterkant van de bovenste gebeurteniskaart in welke volgorde én hoe vaak monsters bewegen bij zonsopgang. Zodra een gebeurtenis wordt afgehandeld, verandert die kaart en daarmee de bewegingsvolgorde van de monsters. In het origineel was die volgorde vast en voorspelbaar; hier is ze dat niet, wat het plannen moeilijker en interessanter maakt.

De zwarte ridders zijn een ander nieuw element. Ze volgen elke beweging van de verteller en stevenen daarbij gericht af op de held wiens kleur het hoogst staat op de achterkant van de bovenste gebeurteniskaart. Die held verliest een krachtpunt zodra de zwarte ridder via de verteller zijn veld bereikt. Dat creëert persoonlijke druk op één specifieke held, iets wat het origineel niet kende.

De nieuwe helden zijn uitgesproken asymmetrisch. Tenaya beschikt over drie vuurspreuken die ze kan activeren door twee wilskrachtpunten te betalen: een tijdelijke krachtboost voor een gevechtsronde, het verplaatsen van een bondgenoot over twee velden en een vuur dat een monster bij zonsopgang op zijn plek houdt. Raash kan andere helden meebewegen terwijl hij loopt, ook als hun tijdsteen al op het zonsopgangsveld ligt. Die diversiteit vraagt om andere teamtactieken bij elke samenstelling.

Ten slotte is er Flaps de vleervos, een neutrale figuur die een held als actie naar een willekeurig veld kan verplaatsen. Flaps kan fiches omdraaien zonder ze te activeren en pakt in de eerste gevechtsronde één dobbelsteen af van een tegenstander. Zo’n bewegelijk hulpmiddel bestond in het origineel niet en voegt een nieuwe tactische optie toe aan elke dag.

De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels.

Tijdsdruk met meer lagen

De Legenden van Andor: Het Verre Land is veeleisender dan het op het eerste gezicht lijkt. Het dobbelresultaat weegt zwaar in gevechten. Een ongelukkige worp kan een held terugwerpen in wilskrachtpunten of een kansrijk gevecht alsnog doen verliezen. Maar de beslissingen die je als team maakt vóór de dobbelstenen vallen, zijn minstens zo bepalend.

Wanneer maak je overuren en offer je daarvoor wilskrachtpunten op? Wie richt zich op de spornen en wie op de oprukkende gors? Laat je een monster doorlopen naar de grotten als dat een held vrijmaakt voor een urgentere taak? Die afwegingen zijn constant aanwezig en vragen om teamcoördinatie en gezamenlijke prioritering.

Het spel bevat weinig verborgen informatie, alles ligt op tafel en vrijwel elk besluit kan openlijk worden besproken. Dat maakt het toegankelijker dan spellen met verborgen rollen of verborgen informatie. Maar het vergroot ook het risico op het quarterbackeffect, een dominante speler die de anderen aanstuurt. Groepen die bewust afspreken om dit te vermijden, halen meer uit het spel.

Buiten je beurt blijf je betrokken. Voorwerpen oppakken, ruilen of gebruiken kan op elk moment, en bij gezamenlijke gevechten is de hele groep actief. De herspeelbaarheid is goed voor wat je van de Andor-serie mag verwachten. De zeven legenden vormen een campagne waarbij elke legende nieuwe regels en doelen introduceert en het spel stap voor stap complexer maakt. Heb je ze allemaal doorlopen, dan zijn de regelverrassingen weg, maar de willekeurige volgorde van de gebeurteniskaarten zorgt ervoor dat de legende toch anders speelt. Het spel leent zich niet voor eindeloze herhalingen in korte tijd, maar wie het na een pauze weer van de plank haalt, merkt dat de uitdaging niet is verdwenen.

Voor wie is dit spel?

Het Verre Land past het beste bij spelers die houden van coöperatieve spellen en bereid zijn een uur of meer te besteden aan een legende. De stapsgewijze regelopbouw maakt het ook voor nieuwe Andor-spelers behapbaar, maar enige tolerantie voor regelcomplexiteit is vereist.

Fans van het originele Legenden van Andor vinden hier een zelfstandig speelbare opvolger met genoeg nieuws om hun interesse te houden. Voorkennis van het origineel is niet nodig. Spelers die uitsluitend van korte of eenvoudige spellen houden, zullen hier minder snel thuisvoelen. Een legende duurt dus gemakkelijk anderhalf tot twee uur en de regelstructuur vraagt om je aandacht.

Met twee spelers werkt het spel prima, maar het is iets stiller dan met drie of vier. Het ideale spelersaantal is drie of vier, waarbij de taakverdeling en het gezamenlijke overleg het meest tot hun recht komen.

Vergelijkbare spellen

De meest voor de hand liggende vergelijking is met het originele Legenden van Andor zelf, dezelfde ruggengraat en dezelfde ontwerper, maar dan in een frisser jasje. Heb je het origineel gespeeld en ben je toe aan meer Andor? Dan is Het Verre Land precies wat je zoekt. De Eeuwige Kou, het directe broertje in de nieuwe tijdperkstijl, hanteert vergelijkbare vernieuwingen en is eveneens een stand-alone spel voor wie de reeks verder wil verkennen. Buiten de Andor-familie is Spirit Island een interessante vergelijking voor spelers die meer asymmetrie en nog meer tactische diepgang zoeken in een coöperatief avonturenspel, al is de instapdrempel daar beduidend hoger.

Conclusie

De Legenden van Andor: Het Verre Land is een rijke, goed gebalanceerde coöperatieve ervaring die het vertrouwde fundament van het origineel omarmt maar er genoeg aan toevoegt om een zelfstandige identiteit te verdienen. De spornen en moedersporne, de veranderlijke bewegingsvolgorde via gebeurteniskaarten op de rivierzijde, de gerichte zwarte ridders en de asymmetrische helden tillen het systeem naar een hoger niveau van complexiteit en variatie. Wie van het origineel hield, zal zich hier snel thuis voelen maar niet snel verveeld raken. Wie voor het eerst met Andor in aanraking komt, is dit ook een prima instapmogelijkheid. Een aanrader voor liefhebbers van coöperatieve avonturenspellen met een verhaal.