Zes dobbelstenen rollen over tafel, stiften krassen over papier en dan roept iemand triomfantelijk dat kolom C vol is. Iedereen kermt, streept een bonus door en kijkt stiekem naar de rij fiches boven het speelvel van de buurman. In Keer op Keer 3 draait alles om die fiches. Want, wie ze als eerste allemaal kwijt is, wint.
Keer op Keer 3 is het nieuwste deel in de populaire dobbelserie van Inka en Markus Brand, uitgegeven door 999 Games. Waar de eerste twee delen om punten draaiden, is dit deel een race geworden. In deze review lees je hoe dat werkt, wat er verder nieuw is, hoe het spel zich verhoudt tot zijn voorgangers en tot andere dobbelspellen zoals Qwixx en Clever.
Een voller speelvel met een fysiek extraatje
Een echt thema heeft Keer op Keer 3 niet, en dat hoeft ook niet. Dit is een abstract dobbelspel waarin de gekleurde blokken op je speelvel het decor vormen. De serie blijft visueel trouw aan zichzelf, met vrolijke kleuren die goed van elkaar te onderscheiden zijn en duidelijke iconen voor de nieuwe diamanten en kruispunten.
Wel valt direct op dat het speelvel drukker oogt dan voorheen. Naast de vertrouwde gekleurde vakjes zie je kolommen met letters, rijen aan de zijkant, een passpoor rechts en aparte categorieën voor kleuren, diamanten en kruispunten onderaan. Alles heeft een eigen plek en functie, maar het vraagt even om overzicht te krijgen. De eerste keer voelt dat wat overweldigend. Na één potje weet je precies waar je moet kijken.
De grootste materiaalvernieuwing zijn de X-fiches. In plaats van alleen iets af te strepen op papier, heb je nu een rij fiches boven je speelvel liggen die je tijdens het spel letterlijk kwijtspeelt. Dat tastbare gevoel van voortgang hadden de eerdere delen niet. Let wel op, want stiften zitten dit keer niet in de doos. Die moet je zelf regelen.
Spelmateriaal
- 3 kleurdobbelstenen
- 3 cijferdobbelstenen
- 1 blok met speelvellen
- 60 X-fiches in 6 kleuren
- De spelregels
Stiften worden niet meegeleverd. Iedere speler heeft er wel één nodig.
Opzet van het spel
- Iedere speler pakt een speelvel en een eigen stift/pen/potlood.
- Iedere speler neemt 10 X-fiches van 1 kleur, schudt deze en legt ze gedekt in een rij boven zijn speelvel.
- Iedere speler dobbelt met 1 cijfer- en 1 kleurdobbelsteen zijn persoonlijke startcombi en noteert die rechtsboven in het passpoor. Gooi je een joker, dan dobbel je opnieuw.
- Wie als laatste iets roze heeft gedragen, wordt de eerste actieve speler.
Hoe speel je Keer op Keer 3?
Het doel is simpel. Je wilt als eerste al je 10 X-fiches inleveren. Dat doe je door slim vakjes aan te kruisen en de bonussen op je speelvel te bereiken.
In je beurt gooi je als actieve speler alle zes dobbelstenen. Je kiest een combinatie van 1 kleurdobbelsteen en 1 cijferdobbelsteen en kruist precies dat aantal aan elkaar grenzende vakjes van die kleur aan. Alle andere spelers kiezen daarna een combinatie uit de vier overgebleven dobbelstenen en kruisen tegelijk mee op hun eigen speelvel. Alleen in de eerste drie worpen mag iedereen nog uit alle zes dobbelstenen kiezen.
Voor het aankruisen gelden vaste regels. Je eerste kruis moet in startkolom H staan en elk volgend kruis moet horizontaal of verticaal grenzen aan een eerder aangekruist vakje. Je mag nooit meer of minder vakjes aankruisen dan het gekozen cijfer aangeeft.
Nieuw is het passpoor. Passen is niet langer een verloren beurt. Wie past, telt hoeveel dobbelstenen de kleur of het cijfer van zijn persoonlijke startcombi tonen en kruist evenveel velden op het passpoor aan. Daar liggen bonussen te wachten, zoals extra jokers, een bom die een gebied van 2 bij 2 vakjes vult, een volledig kleurblok of het inleveren van X-fiches.
Onderweg scoor je in verschillende categorieën. Volle kolommen en rijen, complete kleuren, aangekruiste diamanten en omsloten kruispunten leveren allemaal bonussen op. Wie iets als eerste voltooit, krijgt de dubbele beloning. Alle anderen strepen de roze omrande bonus door en kunnen alleen nog de witte verdienen. Veel van die bonussen laten je een X-fiche omdraaien. Staat daar een bonus op, dan geef je het fiche aan een medespeler, die het later mag inzetten. Het spel eindigt na de worp waarin minstens één speler zijn laatste X-fiche inlevert.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels. Of bekijk de video met speluitleg hieronder.
Speleigenschappen
Keer op Keer 3 blijft in de kern een toegankelijk dobbelspel. De regels leg je in een paar minuten uit en beurten verlopen vlot. Alleen het drukkere speelvel zorgt ervoor dat nieuwe spelers heel even moeten wennen voordat ze alle scoringsmogelijkheden overzien.
Geluk speelt nog altijd een duidelijke rol, want de dobbelstenen bepalen wat er mogelijk is. Toch voelt het minder bepalend dan in het origineel. Door het passpoor en de vele scoringscategorieën heb je bijna altijd een zinvol alternatief, waardoor je minder afhankelijk bent van de perfecte worp. Tactiek zit vooral in het plannen op korte termijn. Welke combinatie pak je, wanneer pas je bewust om je passpoor te vullen en welke roze bonus kun jij eerder bereiken dan de rest?
De interactie is indirect maar voelbaar. Iedereen speelt elke worp mee, dus wachttijd is er nauwelijks. En omdat de eerste die iets voltooit de dikste bonus pakt, kijk je voortdurend naar de voortgang van je tegenstanders. De herspeelbaarheid is sterk. Elke worp en elke startcombi dwingt andere keuzes af, en dankzij de solomodus met eigen scoretabel kun je ook alleen aan de slag.
Voor wie is dit spel?
Keer op Keer 3 is er voor iedereen die van vlotte dobbelspellen houdt. Families, gelegenheidsspelers en fanatieke roll-and-write-liefhebbers kunnen er allemaal mee uit de voeten. Fans van de serie krijgen precies genoeg vernieuwing om het naast de eerdere delen te rechtvaardigen. Wie het genre nog niet kent, kan hier prima instappen, al is het originele Keer op Keer dan een rustiger startpunt.
Minder geschikt is het spel voor wie diepe strategie zoekt of juist de kale eenvoud van deel 1 koestert. Het spel schaalt goed van 1 tot 6 spelers, maar is op zijn best met 3 of 4. Dan voel je de race om de roze bonussen het sterkst, zonder dat het rondgeven van de dobbelstenen lang duurt.
Van punten tellen naar een race
De grootste verrassing van dit derde deel zit niet in een nieuwe categorie of bonus, maar in het einddoel. Het originele Keer op Keer draaide om punten. Je vulde kolommen en kleuren, het spel eindigde zodra iemand twee kleuren compleet had en daarna telde iedereen zijn score op. Keer op Keer 2 bouwde daarop voort met een speciale dobbelsteen die je moest vrijspelen, hartenbonussen die je kolommen meer waard maakten, rijenbonussen en sterren die minpunten opleverden. Meer opties, meer puzzel, maar nog steeds een optelsom aan het einde.
Keer op Keer 3 gooit dat systeem om. Punten tellen is verdwenen en daarvoor in de plaats komt een race om je 10 X-fiches. Dat maakt het einddoel voelbaar concreter, zeker voor kinderen. De acties die je in deel 2 met de speciale dobbelsteen vrijspeelde, zoals de bom, het kleurblok en drie in een rij, keren hier terug als bonussen op het passpoor. En dat passpoor is meteen de slimste toevoeging, want passen verandert van een verloren beurt in een volwaardige keuze. Wie alle delen kent, herkent dus veel, maar speelt toch een wezenlijk ander spel.
Vergelijkbare spellen
Binnen het genre dringt de vergelijking met Qwixx zich op. Ook daar kruist iedereen bij elke worp mee en zijn beurten in seconden voorbij. Qwixx is echter puur en minimalistisch, terwijl Keer op Keer 3 een ruimtelijke puzzel op het speelvel toevoegt en met het passpoor en de X-fiches meer lagen biedt. Wie het combineren van dobbelstenen en het aan elkaar knopen van bonussen aantrekkelijk vindt, komt al snel bij Clever uit. Dat spel is rekenkundiger en draait om het maximaliseren van kettingreacties, waar Keer op Keer 3 luchtiger blijft en zijn spanning uit de onderlinge race haalt.
Conclusie
Keer op Keer 3 is een vlot en toegankelijk dobbelspel dat zijn vertrouwde basis behoudt en er tegelijk een spannende race van maakt. Het passpoor maakt passen eindelijk interessant, de X-fiches geven de voortgang iets tastbaars en de vele scoringscategorieën zorgen ervoor dat vrijwel elke worp bruikbaar is. Daar staat tegenover dat het speelvel drukker is geworden en je iets inlevert op de rust en eenvoud van het origineel. Voor families en liefhebbers van roll-and-write-spellen is dit deel een aanrader, en misschien wel het meest complete deel van de serie tot nu toe.
