Azul – Spelregels en Speluitleg

Hieronder lees je hoe je Azul speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Plan B Games. Azul is een tactisch legspel van ontwerper Michael Kiesling voor 2 tot 4 spelers, waarin je als tegelzetter de muren van het koninklijk paleis in Évora versiert. De Nederlandse editie is van Next Move Games.

Doel van het spel

Je verzamelt gekleurde tegels en legt ze op je eigen muur. Hoe slimmer je tegels naast elkaar plaatst, hoe meer punten je scoort. Tegels die je niet kwijt kunt, belanden op je vloerlijn en kosten je punten. Het spel eindigt na de ronde waarin een speler een horizontale lijn van vijf aaneengesloten tegels op zijn muur voltooit. De speler met de meeste punten wint.

Voorbereiding

1. Iedere speler krijgt een spelerbord en legt dit met de gekleurde muur naar boven. Alle spelers gebruiken dezelfde zijde. Voor de grijze zijde lees je verderop bij de spelvariant.
2. Iedere speler neemt een scoresteen en zet die op vak 0 van het scorespoor.
3. Leg de fabrieksschijven in een cirkel in het midden van de tafel. Bij 2 spelers gebruik je er 5, bij 3 spelers 7 en bij 4 spelers 9.
4. Doe alle 100 tegels in de zak. Er zijn vijf kleuren, met 20 tegels per kleur.
5. De speler die het laatst in Portugal is geweest, krijgt het startspelerfiche en legt willekeurig 4 tegels uit de zak op elke fabrieksschijf.
6. Overgebleven spelerborden, scorestenen en fabrieksschijven gaan terug in de doos.

Spelverloop

Je speelt meerdere rondes. Elke ronde bestaat uit drie fases die je in vaste volgorde doorloopt, namelijk het fabrieksaanbod, de muurbekleding en de voorbereiding van de volgende ronde.

Fase A: Fabrieksaanbod

De startspeler legt het startspelerfiche in het midden van de tafel en begint. Daarna gaat het met de klok mee. In je beurt neem je tegels op één van deze twee manieren.

• Je neemt alle tegels van dezelfde kleur van één fabrieksschijf en schuift de overgebleven tegels van die schijf naar het midden van de tafel.
• Je neemt alle tegels van dezelfde kleur uit het midden van de tafel. Ben je in deze ronde de eerste die uit het midden pakt, dan krijg je ook het startspelerfiche en leg je dat op het meest linkse vak van je vloerlijn.

De tegels die je neemt, leg je daarna op één van de vijf patroonlijnen op je spelerbord. De bovenste lijn biedt plaats aan 1 tegel, de onderste aan 5. Daarbij gelden deze regels.

• Je vult een patroonlijn van rechts naar links, tegel voor tegel.
• Liggen er al tegels op die patroonlijn, dan mag je er alleen tegels van dezelfde kleur bij leggen.
• Ligt er op de bijbehorende lijn van je muur al een tegel van die kleur, dan mag je die kleur niet meer op die patroonlijn leggen.
• Een patroonlijn is compleet zodra alle vakken gevuld zijn. Houd je tegels over, dan gaan die naar je vloerlijn.

Alleen complete patroonlijnen leveren later punten op, dus je wil er per ronde zoveel mogelijk vol krijgen.

De vloerlijn

Kun of wil je genomen tegels niet volgens de regels op een patroonlijn kwijt, dan leg je ze van links naar rechts op je vloerlijn. Deze gevallen tegels leveren minpunten op tijdens de muurbekleding. Boven elk vak staat vermeld hoeveel punten het kost, oplopend van 1 punt voor de eerste twee vakken naar 2 punten voor de volgende drie en 3 punten voor de laatste twee.

Is je vloerlijn helemaal vol en moet je nog tegels kwijt, dan leg je die voorlopig in het deksel van de doos.

De fase eindigt zodra alle tegels van de fabrieksschijven en uit het midden van de tafel weg zijn.

Fase B: Muurbekleding

Deze fase voeren alle spelers tegelijk uit. Je werkt je patroonlijnen van boven naar beneden af.

1. Neem van elke complete patroonlijn de meest rechtse tegel en leg die op het vak met dezelfde kleur in de bijbehorende lijn van je muur. Daarmee scoor je meteen punten.
2. De overgebleven tegels van die complete patroonlijn leg je in het deksel van de doos.
3. Patroonlijnen die niet compleet waren, laat je onaangeroerd liggen voor de volgende ronde.

Punten scoren

Elke tegel die je op je muur legt, levert direct punten op.

• Grenst de nieuwe tegel horizontaal noch verticaal aan een andere tegel, dan scoor je 1 punt.
• Grenzen er horizontaal tegels aan, dan tel je alle aaneengesloten tegels in die rij, inclusief de tegel die je net legde, en scoor je dat aantal punten.
• Grenzen er verticaal tegels aan, dan tel je op dezelfde manier de aaneengesloten tegels in die kolom en scoor je dat aantal punten.

Grenst je tegel zowel horizontaal als verticaal aan andere tegels, dan scoor je voor beide richtingen apart. Eén tegel kan zo flink wat punten opleveren.

Minpunten van de vloerlijn

Aan het eind van de muurbekleding kijk je naar je vloerlijn. Voor elke tegel verlies je het aantal punten dat boven het vak staat. Schuif je scoresteen dat aantal terug op het scorespoor. Je score kan nooit onder nul komen.

Daarna veeg je je vloerlijn leeg en leg je de tegels in het deksel van de doos. Ligt het startspelerfiche op je vloerlijn, dan telt dat gewoon als een tegel voor de minpunten. Het fiche gaat niet in de doos, maar leg je voor je neer voor de volgende ronde.

Fase C: Voorbereiding van de volgende ronde

Heeft nog niemand een horizontale lijn van vijf aaneengesloten tegels op zijn muur, dan gaat het spel verder. De speler met het startspelerfiche vult alle fabrieksschijven weer aan met 4 tegels uit de zak.

Raakt de zak leeg, dan vul je die opnieuw met alle tegels uit het deksel van de doos en ga je verder met aanvullen. Kom je daarna nog steeds tegels tekort, dan begint de nieuwe ronde toch, ook al zijn niet alle fabrieksschijven volledig gevuld. Dat komt zelden voor.

Het startspelerfiche

Het startspelerfiche bepaalt wie de volgende ronde opent. Je pakt het door als eerste van die ronde tegels uit het midden van de tafel te nemen. Dat kost je een plek op je vloerlijn en dus minpunten, maar het levert je de eerste keuze in de volgende ronde op. Die afweging hoort bij de kern van het spel.

Einde van het spel en puntentelling

Het spel eindigt zodra er na een muurbekleding minstens één speler is met een volledige horizontale lijn van vijf aaneengesloten tegels op zijn muur. Die ronde speel je nog helemaal uit.

Daarna scoor je bonuspunten.

• 2 punten voor elke complete horizontale lijn van 5 tegels op je muur.
• 7 punten voor elke complete verticale lijn van 5 tegels op je muur.
• 10 punten voor elke kleur waarvan je alle 5 de tegels op je muur hebt liggen.

De speler met de meeste punten op het scorespoor wint. Bij een gelijke stand wint de speler met de meeste complete horizontale lijnen. Blijft het daarna gelijk, dan delen die spelers de overwinning.

Spelvariant met de grijze zijde

Wil je meer vrijheid en meer planning, dan speel je met de grijze zijde van de spelerborden. Alle regels blijven hetzelfde, op één punt na.

Als je een tegel van een complete patroonlijn op je muur legt, mag je zelf kiezen op welk vak van de bijbehorende muurlijn je die legt. Daarbij geldt één beperking. Op elke horizontale lijn en op elke verticale lijn van je muur mag maar één tegel van dezelfde kleur liggen. Kun je tijdens de muurbekleding de meest rechtse tegel van een patroonlijn nergens kwijt, omdat er geen geldige positie meer vrij is, dan leg je alle tegels van die patroonlijn direct op je vloerlijn.