Hieronder lees je hoe je Carcassonne: Kooplieden & Bouwmeesters speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Hans im Glück. De Nederlandse editie is van 999 Games. Kooplieden & Bouwmeesters is de tweede uitbreiding voor Carcassonne van Klaus-Jürgen Wrede. Handelaars brengen goederen naar de steden en elke speler krijgt er een bouwmeester bij die de bouw van wegen en steden versnelt. Met je varken haal je extra punten uit de weilanden.
Je hebt het basisspel Carcassonne nodig om met deze uitbreiding te spelen. Deze pagina beschrijft alleen wat de uitbreiding toevoegt of verandert. Voor alles wat hier niet aan bod komt, gelden de gewone regels van het basisspel. Je kunt Kooplieden & Bouwmeesters combineren met andere uitbreidingen voor Carcassonne.
Doel van het spel
Het doel blijft hetzelfde als in het basisspel. Je legt landtegels, zet je horigen in en probeert aan het einde van het spel de meeste punten te hebben. Daarbij kun je in deze uitbreiding op drie nieuwe manieren punten verdienen. Je verzamelt goederen door steden af te maken, je bouwmeester levert je extra beurten op en je varken scoort punten voor de steden rond zijn weiland.
Voorbereiding
- Bouw het basisspel op zoals je gewend bent.
- Geef iedere speler het varken en de bouwmeester in zijn eigen kleur.
- Leg de goederenfiches als algemene voorraad naast het speelveld. Er zijn 9 fiches met een kip, 6 met graan en 5 met stof.
- Speel je met de minispeluitbreiding De Rivier, schud de nieuwe riviertegel dan door de andere riviertegels.
- Schud de overige nieuwe landtegels door de landtegels van het basisspel. Je herkent de 24 tegels van deze uitbreiding aan het kleine varkenssymbool.
Spelverloop
In je beurt doe je nog steeds hetzelfde als in het basisspel. Je legt een landtegel, je mag een horige plaatsen en daarna tel je de punten van alles wat je met die tegel hebt voltooid. De uitbreiding voegt op elk van die drie momenten iets toe.
Bij het leggen van een tegel kan je bouwmeester je een extra beurt opleveren. Bij het plaatsen van een struikrover, ridder of boer mag je er je bouwmeester of je varken bij zetten. Bij het tellen krijg je goederen voor de steden die je afmaakt. Een stad met een wapenschild kan daarbij een telling van alle varkens in gang zetten.
Goederen
Op 19 nieuwe landtegels staat in de stad een goederensymbool. Speel je met De Rivier, dan heeft de nieuwe riviertegel er ook een. Er bestaan drie soorten goederen, namelijk kip, graan en stof.
Goederen verzamelen
Maak je een stad af waarin een of meer goederensymbolen staan, dan tel je die stad eerst gewoon zoals in het basisspel. Daarna neem je voor elk goederensymbool in die stad een bijpassend fiche uit de voorraad. Die fiches leg je open voor je neer.
De goederen gaan altijd naar de speler die de laatste tegel legt en de stad zo afmaakt. Het maakt niet uit wie de punten voor de stad krijgt. Een tegenspeler kan dus 10 punten scoren met zijn ridder in een stad, terwijl jij de goederen meeneemt omdat jij de stad hebt afgemaakt. Ook als niemand een ridder in de stad heeft, krijg je de goederen.
Goederen tellen
Je goederen leveren pas punten op bij de eindtelling. Per soort kijk je welke speler de meeste fiches heeft. Die speler krijgt 10 punten. Hebben meerdere spelers evenveel fiches van een soort, dan krijgen zij allemaal 10 punten voor die soort.
Een voorbeeld met twee spelers maakt dat duidelijk. Jij hebt drie kippen, geen graan en twee stof. Je tegenspeler heeft twee kippen, twee graan en twee stof. Jij scoort 10 punten voor de kippen en je tegenspeler 10 punten voor het graan. Voor de stof staan jullie gelijk, waardoor jullie allebei 10 punten krijgen. Zo eindigen jullie elk met 20 punten uit goederen.
De bouwmeester
De bouwmeester is een speciale figuur die nooit alleen op het speelveld staat. Hij hoort altijd bij een van je eigen horigen op een weg of in een stad.
De bouwmeester plaatsen
Zet je in je beurt een horige als struikrover op een weg of als ridder in een stad, dan mag je je bouwmeester aan die horige koppelen. Dat kan alleen als de bouwmeester in je voorraad ligt. Je zet hem dan vlak naast die horige neer. Bij een boer of monnik kun je de bouwmeester niet zetten.
Verdwijnt de horige bij wie je bouwmeester staat, omdat het gebied geteld is of omdat een andere regel de horige verplaatst, dan gaat de bouwmeester meteen mee terug naar je voorraad.
Een dubbele beurt krijgen
Het nut van de bouwmeester merk je in een latere beurt. Leg je een tegel waarmee je de weg of stad verlengt waarin je bouwmeester al staat, dan zet je de bouwmeester naast de gesloten trekstapels. Dat doe je ook als je die weg of stad met dezelfde tegel meteen afmaakt. Je horige blijft gewoon staan.
Staat je bouwmeester aan het einde van je beurt naast de trekstapels, dan krijg je direct nog een beurt. Je neemt de bouwmeester terug in je voorraad en speelt een volledige tweede beurt. Daarna gaat het spel verder met de volgende speler met de klok mee. Zolang de bouwmeester naast de trekstapels staat, zit hij niet in je voorraad en kun je hem niet plaatsen.
Het plaatsen van de bouwmeester zelf levert nooit een dubbele beurt op. Je krijgt die alleen als je een weg of stad verlengt waarin hij al stond voordat je de tegel legde. In je tweede beurt mag je de bouwmeester dus wel opnieuw bij een horige zetten, maar dat geeft je geen derde beurt.
Tellen met de bouwmeester
De bouwmeester verandert niets aan de punten voor een weg of stad. Hij telt niet mee voor de meerderheid, want hij heeft een sterkte van 0. Zodra het gebied geteld is, neem je de bouwmeester samen met je horige terug in je voorraad.
Het varken
Net als de bouwmeester staat het varken nooit alleen. Het hoort altijd bij een van je boeren in een weiland.
Het varken plaatsen
Zet je in je beurt een horige als boer in een weiland, dan mag je je varken aan die boer koppelen. Dat kan alleen als het varken in je voorraad ligt. Je zet het varken vlak naast de boer. Verdwijnt de boer later van zijn plek, wat met sommige andere uitbreidingen kan gebeuren, dan gaat het varken terug naar je voorraad.
De varkens tellen
Het varken levert punten op tijdens het spel. Zodra iemand een stad met minstens één wapenschild afmaakt, tel je eerst die stad. Daarna volgt meteen een telling van alle varkens die op het speelveld staan, ongeacht van wie ze zijn.
Bij die telling krijg je voor je varken 3 punten voor elke voltooide stad die aan het weiland van je varken grenst. Het maakt daarbij niet uit wie de meerderheid van de boeren in dat weiland heeft. Twee varkens in hetzelfde weiland scoren dus allebei de volledige punten.
De speler die aan de beurt is, telt zijn varken als eerste. Daarna gaat de telling met de klok mee verder. Na de telling neem je je varken terug in je voorraad. Op dat moment mag je kiezen of je de boer bij wie het varken stond ook terugneemt of in het weiland laat staan.
Bij de eindtelling levert het varken geen punten op. Het telt ook niet mee voor de meerderheid in het weiland, want het heeft een sterkte van 0. In oudere edities van deze uitbreiding werkte het varken anders en telde het alleen mee bij de eindtelling van de boeren. Volgens de huidige spelregels scoort het varken alleen nog tijdens het spel.
Bijzondere landtegels
Een paar nieuwe tegels hebben een opbouw die je in het basisspel niet tegenkomt. Hieronder lees je hoe je ze behandelt.
Brug
Op deze tegel kruisen twee wegen elkaar via een brug. De brug sluit geen van beide wegen af. De ene weg loopt van links naar rechts en de andere van boven naar beneden. De weilanden lopen niet onder de brug door. De brug verdeelt ze in afzonderlijke delen.
Toilethuisje
Op deze tegel loopt een weg naar een toilethuisje midden in het weiland. Dat huisje sluit de weg af.
Klooster met twee wegen
Deze tegel heeft twee wegen. De ene weg eindigt midden in het weiland en de andere eindigt bij het klooster. Het weiland op deze tegel vormt één geheel.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt zoals in het basisspel, nadat de laatste landtegel gelegd is. Bij de eindtelling let je op de volgende punten:
- Per soort goederen krijgt de speler met de meeste fiches 10 punten. Bij een gelijke stand krijgen alle betrokken spelers 10 punten.
- Het varken levert bij de eindtelling geen punten op en telt niet mee voor de meerderheid in een weiland.
- De bouwmeester telt niet mee voor de meerderheid in een weg of stad.
De speler met de meeste punten wint het spel.
