Aan de tafel van de koningin schuiven twee nieuwe soorten gasten aan. De diplomaat haalt mensen weg bij een ander en neemt ze mee naar zijn eigen kring. De vertrouweling fluistert zijn plannen niet aan één persoon, maar aan dezelfde persoon twee of drie keer na elkaar. In Hielenlikkers: Diplomaten & Vertrouwelingen krijgt het hof er een paar extra intriganten bij.
Diplomaten & Vertrouwelingen is een uitbreiding voor Hielenlikkers, de Nederlandse editie van Courtisans van Romaric Galonnier en Anthony Perone. Je hebt het basisspel nodig om te spelen. De uitbreiding bestaat uit achttien extra hovelingenkaarten met twee nieuwe rollen. Daarmee speel je ook met zes spelers en kun je in teams spelen. In deze review lees je wat die nieuwe rollen aan tafel veranderen en of de uitbreiding een vaste plek in de doos verdient.
Achttien kaarten die passen alsof ze er altijd zaten
De nieuwe kaarten sluiten zonder moeite aan op het basisspel. Noëmie Chevalier tekende ook deze hovelingen, met dezelfde stijl en dezelfde gouden accenten, waardoor ze tussen de originele kaarten niet opvallen. Dat is ook de bedoeling, want ze verdwijnen gewoon in de trekstapel. Elke nieuwe kaart hoort bij een van de zes bestaande families en telt aan het einde dus mee voor de punten zoals elke andere hoveling.
De twee rollen sluiten goed aan bij het hofthema. Een diplomaat onderhandelt een hoveling weg bij een ander en haalt hem naar jouw kant. Een vertrouweling laat je meerdere kaarten tegelijk bij dezelfde persoon of aan de tafel van de koningin kwijt, alsof je iemand onder vier ogen meerdere geheimen toevertrouwt. Net als bij de bestaande rollen herken je ze aan een eigen icoontje in de hoeken van de kaart. Er zit geen nieuwe speelmat of extra materiaal in, dus de uitbreiding past zonder moeite in de doos van het basisspel.
Spelmateriaal
- 12 diplomaten (2 per familie)
- 6 vertrouwelingen (1 per familie)
- Spelregels
Opzet van het spel
- Schud de diplomaten en vertrouwelingen door de hovelingenkaarten van het basisspel.
- Leg afhankelijk van het aantal spelers ongezien kaarten terug in de doos:
- 2 spelers: 36 kaarten
- 3 spelers: 18 kaarten
- 4 spelers: 12 kaarten
- 5 spelers: 3 kaarten
- 6 spelers: je speelt met alle kaarten
- Geef elke speler drie hovelingenkaarten en twee geheime missiekaarten, zoals in het basisspel.
Speel je in teams, dan vorm je met vier spelers twee teams van twee en met zes spelers drie teams van twee. Teamgenoten zitten tegenover elkaar. Met vier spelers leg je 12 kaarten terug in de doos, met zes spelers speel je met alle kaarten.
Hoe speel je Diplomaten & Vertrouwelingen?
Je speelt Hielenlikkers zoals altijd. In je beurt speel je drie kaarten in drie gebieden en daarna vul je je hand aan. De nieuwe rollen buigen die regel op twee manieren om.
Een diplomaat laat je een hoveling verplaatsen naar je eigen speelgebied. Speel je hem in het speelgebied van een tegenspeler, dan mag je een kaart uit dat speelgebied naar je eigen speelgebied halen. Speel je hem aan de tafel van de koningin, dan mag je daar elke kaart weghalen en bij jezelf neerleggen. Het maakt niet uit van welke familie die kaart is of aan welke kant hij ligt. Een diplomaat in je eigen speelgebied heeft geen effect. Een bewaker mag je niet weghalen. Haal je een spion weg, dan blijft die gesloten en mag je hem niet bekijken. Je bent niet verplicht om het effect te gebruiken.
Een vertrouweling laat je meer kaarten in hetzelfde gebied spelen. Leg je een vertrouweling neer, dan mag je meteen nog een kaart uit je hand in datzelfde gebied spelen. Is die tweede kaart ook een vertrouweling, dan mag je ook je derde kaart daar kwijt. Zo speel je in je beurt in minder dan drie gebieden. Ook dit effect is niet verplicht.
In de teamvariant volg je de gewone regels, met één verschil. Speel je een kaart in het speelgebied van een andere speler, dan mag dat ook je teamgenoot zijn. Aan het einde telt iedereen zijn score zoals gewoon, maar per team telt alleen de laagste score van de twee teamgenoten. Het team met de hoogste score wint. Bij een gelijke stand beslist de score van de andere teamgenoot.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels.
Meer grip, meer wraak
Met deze uitbreiding speel je Hielenlikkers met twee tot zes spelers. Zes spelers is een nieuwe mogelijkheid en dat is ook het enige spelersaantal waarbij alle kaarten in het spel zitten. Met vijf spelers gaan er nu drie kaarten ongezien terug in de doos, waar dat in het basisspel niet het geval was. Je verliest bij dat spelersaantal dus een klein beetje van de informatie die het basisspel zo goed te overzien maakte. Met vier spelers verdwijnen er twaalf kaarten in plaats van zes, waardoor het nog lastiger wordt om in te schatten hoe een familie kan kantelen.
Door de extra kaarten duurt een potje net wat langer, maar met ongeveer vijfentwintig minuten blijft het een kort spel. De minimumleeftijd van acht jaar blijft realistisch, al vragen de diplomaat en de vertrouweling om net wat meer uitleg aan jonge spelers. De diplomaat is het lastigste van de twee. Een kind moet begrijpen dat je een kaart weghaalt bij een ander en bij jezelf neerlegt. Dat verandert zowel de score van die tegenspeler als de stand aan tafel. Na een paar beurten wennen de meeste spelers er snel aan.
Het grootste verschil merk je in de controle over je eigen kaarten. In het basisspel moet je altijd precies één kaart per gebied spelen, ook als een van die kaarten nergens goed past. Met een vertrouweling kun je twee hovelingen van een familie die op instorten staat allebei bij dezelfde tegenspeler neerleggen. Je kunt ook twee sterke kaarten van een hooggewaardeerde familie samen in je eigen speelgebied houden. Die extra vrijheid verzacht een van de grootste frustraties van het basisspel. Met maar zes vertrouwelingen in de stapel krijg je die kans wel niet elk potje.
De diplomaat heeft een groter effect, omdat hij twee dingen tegelijk doet. Je haalt een kaart naar je eigen speelgebied en je verandert daarmee ook de plek waar die kaart eerst lag. Aan de tafel van de koningin kan dat een familie in één beurt laten kantelen. Haal je een hoveling van boven de speelmat weg, dan verliest die familie steun en ligt die kaart daarna bij jou. Dat is een sterkere zet dan die van de moordenaar, die een kaart alleen uit het spel haalt. Daardoor speelt geluk nog altijd een flinke rol. Trek je net een diplomaat op het juiste moment, dan kun je een potje een andere kant op duwen.
De interactie neemt met de diplomaat ook toe. Je kijkt nu niet alleen naar wat een tegenspeler in zijn speelgebied heeft liggen om hem te benadelen, maar ook om er iets waardevols weg te halen. Een speler met een edele van een sterke familie voor zich, loopt daardoor meer risico. Bewakers worden belangrijker, omdat ze nu niet alleen beschermen tegen moordenaars maar ook tegen diplomaten.
De teamvariant geeft het spel een ander karakter. Omdat alleen de laagste score van je team telt, heeft het weinig zin om zelf ver voor te lopen terwijl je teamgenoot achterblijft. Je speelt dus regelmatig goede kaarten in het speelgebied van je partner en jullie moeten zonder overleg aanvoelen welke families de ander steunt. Dat zorgt voor een nieuwe manier van spelen die het basisspel niet had. Samen met de extra rollen en het zesde spelersaantal maakt dat de uitbreiding een goede aanvulling op de herspeelbaarheid.
Voor wie is Diplomaten & Vertrouwelingen geschikt?
Speel je Hielenlikkers regelmatig en zoek je meer afwisseling, dan voegt deze uitbreiding genoeg toe voor een kleine prijs. Ze is vooral interessant als je vaak met een grote groep speelt, want zes spelers kon in het basisspel niet. De teamvariant is een aanrader als je met vier of zes spelers aan tafel zit en het gemene pesten van het basisspel wilt afwisselen met wat samenwerking.
Vond je het basisspel te chaotisch, dan helpt de vertrouweling je een beetje, maar de diplomaat zorgt voor nog meer omwentelingen. Het spel wordt daardoor niet voorspelbaarder. Speel je het basisspel vooral met twee of drie spelers, dan haal je minder uit de uitbreiding, omdat de teamvariant en het zesde spelersaantal daar niet van toepassing zijn.
Basisspel versus uitbreiding
Het basisspel van Hielenlikkers draait om één harde regel. Je speelt elke beurt drie kaarten in drie verschillende gebieden. Die regel maakt het spel snel en overzichtelijk, maar zorgt er ook voor dat je soms een kaart moet spelen waar je liever vanaf was gebleven. Diplomaten & Vertrouwelingen laat die regel staan, maar geeft je met de vertrouweling af en toe een uitweg. De diplomaat voegt een nieuwe manier toe om de kaarten op tafel te verschuiven, waardoor stand en speelgebieden nog sneller veranderen.
De belangrijkste toevoegingen liggen buiten de nieuwe rollen. Met zes spelers en een teamvariant wordt Hielenlikkers geschikt voor grotere groepen en ontstaat er een tweede manier van spelen. Voor vaste spelers van het basisspel is dat de grootste reden om de uitbreiding aan te schaffen. Speel je het spel maar af en toe, dan heb je genoeg aan het basisspel.
Conclusie
Diplomaten & Vertrouwelingen voegt met achttien kaarten opvallend veel toe aan Hielenlikkers. De vertrouweling geeft je meer controle over waar je kaarten belanden en pakt daarmee een van de zwakkere punten van het basisspel aan. De diplomaat maakt het spel juist wilder, omdat je kaarten weghaalt bij je tegenspelers en aan de tafel van de koningin. De grootste winst zit in het zesde spelersaantal en de teamvariant, waarin je moet aanvoelen hoe je je partner helpt zonder te overleggen. De uitbreiding kost weinig en past in de doos van het basisspel. Speel je Hielenlikkers graag en vaak, zeker met grotere groepen, dan is deze uitbreiding zeker een aanrader.
Toegankelijkheid: ★★★★☆
Twee nieuwe rollen zijn snel uitgelegd, al vraagt de diplomaat om wat extra uitleg.
Tactiek: ★★★☆☆
De vertrouweling geeft je meer keuze, maar ver vooruitplannen blijft lastig.
Geluk: ★★★★☆
Een diplomaat op het juiste moment kan een potje een andere kant op duwen.
Interactie: ★★★★★
Je haalt kaarten weg bij anderen en helpt in de teamvariant je partner.
BRDGMZ ontving van de uitgever een recensie-exemplaar van Hielenlikkers: Diplomaten & Vertrouwelingen. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.
