Op een platte wereld, ergens tussen de bomen en de sterren, wonen vier reusachtige katten met maar één missie. Alles wat op de rand staat, moet eraf. In Kattenkwaad zeil je gevaarlijk dicht langs de rand van de aarde en probeer je jouw huisjes overeind te houden, terwijl de katten van je tegenstanders steeds dichterbij sluipen.
Kattenkwaad is een tactisch familiespel van ontwerper Gareth Edwards, in het Nederlands uitgegeven door 999 Games. Met bewegingskaarten stuur je katten over het speelbord om de huisjes van andere spelers eraf te duwen. In deze review lees je hoe het spel werkt, voor wie het geschikt is en waarom ruimtelijk inzicht hier het verschil maakt.
Een katastrofe met een knipoog
Het thema van Kattenkwaad is heerlijk absurd. De aarde is plat, katten weten dat allang en ze gebruiken die kennis waarvoor katten hun poten hebben gekregen. Ze duwen dingen van de rand. Dat idee is niet alleen een grap op de doos, het zit ook echt in het spel verweven. Huisjes die te dicht bij de rand staan lopen constant gevaar en elke kaart die je speelt kan een huisje richting de afgrond schuiven.
De uitvoering van het spel is erg origineel. Het speelbord is op de onderkant van de binnendoos gedrukt, waardoor het speelveld boven de tafel uitkomt en huisjes er ook echt vanaf kunnen vallen. Dat kleine hoogteverschil maakt het thema voelbaar tijdens het spelen. De houten katten, huisjes en bomen zijn stevig en kleurrijk, en de illustraties van Mark Aaron geven het geheel een vrolijke, toegankelijke uitstraling die kinderen direct aanspreekt.
Spelmateriaal
- 4 houten katten
- 40 houten huizen (in 4 kleuren)
- 4 houten bomen
- 40 bewegingskaarten
- 1 speelbord (onderkant van de binnendoos)
Opzet van het spel
- Draai de binnendoos om, zodat het speelbord bovenop ligt.
- Zet 1 kat op het middelste veld met de pootafdruk. De andere 3 katten blijven voorlopig naast het speelbord staan.
- Iedere speler kiest een kleur en neemt zijn huizen. Bij 2 spelers krijgt iedereen 10 huizen, bij 3 spelers 7 huizen en bij 4 spelers 6 huizen.
- Kies samen welke versie je speelt. De chille katten is langzamer maar tactischer, de rennende katten is sneller en chaotischer.
- Te beginnen met de jongste speler plaatst iedereen om de beurt 1 huis op een genummerd veld, totdat alle huizen op het bord staan. Gebruik alleen de velden met het nummer dat bij jullie spelersaantal hoort.
- Verdeel de bomen. Bij 2 spelers krijgt iedere speler er 2, bij 3 of 4 spelers ieder 1. Plaats ze om de beurt op een leeg veld, niet grenzend aan een andere boom of de kat. Diagonaal telt ook als grenzend.
- Schud de bewegingskaarten, geef iedere speler 2 kaarten en leg de rest als gedekte trekstapel klaar.
Hoe speel je Kattenkwaad?
Het doel is simpel. Wie als enige nog huizen op het speelbord heeft staan, wint het spel.
In je beurt trek je eerst kaarten van de trekstapel. Bij de chille katten is dat 1 kaart, bij de rennende katten zijn dat er 2. Daarna mag je maximaal 4 bewegingskaarten spelen, maar minder of geen kaarten spelen mag ook. Elke kaart verplaatst 1 kat en toont een pad met een richting en een aantal velden. Voordat de kat vertrekt, mag je het pad draaien in de richting die jou uitkomt. Spiegelen mag niet, en zodra de kat beweegt, moet hij het pad precies volgen.
Katten duwen alle huisjes die op hun pad liggen steeds 1 veld verder. Staat een huisje op de rand, dan valt het van het speelbord en is het weg. Bomen vormen blokkades. Katten kunnen er niet doorheen, kunnen ze niet duwen en kunnen ook geen huisjes in een boom duwen. Een beweging waardoor een kat van het bord valt of tegen een boom of andere kat botst, mag je niet spelen.
Speciale kaarten zorgen voor extra verrassingen. Zo kun je een kat naar een leeg veld naar keuze teleporteren, een kat met kattenkruid naar het lege middelste veld lokken of twee huisjes op het bord met elkaar verwisselen. Aan het einde van je beurt mag je maximaal 4 kaarten in je hand houden.
Elke keer dat de trekstapel leeg raakt, wordt de aflegstapel geschud en verschijnt er een nieuwe kat op het middelste veld. Hoe langer het spel duurt, hoe meer katten er rondlopen en hoe groter de chaos. Wie geen huizen meer op het bord heeft, ligt uit het spel.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels.
Speleigenschappen
Kattenkwaad is binnen vijf minuten uitgelegd en dat maakt het bij uitstek een leuk familiespel. De regels zijn eenvoudig, maar goed spelen vraagt meer dan je op het eerste gezicht denkt. Ruimtelijk inzicht speelt een hoofdrol. Je moet in je hoofd kunnen draaien met de paden op je kaarten, inschatten welke huisjes een kat onderweg meeduwt en zien welke velden na jouw beurt kwetsbaar worden. Kinderen trainen daarmee spelenderwijs een vaardigheid die verder reikt dan het spelbord, en volwassenen merken dat een goed geplaatste boom of een slim gedraaide kaart echt verschil maakt.
Het geluk zit in de kaarten die je trekt, maar doordat je paden mag draaien en tot 4 kaarten per beurt mag combineren, houd je veel in eigen hand. De interactie is hoog, want vrijwel elke beweging raakt de huisjes van een ander. Buiten je beurt blijf je betrokken, omdat elke kat die beweegt ook jouw huisjes kan bedreigen. De twee spelversies en de wisselende opstelling van huisjes en bomen zorgen voor voldoende herspeelbaarheid, al blijft de kern van elk potje hetzelfde.
Voor wie is dit spel?
Kattenkwaad is gemaakt voor gezinnen. Kinderen vanaf een jaar of acht kunnen volledig meedoen, snappen de regels direct en genieten zichtbaar van elke kat die een huisje van de rand duwt. Ook als korte opwarmer of afsluiter op een spellenavond doet het spel het goed. Doorgewinterde spelers die diepgang zoeken, moeten hier niet te veel van verwachten, want daarvoor is het spel te licht en te speels.
Het spel werkt met elk spelersaantal, maar speelt net even anders bij ieder aantal. Met 2 spelers is het directer, omdat elke aanval automatisch op jouw huisjes gericht is. Met 3 of 4 spelers verdeel je de aandacht en wordt het chaotischer en gezelliger. Houd er wel rekening mee dat een uitgeschakelde speler moet toekijken tot het spel voorbij is, al blijft een potje meestal kort genoeg om dat geen probleem te laten worden.
Vergelijkbare spellen
De kaartgestuurde beweging doet denken aan Robo Rally, waarin je robots programmeert die vervolgens precies doen wat de kaarten zeggen, ook als dat desastreus uitpakt. Kattenkwaad is daarvan de veel lichtere en snellere familievariant. Wie het ruimtelijke puzzelen aanspreekt, herkent ook iets van De Betoverde Doolhof, waarin je eveneens vooruit moet denken over een veranderend speelveld.
Conclusie
Met een doos dat zelf het speelbord is, een heerlijk mal thema en regels die je in vijf minuten uitlegt, heeft Kattenkwaad alles wat een familiespel nodig heeft. Het ruimtelijk inzicht dat het spel vraagt, geeft net genoeg te denken zonder dat het zwaar wordt, en de groeiende kattenchaos houdt elk potje spannend. De diepgang is beperkt en een uitgeschakelde speler kijkt even toe, maar daar staat een vlot, grappig en verzorgd spel tegenover. Voor gezinnen met kinderen vanaf acht jaar is dit een dikke aanrader.
Toegankelijkheid: ★★★★★
De regels zijn in vijf minuten uitgelegd en ook jonge spelers doen volwaardig mee.
Tactiek: ★★★☆☆
Het draaien van paden en het plaatsen van bomen vragen ruimtelijk inzicht, maar de diepgang blijft licht.
Geluk: ★★★☆☆
De kaarten die je trekt bepalen je opties, al houd je door het draaien en combineren veel zelf in de hand.
Interactie: ★★★★☆
Vrijwel elke beweging raakt de huisjes van een ander en je blijft ook buiten je beurt betrokken.
