Keezenspel Review

Avatar foto
Koop Spel

Een klassiek bordspel waarin speelkaarten bepalen hoe je pionnen lopen, voor iedereen die van Mens-erger-je-niet én pesten houdt

Je teamgenoot heeft drie pionnen binnen en de vierde staat twee vakjes voor zijn honk. Dan gooit een tegenstander een boer op en ruilt hij zijn eigen achterblijver met precies die pion. De kreet die daarop volgt, kunnen zelfs de buren horen. Als je ooit Keezenspel hebt gespeeld, herken je dit moment vast wel.

Keezen is in Nederland al tientallen jaren een vaste gast op verjaardagen en familieavonden. Het spel heeft geen bekende ontwerper en verschijnt bij verschillende uitgevers. Wij speelden de editie van Clown Games, een merk van Van der Meulen, met een dubbelzijdig bord voor vier en zes spelers. In deze review lees je hoe het spel aan tafel uitpakt en voor wie het geschikt is.

Speelkaarten op een spelbord

Keezenspel heeft geen verhaal en doet ook geen moeite om er een te verzinnen. Je pionnen zijn gewoon pionnen en het bord is een lange route met voor elke speler een startveld, een beginpositie en een honk. Het spel leunt op iets wat bijna iedereen al in huis heeft, namelijk een gewoon spel kaarten. Daardoor hoef je geen nieuwe symbolen te leren, want een vijf is gewoon een vijf. Alleen een handvol kaarten heeft een eigen betekenis. Die staan op een tegeltje dat je naast het bord legt, zodat nieuwe spelers niet steeds hoeven te vragen wat de boer ook alweer doet.

De editie van Clown Games heeft een kartonnen bord met aan de ene kant plek voor vier spelers en aan de andere kant voor zes. Met 78 kaarten in de doos kun je dus meteen met het grootste gezelschap aan de slag. Het materiaal is eenvoudig en degelijk. Dat past bij een spel waarin het vooral draait om wat er tussen de spelers gebeurt. De spelregels zijn vormgegeven met Delfts blauwe krullen, een kleine knipoog naar het Hollandse karakter van het spel. Wil je iets dat langer meegaat, dan bestaan er ook houten uitvoeringen.

Spelmateriaal

  • Dubbelzijdig spelbord (voor vier en voor zes spelers)
  • Pionnen in zes kleuren
  • 78 speelkaarten
  • Tegeltje met de betekenis van de kaarten
  • Spelregels

Keezenspel in het kort

Je probeert al je pionnen vanuit je startveld via een rondje over het bord in je thuishonk te krijgen. In plaats van te dobbelen speel je in je beurt een kaart uit je hand. Met een aas of koning zet je een pion op het bord en de meeste andere kaarten laten een pion zoveel vakjes lopen als de kaart aangeeft. Een paar kaarten wijken daarvan af. Met de vier ga je achteruit, de zeven mag je over twee pionnen verdelen en met de boer ruil je een eigen pion van plaats met die van een ander. Land je op een andere pion, dan gaat die terug naar zijn startveld. Met vier of zes spelers speel je in teams van twee en win je pas als jullie allebei klaar zijn.

Alle regels, de betekenis van elke kaart en de officiële pdf vind je in onze speluitleg van Keezenspel.

Wachten op die ene aas

Je speelt Keezenspel met twee, vier of zes spelers en dat aantal verandert het spel flink. Met zijn tweeën is het een duel waarin je alleen op je eigen pionnen let. Met vier spelers speel je twee tegen twee en daar komt het spel het beste tot zijn recht, omdat je naast je eigen route ook die van je teamgenoot in de gaten houdt. Met zes spelers staat het bord voller en is de kans groter dat je pion onderweg geslagen wordt. Een potje duurt volgens de doos ongeveer drie kwartier, al kan dat met zes spelers flink uitlopen.

Die speelduur is goed te overzien voor kinderen vanaf zes jaar, de leeftijd die op de doos staat. Ze moeten dan wel vlot kunnen tellen en de waarde van de kaarten kennen. De meeste regels heb je na één ronde door. Alleen de zeven die je mag verdelen en de vier die achteruit gaat, vragen in het begin om wat uitleg. Dat geldt ook voor de regel dat je in je honk precies moet uitkomen, want die zorgt bij nieuwe spelers vaak voor gefronste wenkbrauwen.

Achter die eenvoudige regels zit meer keuze dan je op het eerste gezicht denkt. Omdat je de kaarten voor een hele ronde in één keer krijgt, bepaal je zelf in welke volgorde je ze speelt. Een aas of koning bewaar je liever tot je een pion echt op het bord wilt zetten. Een boer houd je achter de hand tot er een tegenstander vlak voor zijn honk staat. De regel dat je moet spelen als het kan, maakt die afweging nog scherper. Soms heb je alleen nog een kaart over die je eigen pion van het bord slaat. Die moet je dan toch opgooien.

Toch speelt geluk een flinke rol. Krijg je een ronde lang geen aas of koning terwijl al je pionnen nog in het startveld staan, dan kun je niets doen en lever je je kaarten in. Dat gebeurt vooral aan het begin van een potje, wanneer je nog op die eerste opzetkaart wacht. In teamverband valt het minder op, want je teamgenoot kan in die ronde gewoon verder.

Waar het geluk je soms stilzet, maakt de interactie het weer goed. Een pion slaan of met een boer een pion van vlak voor het honk naar achteren ruilen, levert de luidste momenten van een potje op. Daar staat tegenover dat een pion op zijn beginpositie beschermd is. Die regel kun je ook slim gebruiken, want zo’n pion houdt iedereen tegen die erachter loopt. In teams overleg je samen welke kaart het meeste oplevert, waardoor je ook buiten je eigen beurt bij het spel betrokken blijft.

Er zitten geen scenario’s of varianten in de doos en elk potje begint op dezelfde manier. Toch speel je Keezen niet snel uit, omdat elke hand kaarten andere keuzes geeft en je tegenstanders steeds anders reageren. Veel spelers gebruiken daarnaast eigen huisregels, bijvoorbeeld met jokers, al staan die niet in de officiële regels van deze editie.

Voor wie is Keezen

Keezenspel past goed bij gezinnen met kinderen die vlot kunnen tellen en bij spelers die graag ook in teams willen kunnen spelen. Ken je Mens-erger-je-niet en mis je daarin eigen keuzes, dan is dit een prima volgende stap. Je bepaalt zelf welke kaart je speelt, terwijl het spel net zo makkelijk uit te leggen blijft.

Houd je niet van spellen waarin je elkaar voortdurend pionnen afpakt, dan word je hier niet blij van. Ook als je graag volledige controle over je plannen hebt, kan een ronde zonder opzetkaart behoorlijk frustrerend zijn.

Vergelijkbare spellen

Mens-erger-je-niet is de bekendste verwant. Ook daar breng je pionnen naar huis en sla je elkaar van het bord, maar daar beslist de dobbelsteen alles. Met een hand kaarten geeft Keezenspel je duidelijk meer invloed op je zetten.

Tokkenspel van Clown Games ligt nog dichter bij Keezen, want ook daar speel je kaarten om je pionnen veilig thuis te krijgen. Het bord is bedoeld voor twee tot vier spelers, dus voor een grote groep blijft Keezenspel de beste keuze. Zoek je vooral het samenspel met een vaste partner, dan is Klaverjassen een goed alternatief, al heb je daar geen bord en pionnen bij nodig.

Conclusie

Keezenspel laat al jaren zien dat een paar eenvoudige regels genoeg zijn voor een spannend potje. Omdat je met speelkaarten speelt in plaats van met een dobbelsteen, kies je zelf wanneer je een pion opzet, slaat of ruilt. Daardoor is het tactischer dan Mens-erger-je-niet, terwijl je het in een paar minuten uitlegt. Het meeste plezier haal je eruit met vier spelers in twee teams, omdat je dan samen overlegt en samen kunt balen van een boer op het verkeerde moment. Een ronde zonder aas of koning kan wel flink frustreren. Houd je van wat gezonde rivaliteit aan tafel, dan is dit een klassieker die het spelen waard blijft.

Toegankelijkheid: ★★★★☆
De regels heb je snel door, al moeten kinderen vlot kunnen tellen.

Tactiek: ★★★☆☆
Je kiest de volgorde van je kaarten, maar grote plannen maak je niet.

Geluk: ★★★★☆
Welke kaarten je krijgt, bepaalt voor een groot deel wat je kunt doen.

Interactie: ★★★★★
Slaan, ruilen en samenspelen in teams maken elke beurt van belang voor iedereen.

BRDGMZ heeft Keezenspel zelf aangeschaft. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.

Positief

  • Snel uitgelegd, want je speelt met gewone speelkaarten
  • Kaarten geven je meer keuze dan een dobbelsteen
  • Spelen in teams zorgt voor overleg en samen juichen
  • Tegeltje met de kaartbetekenissen helpt nieuwe spelers op weg
  • Dubbelzijdig bord voor vier en voor zes spelers

Negatief

  • Een ronde zonder aas of koning betekent soms dat je niets kunt doen
  • Slaan en ruilen kan gevoelige spelers flink frustrerend zijn
  • Met zes spelers kan een potje lang uitlopen
7

Goed

Avatar foto
Pieter-Jan van Zwieten is het gezicht achter BRDGMZ en werkt als Communications & Media Professional. Als gepassioneerde bordspelliefhebber verdiept hij zich graag in slimme spelmechanieken, verrassende thema’s en de verhalen die spellen kunnen vertellen. Zijn liefde voor wetenschap en geschiedenis voeden die nieuwsgierigheid, waardoor hij bordspellen niet alleen als ontspanning ziet, maar ook als een middel om mensen te verbinden en de geest te scherpen. Dankzij zijn achtergrond in communicatie weet hij complexe ideeën helder te verwoorden en toegankelijk te maken. In zijn reviews combineert hij spelplezier met inhoud — scherp, eerlijk en altijd met oog voor detail.

Lost Password

Meld je aan voor de BRDGMZ nieuwsbrief en ontvang elke maand een compact overzicht van de nieuwste spellen en reviews in je mailbox. Als abonnee blijf je gelijk ook op de hoogte van het laatste nieuws en exclusieve winacties!