Toy Battle Review

De speelgoedkist is omgevallen en de inhoud heeft ruzie. Een skelet met een schep graaft zich in naast het kasteel, een piratenaapje landt achter de linies en een vikingeend waggelt op een dinosaurus af. In Toy Battle voer jij het bevel over dat bonte leger en probeer je het hoofdkwartier aan de overkant te bereiken voordat je tegenstander bij het jouwe staat.

Toy Battle is een tegellegspel voor twee spelers van Paolo Mori en Alessandro Zucchini. De Nederlandse editie is van Asmodee en Repos Production, de Belgische uitgever van 7 Wonders en Just One. In 2026 won het spel de Franse As d’Or en werd het in Nederland bekroond als Speelgoed van het Jaar bij de familiespellen. In deze review lees je of al die lof terecht is.

Een speelgoedkist in oorlogsstemming

Oorlog is volgens de doos te belangrijk om aan generaals over te laten, dus nemen badeenden en opwindrobots het over. Elk leger bestaat uit dezelfde acht soorten speelgoed. Skully het skelet is met sterkte 1 de zwakste en Roxy de tyrannosaurus met sterkte 7 de sterkste. Daartussen staan onder meer een groen plastic soldaatje, een piratenaapje met een haak en een eenhoorn met regenboogmanen en tatoeages. Op de hulpkaart heeft elk figuur een eigen leus en die van Roxy luidt “Het is MIJN basis!”. Illustrator Paul Mafayon tekende ze als glanzende 3D-figuren die zo uit een mobiel spelletje lijken te komen. Die stijl zal niet iedereen aanspreken, al past hij goed bij een spel dat zichzelf niet te serieus neemt.

Onder dat vrolijke jasje zit een vrij abstract spel, want in de kern leg je genummerde tegels op de knooppunten van een wegennet. Toch doet het thema meer dan aankleden. Een potje waarin je voortdurend elkaars stukken bedekt en weggooit zou met tanks en soldaten al snel grimmig aanvoelen, terwijl je hier hooguit moppert dat er een dinosaurus op je eenhoorn is gaan zitten. Daardoor kun je dit ook spelen met iemand die normaal niets met vechtspellen heeft.

Het materiaal is met zorg gemaakt. De troepentegels zijn van dik karton, de rekjes en medaillestenen zijn van hout en elk leger heeft een eigen kartonnen opbergdoos. De blauwe en rode tegels hebben bovendien een verschillende vorm, zodat kleurenblinde spelers ze zonder moeite uit elkaar houden. Iets minder geslaagd zijn de kleine symbolen die het effect van een troep aangeven. Ze helpen je pas als je al weet wat ze betekenen, waardoor je in je eerste potje vaak op de hulpkaart moet kijken. Maar dat is gelukkig niets onoverkomelijks.

Spelmateriaal

• 48 troepentegels (24 blauwe en 24 rode)
• 4 dubbelzijdige borden met samen 8 terreinen
• 16 medaillestenen
• 2 rekjes
• 2 opbergdozen
• 1 hulpkaart
• Spelregels

Opzet van het spel

1. Kies een van de 8 terreinen. Voor je eerste potje raden de spelregels Kasteelland aan.
2. Leg het terrein tussen jullie in. De kant waaraan je zit bepaalt je kleur en toont hoeveel medailles je nodig hebt om te winnen.
3. Leg een medaillesteen op elk veld met een ster. De overige stenen gaan terug in de doos.
4. Zet allebei een rekje voor je neer.
5. Schud de 24 troepen van je kleur en vorm er een gedekte voorraad mee.
6. Leg 4 troepen uit je voorraad ongezien terug in de doos. Die doen dit potje niet mee.
7. Bepaal willekeurig een startspeler. Die zet 3 troepen op zijn rekje en de andere speler zet er 4 neer.
8. Houd naast het bord ruimte vrij voor de aflegstapel en leg de hulpkaart binnen handbereik.

Hoe speel je Toy Battle?

Je wint zodra je een troep op het vijandelijke hoofdkwartier legt of het aantal medailles haalt dat op jouw kant van het bord staat. Om daar te komen kies je in je beurt uit twee acties. Je trekt twee troepen uit je voorraad en zet ze op je rekje, waar er hooguit acht mogen staan. Of je legt een troep van je rekje op het bord.

Voor dat leggen gelden twee regels en de eerste gaat over het veld. Je mag een troep op een lege basis leggen, op een basis waar je zelf al bovenop ligt of op een vijandelijke troep met een lagere sterkte. Tegels blijven daarbij gewoon op elkaar liggen en alleen de bovenste telt. De tweede regel is dat het veld verbonden moet zijn met je eigen hoofdkwartier via een ononderbroken keten van bases die jij bezet. Een lege basis of een basis van je tegenstander onderbreekt die keten. Als je tegenstander een sterkere troep op een schakel halverwege legt, kun je daarachter dus even niets meer bijleggen.

Na het leggen voer je het effect van de troep uit. Met Skully (1) trek je meteen twee troepen en met Cap’n (2) leg je direct nog een troep. Jumbo (3) stuurt een zichtbare vijandelijke troep op een aangrenzende basis naar de aflegstapel. Hook (4) hoeft niet verbonden te zijn met je hoofdkwartier, al mag hij zonder verbinding niet op het vijandelijke hoofdkwartier landen. XB-42 (5) pakt een willekeurige troep van het rekje van je tegenstander en legt die open af. Met Star (6) trek je een troep. Roxy (7) heeft geen effect maar is wel de sterkste. Kwak de vikingeend is de joker. Hij mag op elke vijandelijke troep liggen, maar elke troep mag ook weer op hem.

Zodra je alle bases rond een gesloten regio bezet, pak je meteen de medailles die erin liggen. Die houd je tot het einde, ook als je de regio later weer kwijtraakt. Zeven van de acht terreinen hebben daarnaast speciale bases met een eigen effect, dat je uitvoert na het effect van de troep zelf. Op de Behekste begraafplaats haal je daar bijvoorbeeld een van je afgelegde troepen mee terug naar je rekje. De spelregels raden aan om die effecten de eerste potjes weg te laten.

Het spel eindigt ook als een speler niet meer kan trekken of leggen. In dat geval wint de speler met de meeste medailles. Bij een gelijke stand verliest de speler die het einde veroorzaakte.

De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels. Of bekijk de video met speluitleg hieronder.

De speleigenschappen

Toy Battle kun je alleen met zijn tweeën spelen en een potje duurt volgens de doos een kwartier. Dat klopt meestal, al kan het ook na vijf minuten afgelopen zijn wanneer iemand een opening naar zijn hoofdkwartier over het hoofd ziet. Door die korte duur schud je de tegels vaak meteen opnieuw voor een revanche. De leeftijdsgrens van 8 jaar is realistisch, want de regels passen op een paar bladzijden en er staat geen tekst op de tegels. Alleen de acht effecten moet je even leren. Na een potje met de hulpkaart ernaast ken je ze, ook omdat beide legers hetzelfde zijn.

Met die eenvoudige regels lijkt het spel in eerste instantie minder tactisch dan het is. Hoger slaat lager en daar lijkt het bij te blijven. Maar het denkwerk zit in de keuze tussen trekken en leggen. Elke beurt waarin je twee troepen trekt is een beurt waarin je tegenstander ongestoord een tegel bijlegt, maar als je te lang doordrukt sta je met een leeg rekje voor zijn hoofdkwartier. Daar komt bij dat de zwakke troepen de sterkste effecten hebben. Skully en Cap’n bewaar je dus graag voor het goede moment, terwijl je Roxy liever achterhoudt voor een knooppunt waar hij niet meer weg te krijgen is. Ondertussen moet er elke beurt toch iets het bord op. Ver vooruit plannen is er niet bij, want een terrein telt maar dertien tot vijftien bases en de situatie op het bord kantelt voortdurend.

Geluk speelt een flinke rol. Je trekt blind uit je voorraad en de vier troepen die bij de opzet ongezien in de doos verdwijnen kunnen net je drie jokers zijn. Dat weet je dan zelf ook niet, wat oneerlijk kan aanvoelen in een spel waarin elke tegel telt. Daar staat tegenover dat diezelfde onzekerheid je laat gokken op wat de ander nog heeft. Je weet dat er van elke troep hooguit drie zijn, dus na twee Roxy’s op het bord durf je met Star een stap verder naar voren.

Die inschatting maak je de hele tijd, omdat alles wat je doet de ander raakt. Je bedekt zijn troepen of snijdt zijn verbinding met het hoofdkwartier door. Met XB-42 gooi je zelfs een willekeurige tegel van zijn rekje weg. Het hardst komt een ketting van Cap’ns aan, waarmee iemand in een enkele beurt drie bases opschuift en ineens in je hoofdkwartier staat. Toch komt dat zelden gemeen over, omdat stukken zo vaak en zo snel sneuvelen dat je aan geen enkele positie gehecht raakt. Wachten hoef je nauwelijks, want een beurt duurt een paar seconden en de zet van de ander bepaalt wat jij daarna moet doen.

Voor de herspeelbaarheid zitten er acht terreinen in de doos, elk met een eigen wegennet en een eigen aantal medailles dat je nodig hebt. De speciale bases veranderen daarbij meer dan je zou denken. In Kasteelland haal je er een eerder gelegde troep mee terug naar je rekje, zodat je Skully of Cap’n een tweede keer kunt gebruiken. Op Station Metal-X werken troepeffecten op die bases juist niet en in het Tropisch zwembad mogen er alleen troepen met bepaalde waarden op liggen. De Caribische Zee heeft geen speciale bases maar is scheef verdeeld, want blauw moet daar twee hoofdkwartieren bewaken en rood maar een. Reken er wel op dat de kern overal dezelfde blijft. Na tientallen potjes vind je nog betere zetten, maar geen nieuw spel.

Voor wie is Toy Battle

Het meest haal je uit Toy Battle als je vaak met z’n tweeën speelt en iets zoekt dat snel klaarstaat. Een ouder en een kind van een jaar of acht kunnen hier prima tegen elkaar spelen, omdat het geluk bij het trekken verschillen in ervaring kleiner maakt. Blijft dat verschil te groot, dan kun je afspreken dat de sterkere speler met een troep minder op zijn rekje begint. Dat scheelt meer dan je verwacht. Als geoefende speler vind je hier vooral een duel waarin je leert tellen wat de ander nog kan hebben en waarin tempo belangrijker is dan brute kracht.

Minder geschikt is het als je van een duel verwacht dat de beste speler altijd wint. Een ongelukkige trekking kun je niet altijd goedmaken en daar moet je tegen kunnen. Als je liever rustig iets opbouwt zonder dat iemand eraan komt, zit je hier ook verkeerd. Het spelersaantal is tot slot een harde grens. Toy Battle is er voor twee en de doos bevat geen variant voor meer spelers.

Vergelijkbare spellen

Het bekendste vergelijkbare spel is Stratego, waarin ook genummerde stukken elkaar slaan en de zwakste soms de sterkste verslaat. Daar duurt een potje alleen veel langer en ligt de spanning bij het verstoppen van je stukken, terwijl in Toy Battle alles open op het bord ligt en je alleen het rekje van de ander niet ziet. Dichter in de buurt komt Caesar! Verover Rome in 20 minuten van dezelfde Paolo Mori. Ook daar leg je getrokken fiches op een kaart om gebieden in te sluiten, maar dat spel is droger van toon en vraagt om meer rekenwerk. Zoek je een kort duel voor twee met kaarten in plaats van tegels, dan is Schotten Totten van Reiner Knizia een goede keuze. Daarin vecht je om negen grensstenen en speelt dezelfde vraag wanneer je je sterke kaarten prijsgeeft.

Conclusie

Toy Battle is een duel van een kwartier met regels die je in vijf minuten uitlegt. Hoger slaat lager, maar de spanning zit in de vraag of je deze beurt trekt of plaatst op het bord en welke troep je daarvoor opoffert. Met acht terreinen in de doos speel je niet snel twee keer hetzelfde potje en het materiaal is met zorg gemaakt. Het geluk bij het trekken en de vier tegels die ongezien uit het spel gaan beslissen soms een potje. Erg strategisch diep wordt het ook niet in dit spel. Als je daarmee kunt leven en vaak met z’n tweeën speelt, heb je hier een spel dat je zelden maar een keer achter elkaar speelt. Een aanrader voor zowel kinderen als volwassenen.

Toegankelijkheid: ★★★★☆
Twee acties en acht troepen, alleen de symbolen vragen om een potje gewenning.

Tactiek: ★★★☆☆
Tempo en het goede moment voor elke troep tellen, al plan je zelden verder dan een paar beurten vooruit.

Geluk: ★★★☆☆
Je trekt blind uit je voorraad en vier troepen verdwijnen ongezien uit het spel.

Interactie: ★★★★★
Bijna elke zet bedekt, blokkeert of verwijdert iets van je tegenstander.

BRDGMZ ontving van de uitgever een recensie-exemplaar van Toy Battle. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.