Als de avond valt en de kinderkamer donker wordt, begint in Toys een gevecht dat overdag nooit plaatsvindt. Vergeten spelcomputers en gerafelde teddyberen staan tegenover hippe plastic eenhoorns en pluizige interactieve wezentjes, en maar één kant kan de nacht overleven. White Goblin Games brengt met dit tweepersoonsstrategiespel een vrolijk thema samen met een verrassend scherpe kern: niet het sterkste stuk wint, maar degene die het slimst manouvreert.
Toys combineert verplaatsen, dobbelen en actiekaarten in een potje dat snel te leren is maar meer te bieden heeft dan de eenvoudige regels suggereren. In deze review lees je hoe het spel in elkaar zit, wat het bijzonder maakt en voor wie het een aanrader is.
Nachtelijk speelgoed in gevecht
Het thema van Toys is charmant en meteen duidelijk. Blauw speelt met het oude speelgoed, roze met het nieuwe, en die tegenstelling zie je terug in de illustraties van Gong Studios. Aan de blauwe kant staan de dreigend kijkende teddybeer, de draaischijftelefoon met potloden als wapens en de kwaadaardige generieke handheld speelcomputer (waarvan iedereen ziet dat het een GameBoy moet voorstellen). Aan de roze kant verzamelen zich de moderne tegenhangers: een roze eenhoorn, een smartphone en het gele pluisbeest (die de millennials onder ons zullen herkennen als de Furby, welke inmiddels ook alweer bijna 30 jaar oud is, dus modern speelgoed wordt hiermee een rekbaar begrip, maar dit geheel terzijde). De speelstukken zijn kleine houten pionnen met een afbeelding en een getal.
De thematische laag is aangenaam maar decoratief. De regels vertalen het verhaal van oud-versus-nieuw niet in mechanische asymmetrie, beide kanten spelen identiek en hebben dezelfde soorten stukken. Het thema is een verkleedpartij, geen dramatische factor. Dat hoeft geen bezwaar te zijn, want de visuele stijl past goed bij het speelse karakter van het spel, maar wie een diep thematische ervaring zoekt, moet elders zijn. Check hiervoor bijvoorbeeld Watergate, ook een 2 spelersspel van White Goblin Games.
Spelmateriaal
- 12 houten speelstukken (6x blauw, 6x roze)
- 6 dobbelstenen (3x blauw, 3x roze)
- 28 actiekaarten (2 sets: 1x Nederlands, 1x Engels)
- 1 speelbord
Opzet van het spel
- Kies een spelerskleur: blauw (oud speelgoed) of roze (nieuw speelgoed).
- Pak het spelmateriaal in jouw kleur: 6 speelstukken, 3 dobbelstenen en 14 actiekaarten.
- Leg het speelbord in het midden van de tafel.
- Zet al je 6 speelstukken in je persoonlijke speelgoedkast op het bord.
- Schud je 14 actiekaarten en leg ze gedekt neer als persoonlijke trekstapel. Neem de bovenste 4 kaarten op hand.
- Kies een startspeler en begin het spel.
Hoe speel je Toys?
Het doel van Toys is om één van je speelstukken op het overwinningsveld van je tegenstander te zetten. Dat doe je door slim te verplaatsen, tegenstanders uit te schakelen en actiekaarten op het juiste moment in te spelen.
Elk speelstuk draagt een getal van 1 tot 3, en dat getal bepaalt twee dingen tegelijk, hoeveel stappen je in je beurt mag bewegen én hoeveel dobbelstenen je gooit bij een aanval, zij het omgekeerd evenredig. Een stuk met getal 3 beweegt maximaal 3 velden maar gooit bij een aanval slechts 1 dobbelsteen. Een stuk met getal 1 komt maar 1 veld verder per beurt en gooit 3 dobbelstenen. Snelle stukken zijn dus kwetsbaar; trage stukken zijn geduchte tegenstanders. Die spanning vormt de tactische kern van het spel.
In je beurt kies je één actie met één speelstuk: verplaatsen, aanvallen, of een combinatie van kaart spelen, bewegen en aanvallen. Wanneer twee stukken naast elkaar staan en je kiest voor een aanval, gooien beide spelers hun dobbelstenen. Wie de hoogste individuele waarde gooit, wint het gevecht. De verliezer legt zijn stuk in de vuilnisbak. Bij een gelijke stand gebeurt er niets.
Naast direct aanvallen kun je een stuk ook uitschakelen door het volledig te omsingelen. Als alle aangrenzende velden bezet zijn door jouw stukken, verdwijnt het ingesloten stuk van de tegenstander onmiddellijk naar zijn vuilnisbak, zonder dat er dobbelstenen aan te pas komen.
De actiekaarten voegen een reactieve laag toe. Standaardkaarten speel je aan het begin van je beurt voor extra opties of verplaatsingsvoordelen. Verdedigingskaarten, herkenbaar aan het schildsymbool, speel je direct als reactie op een aanval van de tegenstander. De provocatiekaart dwingt je tegenstander om in zijn volgende beurt verplicht aan te vallen, waarna zijn beurt direct eindigt zonder dat hij nog andere stukken mag bewegen.
Speleigenschappen
Toys draait om de spanning tussen positie en kans. De omgekeerde relatie tussen beweegbaarheid en gevechtskracht is de interessantste beslissing in het spel, stuur je de trage maar sterke stukken naar voren om aanvallen te winnen, of gebruik je de snelle stukken om positie te veroveren en de tegenstander af te snijden? Beide aanpakken hebben waarde, en de juiste keuze hangt af van wat je tegenstander doet.
Het gelukselement is aanwezig en merkbaar. Een aanval met 3 dobbelstenen geeft je een statistisch voordeel, maar een enkele pechgooi kan een stuk kosten dat op een cruciaal moment stond. Dat voelt af en toe als frustrerend, maar het houdt de spanning erin en zorgt ervoor dat ook minder ervaren spelers kansen blijven zien.
De actiekaarten geven het spel extra diepte, vooral door de reactieve verdedigingskaarten. Je tegenstander kan nooit zeker weten of jij een terugtrek- of teleportatiekaart achter de hand hebt, wat aanvallen risicovol maakt. De provocatiekaart voegt daar nog een laag aan toe doordat hij je tegenstander dwingt een beslissing te nemen die hij liever had uitgesteld.
De interactie is hoog. In Toys speel je altijd direct tégen je tegenstander. Elke stuk dat jij plaatst of beweegt, raakt de positie aan de andere kant. Die constante druk houdt beide spelers betrokken, ook buiten de eigen beurt, want je volgt nauwlettend wat de ander van plan is.
De herspeelbaarheid is redelijk. De vaste kaartset en het vaste bord bieden minder variatie dan een spel met modulaire opbouw, maar de wisselwerking tussen dobbelsteengeluk en kaarttiming zorgt dat potjes nooit precies hetzelfde lopen.
Voor wie is dit spel?
Toys is het meest op zijn plek bij spelers die houden van directe tweepersoonsstrijd en die het dobbelsteenelement niet als obstakel ervaren maar als onderdeel van de spanning. Het spel is toegankelijk genoeg voor spelers vanaf een jaar of 8 en werkt goed als eerste strategiespel voor kinderen of jongere tieners. Wie al wat ervaring heeft met abstracte spellen zal de tactische laag snel ontdekken.
Het is minder geschikt voor spelers die geluk in gevechten frustrerend vinden of die de voorkeur geven aan een omgeving waarin elke uitkomst volledig in eigen handen ligt. Toys geeft je tools en posities, maar de dobbelstenen bepalen uiteindelijk mee of je plan slaagt.
Als cadeau voor een gezin met kinderen van 8 jaar of ouder die graag met z’n tweeën spelen, is het een aanrader.
Vergelijkbare spellen
Wie Stratego kent, herkent de sfeer van Toys: stukken met verschillende waarden die elkaars posities bedreigen, en het gevoel dat elke zet gevolgen heeft. Toch is Toys losser en sneller, mede dankzij de actiekaarten en de openheid van het bord.
Wie houdt van Hive zal de omsingelingsmechaniek waarderen, waarbij je een stuk kunt uitschakelen zonder aanval, puur door positionele druk. Hive is puurder abstract en volledig geluksvrij, maar de ruimtelijke logica heeft duidelijke raakvlakken.
Ten slotte doet de combinatie van kaarten en een “bereik het overwinningsveld”-doelstelling denken aan Onitama, al is Toys actiever en combatiever van aard en spreekt het een breder publiek aan.
Conclusie
Toys is een vlot tweepersoonsstrategiespel met een charmant thema en een slimme kern. De omgekeerde relatie tussen snelheid en gevechtskracht maakt elke beurt een afweging, en de actiekaarten voegen een reactieve laag toe die het spel dynamischer maakt dan de eenvoudige regels suggereren. Het gelukselement via dobbelstenen is merkbaar aanwezig en niet voor iedereen even prettig, maar past bij de toegankelijke sfeer. Voor twee spelers die houden van direct conflict met een vleugje kans is Toys zeker een aanrader. Ook als gezinsspel voor kinderen vanaf 8 jaar is het een leuk cadeau.
