Hieronder lees je hoe je Potion Explosion speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van 999 Games. In dit spel voor twee tot vier spelers ben je een student aan een toverschool die toverdranken brouwt met knikkers uit een grote mixer. Het spel is ontworpen door Lorenzo Silva, Andrea Crespi en Stefano Castelli en oorspronkelijk uitgegeven door Horrible Guild.
Doel van het spel
Je verzamelt knikkers die staan voor magische ingrediënten en gebruikt die om toverdranken te voltooien. Elke voltooide toverdrank levert punten op en kun je één keer drinken voor een speciaal effect. Brouw je drie toverdranken van dezelfde soort of vijf verschillende soorten, dan krijg je ook een prestatiefiche met extra punten. Aan het einde van het spel wint de speler met de meeste punten.
Spelmateriaal
- 1 mixer
- 80 knikkers in vier kleuren, 20 per kleur (plus een zakje reserveknikkers)
- 64 toverdranktegels in 8 soorten
- 15 prestatiefiches
- 21 hulpfiches
- 1 startspelerfiche
- 4 spelertableaus
De vier kleuren knikkers zijn de ingrediënten van het spel. Blauw staat voor eenhoorntranen, zwart voor ogersnot, rood voor drakenrook en geel voor feeënroos. Toverdranken van dezelfde soort hebben allemaal hetzelfde krachtsymbool.
Voorbereiding
- Elke speler krijgt een spelertableau en legt het voor zich neer. Laat erboven en eronder wat ruimte vrij.
- De speler die het laatst een drankje heeft ingeschonken, wordt startspeler en krijgt het startspelerfiche. Dat fiche dient alleen als geheugensteun, want de startspeler verandert tijdens het spel niet. Je speelt met de klok mee.
- Haal 2 van de 8 soorten toverdranken uit het spel. Je kunt die soorten willekeurig kiezen of in overleg. In je eerste potjes kun je het best de Ongeëvenaard plakkerige balsem en het Gefilterd lava-extract weglaten, omdat die net wat meer ervaring vragen.
- Zoek uit de 6 overgebleven soorten de starttoverdranken op. Die herken je aan een sterretje. Schud ze en trek er 2 per speler. Leg ze open op tafel met de receptkant naar boven. Dat is de kant met het grijze lintje.
- Te beginnen bij de startspeler kiest elke speler met de klok mee 1 starttoverdrank. Daarna kiest iedereen een tweede, maar dan begint de laatste speler en ga je tegen de klok in.
- Leg je twee starttoverdranken met de receptkant naar boven op de twee gasbranders van je spelertableau. Dat is je brouwlocatie.
- Schud alle overige toverdranken en verdeel ze over 5 stapels met de receptkant naar boven.
- Doe alle knikkers in de tank van de mixer. Ze rollen naar beneden en vullen de 5 banen.
- Leg de hulpfiches en prestatiefiches naast de mixer. Maak een aparte stapel prestatiefiches. Bij 2 spelers bestaat die uit 4 fiches, bij 3 spelers uit 5 en bij 4 spelers uit 6. De rest vormt de algemene voorraad. Wil je een korter of langer spel, dan kun je het aantal fiches op de stapel aanpassen.
Spelverloop
Je speelt om de beurt, te beginnen bij de startspeler. In je beurt pak je altijd één knikker uit de mixer en dat kan explosies veroorzaken. Op elk moment tijdens je beurt mag je ook voltooide toverdranken drinken en de professor om hulp vragen. Met alle knikkers die je zo verzamelt, vul je je toverdranken. Daarna rond je je beurt af.
Een knikker pakken
Je kiest zelf welke knikker je uit de mixer neemt, zolang het een van de zichtbare knikkers is. Alleen de negende knikker van elke baan, het dichtst bij de tank, mag je niet nemen.
Explosies veroorzaken
Zodra je een knikker weghaalt, rollen de knikkers erboven naar beneden en sluiten ze het gat. Botsen daarbij twee knikkers van dezelfde kleur tegen elkaar, dan volgt een explosie. Alle knikkers van die kleur die met de botsende knikkers verbonden zijn, ontploffen mee en die mag je allemaal nemen.
Door die knikkers weg te halen ontstaat er opnieuw een gat, waardoor de knikkers erboven weer naar beneden rollen. Botsen er dan weer twee knikkers van dezelfde kleur, dan ontploffen ze ook en mag je ze eveneens nemen. Zo kan één knikker een hele kettingreactie in gang zetten. Die reactie stopt pas als er geen twee knikkers van dezelfde kleur meer tegen elkaar botsen.
Een explosie ontstaat alleen door een botsing van twee knikkers van dezelfde kleur. Knikkers die al tegen elkaar aan lagen, ontploffen dus niet vanzelf. Haal je een knikker weg die tussen twee knikkers van dezelfde kleur ligt, dan rollen die twee tegen elkaar en ontploffen ze wel. Na een lange kettingreactie kan een baan helemaal leeg raken. Dat is toegestaan.
Explosies ontstaan alleen bij de knikker die je aan het begin van je beurt pakt. Knikkers die je via de professor of een toverdrank uit de mixer haalt, veroorzaken nooit een explosie.
Hulp van de professor
Eén keer per beurt mag je de professor om hulp vragen, voor of na het pakken van je knikker. Je neemt dan een hulpfiche en een knikker naar keuze uit de mixer. Die extra knikker veroorzaakt geen explosie, ook niet als er daarna twee knikkers van dezelfde kleur tegen elkaar botsen. Elk hulpfiche kost je aan het einde van het spel 2 punten.
Ingrediënten gebruiken
Alle knikkers die je in je beurt verzamelt, houd je eerst in je hand. Daarmee vul je de uitsparingen in de toverdranken op je brouwlocatie. Elke uitsparing heeft een kleur en daar past alleen een knikker van die kleur in. Je bent verplicht om zoveel mogelijk uitsparingen te vullen. Een knikker die eenmaal op een toverdrank ligt, blijft daar liggen tot die toverdrank voltooid is.
Houd je daarna knikkers over, dan leg je die in het kleine flesje op je spelertableau. Dat is je ingrediëntenvoorraad, waarin maximaal drie knikkers passen. Tijdens je beurt mag je knikkers onbeperkt tussen je hand en je voorraad heen en weer verplaatsen. Je mag knikkers ook tot het einde van je beurt in je hand houden. Zodra je beurt voorbij is, blijven de knikkers in je voorraad liggen tot je weer aan de beurt bent.
Een voorbeeld maakt dat duidelijker. Je hebt vier rode en drie zwarte knikkers in je hand en twee blauwe in je voorraad. Je legt de vier rode en één blauwe op je toverdranken, waarop geen plaats is voor zwart. Omdat je de drie zwarte knikkers wilt bewaren, neem je de overgebleven blauwe in je hand en leg je de zwarte in je voorraad. Aan het einde van je beurt gaat de blauwe knikker terug in de mixer.
Een toverdrank voltooien
Zijn alle uitsparingen van een toverdrank gevuld, dan is hij voltooid. De knikkers gaan terug in de mixer en je draait de tegel om naar de voltooide kant. Die leg je onder je spelertableau, in je toverdrankgebied. Een voltooide toverdrank is aan het einde van het spel het aantal punten waard dat erop staat. Je kunt hem ook één keer drinken voor zijn effect.
Nieuwe toverdranken trek je pas aan het einde van je beurt. Omdat je brouwlocatie maar plaats heeft voor twee toverdranken, voltooi je er per beurt hooguit twee.
Toverdranken drinken
Op elk moment tijdens je beurt mag je een of meer van je voltooide toverdranken drinken. Dat mag ook met een toverdrank die je net hebt afgemaakt. Je draait de tegel een halve slag om te laten zien dat je hem gedronken hebt en voert daarna het effect uit. Elke toverdrank kun je maar één keer drinken. Een gedronken toverdrank blijft gewoon van jou en levert aan het einde van het spel nog steeds zijn punten op.
De mixer hervullen
Moet je knikkers terugdoen in de mixer, dan rol je ze willekeurig over het deksel. Je mag niet mikken op een bepaalde baan. Blijven er knikkers liggen bij het begin van een volle baan, dan verplaats je ze naar de ingang van de dichtstbijzijnde baan waar nog ruimte is.
Einde van je beurt
Heb je je knikker gepakt, eventueel de professor om hulp gevraagd en toverdranken gedronken, dan is je beurt voorbij. Je voert dan deze stappen uit in deze volgorde:
- Heb je nog knikkers in je hand en is je ingrediëntenvoorraad vol, dan gaan die knikkers terug in de mixer.
- Liggen er minder dan twee toverdranken op je brouwlocatie, dan trek je nieuwe tot je er weer twee hebt. Je neemt altijd de bovenste tegel van een stapel naar keuze en legt die met de receptkant naar boven op een lege gasbrander. Knikkers uit je voorraad mag je nu niet meer op die nieuwe toverdranken leggen, want je beurt is al voorbij.
- Je kijkt of je een of meer prestatiefiches hebt verdiend.
- Je kijkt of het einde van het spel in zicht is.
Prestatiefiches verdienen
Een prestatiefiche verdien je op het moment dat je je derde toverdrank van dezelfde soort voltooit. Dat lukt per soort maar één keer. Voltooi je later een zesde toverdrank van die soort, dan levert dat dus geen nieuw fiche op. Je kunt wel voor meerdere soorten een fiche verdienen.
Een tweede prestatiefiche verdien je als je je vijfde verschillende soort toverdrank voltooit. Die bonus krijg je één keer per spel, dus een zesde verschillende soort levert niets extra op. Gedronken toverdranken tellen voor beide manieren gewoon mee.
Je neemt het fiche van de stapel, of uit de algemene voorraad als de stapel op is. Elk prestatiefiche is aan het einde van het spel 4 punten waard.
De toverdranken en hun effecten
Er zijn acht soorten toverdranken. Elke soort heeft een eigen effect dat je krijgt als je de toverdrank drinkt. Knikkers die je met een effect uit de mixer haalt, veroorzaken nooit een explosie.
- Drank der wijsheid: neem 1 knikker naar keuze uit de mixer.
- Vocht der magnetische aantrekkingskracht: neem 2 knikkers van verschillende kleuren die naast elkaar in dezelfde baan liggen.
- Grondeloze vloeistof: neem uit de onderste rij van de mixer hooguit 1 knikker van elke kleur, met maximaal 1 knikker per baan.
- Ongeëvenaard plakkerige balsem: neem 2 of meer knikkers van dezelfde kleur die naast elkaar in dezelfde baan liggen.
- Sap der blinde liefde: neem alle knikkers uit de ingrediëntenvoorraad van een andere speler.
- Drank van het bonte plezier: leg alle knikkers uit je ingrediëntenvoorraad in uitsparingen van je nog niet voltooide toverdranken, ongeacht de kleur van die uitsparingen.
- Zand der tijd: gebruik het effect van een van je al gedronken toverdranken nog een keer.
- Gefilterd lava-extract: neem hooguit 5 knikkers van één kleur uit één baan en rol ze terug in de tank van de mixer. Die knikkers houd je dus niet zelf.
Einde van het spel en puntentelling
Het einde komt in zicht zodra het laatste prestatiefiche van de stapel is genomen. Dat geldt ook als er aan het einde van een beurt geen toverdranktegels meer te trekken zijn. Het spel gaat dan door tot de speler rechts van de startspeler zijn beurt heeft afgemaakt, zodat iedereen even vaak aan de beurt is geweest. Verdien je in die laatste ronde nog een prestatiefiche terwijl de stapel leeg is, dan neem je het uit de algemene voorraad.
Daarna tel je je punten. Je telt de punten van al je voltooide toverdranken op, ook die van de gedronken toverdranken. Voor elk prestatiefiche krijg je er 4 punten bij. Voor elk hulpfiche trek je er 2 punten af. De speler met de meeste punten wint.
Bij een gelijke stand pakt elke betrokken speler nog één knikker uit de mixer, te beginnen bij de startspeler en daarna met de klok mee. Ontplofte knikkers tellen daarbij gewoon mee. De speler die zo de meeste knikkers verzamelt, wint het spel.
