Hieronder lees je hoe je Carcassonne: Torens & Dieven speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Hans im Glück. De Nederlandse editie is van 999 Games. Torens & Dieven is de vierde uitbreiding voor Carcassonne van Klaus-Jürgen Wrede. Je bouwt torens in het landschap en zet er wachters op die uitkijken naar dieven. Zodra die dieven opduiken, krijgen de wachters een beloning in punten.
Je hebt het basisspel Carcassonne nodig om met deze uitbreiding te spelen. Deze pagina beschrijft alleen wat de uitbreiding toevoegt of verandert. Voor alles wat hier niet aan bod komt, gelden de gewone regels van het basisspel. Je kunt Torens & Dieven combineren met andere uitbreidingen voor Carcassonne. In oudere edities verscheen deze uitbreiding als De Toren. Daarin werkten de torens anders en kon je er horigen van tegenspelers mee gevangennemen.
Doel van het spel
Het doel blijft hetzelfde als in het basisspel. Je legt landtegels, zet je horigen in en probeert aan het einde van het spel de meeste punten te hebben. In deze uitbreiding verdien je daarnaast punten met wachters bovenop torens. Hoe meer wachters je hebt staan op het moment dat de dieven verschijnen, hoe meer punten je krijgt.
Voorbereiding
- Bouw het basisspel op zoals je gewend bent.
- Speel je met de minispeluitbreiding De Rivier, wat de spelregels aanraden, schud de nieuwe riviertegel dan door de andere riviertegels.
- Schud de vijf torentegels. Je herkent ze aan de toren op de achterkant. Leg ze als gedekte stapel naast het scorebord.
- Schud de overige nieuwe landtegels door de landtegels van het basisspel. Je herkent de 13 landtegels van deze uitbreiding aan het kleine torensymbool.
- Gebruik je de tegeltoren, verdeel de landtegels dan over twee stapels in de twee vakken van de toren. Je mag tijdens het spel uit allebei de vakken trekken. De tegeltoren is niet verplicht. Heb je hem eenmaal in elkaar gezet, dan raden de spelregels aan hem niet meer uit elkaar te halen.
- Leg de 20 torenverdiepingen als algemene voorraad naast het speelveld.
Spelverloop
In je beurt doe je nog steeds hetzelfde als in het basisspel. Je legt een landtegel, je mag een horige plaatsen en daarna tel je de punten van alles wat je met die tegel hebt voltooid. De uitbreiding voegt torens toe aan het leggen van tegels en wachters aan het plaatsen van horigen.
De dieven komen in actie zodra iemand een tegel met een diefsymbool trekt. Dat gebeurt nog voordat die speler de tegel legt. Op dat moment groeien de lege torens en krijgen alle wachters hun beloning.
Torenfundamenten
Op sommige tegels staat een torenfundament. Speel je met De Rivier, dan komt het eerste fundament in het spel via de nieuwe riviertegel. De andere fundamenten staan op de torentegels, die je alleen trekt als de dieven een tegel stelen. Hoe dat werkt, lees je verderop onder Dieven stelen je tegel.
Leg je een tegel met een torenfundament, dan moet je er meteen precies één torenverdieping uit de voorraad op zetten. Zo staat er vanaf dat moment een toren met één verdieping. In de loop van het spel kunnen er meer verdiepingen bovenop komen.
Wachters
Een wachter plaatsen
Je mag in je beurt een gewone horige als wachter bovenop een toren zetten in plaats van op de tegel die je net gelegd hebt. Dat kan de toren op je nieuwe tegel zijn, maar ook een toren op een andere tegel. In dat laatste geval moet je nieuwe tegel wel binnen het bereik van die toren liggen.
Het bereik van een toren
De tegel waarop een toren staat, ligt altijd binnen het bereik van die toren. Daarnaast reikt een toren in rechte lijn naar links, rechts, boven en beneden. Hoe ver hij reikt, hangt af van het aantal verdiepingen.
- Een toren met één verdieping reikt tot de eerste tegel in elke richting.
- Een toren met twee verdiepingen reikt tot de eerste en de tweede tegel.
- Een toren met drie verdiepingen reikt tot en met de derde tegel. Zo gaat het verder tot vijf verdiepingen.
Een gat in het speelveld onderbreekt het bereik niet. Zo’n lege plek tel je mee alsof er een tegel ligt.
Een wachter verdrijven
Staat er al een wachter op de toren waar jij een wachter wilt zetten, dan haal je die eerst weg. De eigenaar krijgt hem terug in zijn voorraad. Daarna zet je je eigen wachter op de toren. Haalt een tegenspeler op die manier een van jouw wachters weg, dan krijg je meteen 2 punten.
Het diefsymbool
Op 12 nieuwe landtegels staat een diefsymbool met een getal. Trek je zo’n tegel, dan voer je twee stappen uit voordat je hem legt. Eerst krijgen alle lege torens een verdieping erbij en daarna tel je alle wachters.
Stap 1: Lege torens groeien
Elke toren waar geen wachter op staat, krijgt een torenverdieping uit de voorraad. Een toren kan maximaal vijf verdiepingen hebben. Heeft een toren er al vijf, dan krijgt hij er geen meer bij.
De voorraad torenverdiepingen is beperkt. Zijn er niet genoeg verdiepingen voor alle lege torens, dan kies jij welke torens er een krijgen. Elke toren krijgt er hooguit één. Is de voorraad op, dan groeit er geen enkele toren meer.
Stap 2: Alle wachters tellen
Na het groeien van de lege torens tel je alle wachters op alle torens. Elke speler krijgt voor elk van zijn wachters het aantal punten dat op het diefsymbool van de getrokken tegel staat. Trek je bijvoorbeeld een tegel met een 6 en heb je twee wachters staan, dan krijg je 12 punten. Een tegenspeler met één wachter krijgt er 6.
Ligt er een gestolen tegel naast het scorebord, dan krijgt elke speler daarbovenop per wachter ook de punten die op die gestolen tegel staan. Na de telling leg je de gestolen tegel terug in de doos.
Daarna haal je alle wachters van de torens. De spelers krijgen ze terug in hun voorraad. Tot slot leg je de getrokken tegel zoals gewoonlijk. Het diefsymbool op die tegel heeft dan geen effect meer.
Dieven stelen je tegel
Staat er op het moment dat je een tegel met een diefsymbool trekt op geen enkele toren een wachter, dan verloopt je beurt anders. Je voert stap 1 gewoon uit en zet een verdieping op elke toren. Daarna leg je de getrokken tegel open naast het scorebord. De dieven hebben die tegel gestolen.
In plaats daarvan trek je een torentegel van de gedekte stapel en leg je die zoals gewoonlijk. Zijn de torentegels op, dan trek je een gewone landtegel. Stap 2 sla je in dit geval over.
Er kan maar één gestolen tegel naast het scorebord liggen. Komt er een nieuwe gestolen tegel bij, dan gaat de oude terug in de doos en neemt de nieuwe zijn plaats in. De punten op die oude tegel zijn dan verloren.
Speel je zonder De Rivier, dan staat er nog geen enkele toren als de eerste tegel met een diefsymbool opduikt. Er zijn dan ook geen wachters, dus stelen de dieven die eerste tegel altijd. Zo komt de eerste torentegel in het spel.
Bijzondere landtegels
Een paar nieuwe tegels hebben een opbouw die je in het basisspel niet tegenkomt. Hieronder lees je hoe je ze behandelt.
Riviertegel met torenfundament
Op deze riviertegel loopt het weiland door over de bocht in de rivier. De rotsige tunnel op de tegel heeft verder geen betekenis voor het spel.
Doorlopende weg langs een stad
Op deze tegel loopt een weg zonder onderbreking langs een stad. Die weg scheidt het weiland links van de stad van het weiland rechts ervan.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt zoals in het basisspel, nadat de laatste landtegel gelegd is. Bij de eindtelling let je op de volgende punten:
- Je krijgt 5 punten voor elke wachter die je nog op een toren hebt staan.
- Ligt er een gestolen tegel naast het scorebord, dan krijg je per wachter ook de punten die op die tegel staan.
De speler met de meeste punten wint het spel.
