Hieronder lees je hoe je Carcassonne: Toernooien & Emblemen speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Hans im Glück. De Nederlandse editie is van 999 Games. Toernooien & Emblemen is de zesde uitbreiding voor Carcassonne van Klaus-Jürgen Wrede. Je doet mee aan het toernooi van de koning door je struikrovers, ridders en boeren in de grootste wegen, steden en weilanden in te schrijven. Win je een toernooi, dan krijg je een prijstegel met een standbeeld waarop je embleem een ereplaats krijgt.
Je hebt het basisspel Carcassonne nodig om met deze uitbreiding te spelen. Deze pagina beschrijft alleen wat de uitbreiding toevoegt of verandert. Voor alles wat hier niet aan bod komt, gelden de gewone regels van het basisspel. Je kunt Toernooien & Emblemen combineren met andere uitbreidingen voor Carcassonne.
Doel van het spel
Het doel blijft hetzelfde als in het basisspel. Je legt landtegels, zet je horigen in en probeert aan het einde van het spel de meeste punten te hebben. Tijdens het spel volgen er een paar toernooien, telkens wanneer een stapel landtegels op is. Daarin strijd je om prijstegels. Het embleem waarmee je een toernooi wint, levert aan het einde punten op voor elk wapenschild in de stad met jouw standbeeld.
Voorbereiding
- Geef iedere speler de vijf emblemen in zijn eigen kleur. Ze hebben de waarden 0, 1, 2, 3 en 5. Je legt ze gedekt voor je neer, zodat alleen jij de getallen kent.
- Speel je met de minispeluitbreiding De Rivier, leg de toernooitegel dan apart en schud de nieuwe riviertegel door de andere riviertegels. Speel je zonder De Rivier, dan leg je de toernooitegel in het midden van de tafel in plaats van de gewone starttegel. Gebruik daarbij de kant zonder rivier.
- Schud de 12 prijstegels en leg ze gedekt op een stapel apart.
- Schud de overige nieuwe landtegels door de landtegels van het basisspel. Je herkent de 9 landtegels van deze uitbreiding aan het kleine embleemsymbool.
- Verdeel alle landtegels gelijk over een vast aantal stapels, afhankelijk van het aantal spelers. Leg de stapels in een vaste volgorde naast elkaar. Tegels die bij het verdelen overblijven, leg je bovenop de eerste stapel.
- Leg bovenop elke stapel behalve de eerste een vast aantal willekeurige prijstegels, met de afbeelding naar beneden. De prijstegels die daarna overblijven, vormen de laatste stapel.
- Zet de kroon op het startvak van de toernooitegel dat bij het aantal spelers hoort.
| Aantal spelers | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|
| Aantal stapels landtegels | 6 | 6 | 5 | 4 | 3 |
| Prijstegels per stapel | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 |
| Startvak van de kroon | Weg | Weg | Weg | Stad | Weiland |
Speel je bijvoorbeeld met vier spelers zonder De Rivier, dan maak je vijf stapels landtegels. Op stapel twee tot en met vijf leg je telkens twee prijstegels. De vier prijstegels die overblijven, vormen een zesde stapel. Door deze verdeling heb je tussen twee toernooien genoeg beurten om je voor te bereiden. Wil je deze uitbreiding met andere uitbreidingen combineren, dan vind je aangepaste tabellen op cundco.de/en/exp.
Spelverloop
In je beurt doe je nog steeds hetzelfde als in het basisspel. Je legt een landtegel, je mag een horige plaatsen en daarna tel je de punten van alles wat je met die tegel hebt voltooid.
Daarnaast mag je een van je horigen inschrijven voor het toernooi door er een embleem onder te leggen. Je trekt tegels alleen van de stapel waar geen prijstegels meer op liggen. Is die stapel leeg, dan volgt er een toernooi. Heb je eerder een prijs gewonnen, dan leg je in je beurt eerst die prijstegel voordat je je nieuwe landtegel legt.
De toernooitegel
De toernooitegel is zo groot als zes landtegels en telt ook zo. Op de tegel staan drie toernooivakken, namelijk het wegtoernooi, het stadstoernooi en het weidetoernooi. De kroon geeft aan welk toernooi het volgende is.
Speel je zonder De Rivier, dan vervangt de toernooitegel de gewone starttegel. Speel je met De Rivier, dan komt hij pas in het spel zodra iemand de eerste bocht in de rivier trekt. Voordat je die bocht legt, moet je eerst de toernooitegel leggen, met de rivierkant boven en zo dat een van de open uiteinden de rivier voortzet. Daarna leg je de bocht zo dat de rivier van de toernooitegel wegloopt.
Op de toernooitegel mag je nooit een horige zetten.
Emblemen
Een horige inschrijven
Leg je in je beurt een tegel waarmee je de weg, stad of het weiland van een van je struikrovers, ridders of boeren uitbreidt, dan mag je die horige inschrijven voor het toernooi. Je kiest een van je emblemen en schuift het gedekt onder die horige. Niemand behalve jij weet welk getal erop staat.
Je mag maar één horige per beurt inschrijven. Ook als je de toernooitegel of een prijstegel legt, mag je een horige inschrijven. Het maakt niet uit wie de meerderheid in de weg, stad of het weiland heeft.
Voor een boer geldt een uitzondering. Grenst de tegel met je boer al aan acht tegels voordat je je tegel legt, recht en schuin meegerekend, dan kun je die boer niet meer inschrijven. Leg je zelf de achtste tegel eromheen, dan mag dat nog wel.
Een ingeschreven horige verdwijnt
Gaat een ingeschreven horige van zijn plek, bijvoorbeeld omdat zijn weg of stad geteld is, dan neem je het embleem eronder terug in je voorraad. Je kunt het later opnieuw gebruiken.
Toernooien
Wanneer volgt er een toernooi
Je trekt landtegels alleen van de stapel waar geen prijstegels op liggen. Aan het begin van het spel is dat de eerste stapel. Kun je in je beurt geen tegel trekken omdat die stapel leeg is, dan moet je eerst een toernooi afhandelen.
Een toernooi afhandelen
De kroon staat op het toernooivak van het huidige toernooi. Als speler die aan de beurt is, kies je een van je ingeschreven horigen die bij dat toernooi past. Bij het wegtoernooi is dat een struikrover, bij het stadstoernooi een ridder en bij het weidetoernooi een boer. Je pakt het embleem onder die horige en draait het om. De horige zelf blijft staan.
Daarna doen de andere spelers met de klok mee hetzelfde. Ieder draait het embleem om van een ingeschreven horige die bij het toernooi past. Heb je geen passende ingeschreven horige, dan doe je niet mee aan dit toernooi.
Het getal op je embleem is de beginwaarde van je toernooiwaarde. Daar komen punten bij, afhankelijk van het soort toernooi.
- Wegtoernooi. Elke tegel van de weg van je struikrover verhoogt je toernooiwaarde met 1. Heb je een embleem van 3 en is de weg 2 tegels lang, dan is je toernooiwaarde 5.
- Stadstoernooi. Elke tegel van de stad van je ridder verhoogt je toernooiwaarde met 1. Een embleem van 1 in een stad van 3 tegels geeft je een toernooiwaarde van 4.
- Weidetoernooi. Elke tegel die recht of schuin aan de tegel van je boer grenst, verhoogt je toernooiwaarde met 1. Liggen er precies acht tegels om je boer heen, dan tel je ook de tegels in de ring daaromheen mee. Elk van die maximaal 16 tegels levert ook 1 op.
Een prijs winnen
De speler met de hoogste toernooiwaarde en de speler met de op een na hoogste waarde winnen elk een prijs. Speel je met vijf of zes spelers, dan wint ook de nummer drie een prijs. Een winnaar trekt een prijstegel van de eerstvolgende stapel en legt die gedekt voor zich neer. De speler met de hoogste waarde trekt als eerste.
Bij een gelijke stand trekken de betrokken spelers met de klok mee, te beginnen bij de speler die aan de beurt is. Staan er meer spelers gelijk dan er nog prijstegels op de stapel liggen, dan krijgt geen van hen een prijstegel. Prijstegels die niemand trekt, leg je gedekt op de laatste stapel.
Heb je alleen de hoogste toernooiwaarde, zonder gelijke stand, dan houd je ook het embleem waarmee je gewonnen hebt. Je legt het naast je prijstegel. Alle andere omgedraaide emblemen van dit toernooi gaan terug in de doos. Staan er meerdere spelers gelijk op de hoogste waarde, dan gaan alle omgedraaide emblemen terug in de doos.
Na het toernooi zet je de kroon met de klok mee op het volgende toernooivak. De stapel waarvan de prijstegels nu weg zijn, is vrij om van te trekken. Daarna speel je je beurt zoals gewoonlijk verder.
Standbeeld en embleem
Op elke prijstegel staat een stad met een standbeeld. Heb je een prijstegel voor je liggen, dan trek je in je beurt eerst zoals gewoonlijk een landtegel en bekijk je die. Daarna moet je eerst de prijstegel leggen volgens de gewone regels. Heb je bij die prijs ook je embleem gehouden, dan leg je dat gedekt op het standbeeld van de prijstegel. Het blijft daar de rest van het spel liggen en levert je bij de eindtelling punten op.
Pas daarna leg je de landtegel die je getrokken hebt en speel je je beurt zoals gewoonlijk verder. Op een prijstegel mag je nooit een horige zetten.
Het laatste toernooi
Het laatste toernooi verloopt zoals de andere. De prijstegels die je daarin wint, trek je van de laatste stapel. Daarna speel je verder met de klok mee zonder nog landtegels te trekken, tot alle gewonnen prijstegels en eventuele emblemen op hun standbeeld liggen. Heb je geen prijstegel gewonnen, dan sla je je beurt over. Daarna eindigt het spel. Prijstegels die niemand gewonnen heeft, doen niet meer mee.
Bijzondere landtegels
Een van de nieuwe tegels heeft een opbouw die je in het basisspel niet tegenkomt.
Riviertegel met twee wegen
Op deze riviertegel scheidt de weg aan de onderkant het weiland in twee delen. Het weiland boven de rivier vormt één geheel. De weg aan de bovenkant eindigt midden in het weiland.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt nadat alle gewonnen prijstegels uit het laatste toernooi gelegd zijn. Bij de eindtelling let je op de volgende punten:
- Haal eerst alle emblemen weg die nog onder een ingeschreven horige liggen. Die leveren niets op.
- Voor elk van je emblemen op een standbeeld krijg je 3 punten per wapenschild in de stad met dat standbeeld. Het maakt niet uit of die stad voltooid is.
- Liggen er twee emblemen van jou in dezelfde stad, dan tel je de wapenschilden twee keer. Bij vier wapenschilden levert één embleem je 12 punten op en twee emblemen 24 punten.
De speler met de meeste punten wint het spel.
