In Machiavelli win je zelden door alleen je eigen stad goed op te bouwen. Het spel draait om inschatten wat je tegenspelers van plan zijn, want de Dief, de Moordenares en de Condottiere richten zich op een karakter en niet op een speler. Met de Machiavelli tips op deze pagina leer je die karakters beter te gebruiken en zie je vaker aankomen wie er straks op jouw goud of gebouwen uit is.
In deze gids lees je hoe je een karakter kiest op basis van wat er bij de anderen op tafel ligt, wanneer je goud neemt en wanneer kaarten, en hoe je je stad zo opbouwt dat je aan het einde de meeste punten hebt. Je leest ook hoe je het eindspel aanpakt en welke fouten beginners vaak maken. Ken je de regels nog niet, lees dan eerst de speluitleg van Machiavelli.
🎭 Kies je karakter door de ogen van de anderen
Kijk eerst naar wat er bij iedereen ligt
Hoeveel goud iemand heeft en hoeveel kaarten hij in zijn hand houdt, is open informatie. Gebruik dat voordat je een karakter kiest. Ligt er bij een tegenspeler een flinke stapel goud, dan is de kans groot dat iemand de Dief neemt om dat goud te pakken. Heb jij drie militaire gebouwen, dan weet iedereen dat de Condottiere voor jou interessant is. Heeft een speler nog maar één kaart in zijn hand, dan ligt de Tovenares voor hem voor de hand, omdat hij daarmee zijn hand kan ruilen tegen die van een ander.
Tel welke karakters er al weg zijn
De stapel die bij jou aankomt, vertelt je iets over de spelers voor je. Speel je met vier spelers en acht karakters, dan gaan er twee karakters open en één gedekt opzij. Er blijven dus vijf karakters over. Ben jij de derde speler, dan krijg je drie kaarten in handen. De twee karakters die je mist en niet open op tafel ziet liggen, zijn gekozen door de twee spelers voor je of liggen gedekt weg. Mis je de Koning, dan weet je dus vrij zeker dat een van die twee spelers hem heeft. De laatste speler weet het meest, want die krijgt nog twee kaarten en ziet welke ene kaart er overblijft.
Kies soms het tweede beste karakter
Als het voor de hele tafel duidelijk is welk karakter jij nodig hebt, is dat karakter ook het eerste doelwit van de Moordenares. Heb je zes kaarten in je hand en weinig gebouwen, dan verwacht iedereen dat je de Bouwmeester neemt. Neem je in zo’n ronde de Koopvrouw, dan bouw je misschien maar één gebouw, maar dan sla je ook geen hele beurt over. Een karakter dat niemand bij jou verwacht, levert over het hele potje vaak meer op dan het karakter dat op papier het beste is.
🗡️ Raak het juiste karakter met de Moordenares en de Dief
Gebruik de Dief tegen goud dat blijft liggen
De Dief pakt al het goud dat een speler heeft op het moment dat die zijn karakter omdraait. Dat is het goud dat hij uit vorige rondes heeft overgehouden, want zijn inkomen neemt hij pas daarna. Kijk dus wie er aan het begin van de ronde veel goud heeft en bedenk welk karakter die speler waarschijnlijk kiest. Spaart iemand voor een duur gebouw, dan kiest hij vaak een karakter dat extra goud oplevert, zoals de Koopvrouw. Je mag de Moordenares en het vermoorde karakter niet bestelen.
Zet de Moordenares in tegen de koploper
Met de Moordenares sla je een hele beurt van een ander over. Dat doet het meeste pijn bij een speler die op het punt staat veel te bouwen. Heeft iemand vijf gebouwen en een volle hand, noem dan de Bouwmeester. De Koning vermoorden heeft minder zin dan het lijkt. Een vermoorde Koning mist wel zijn goud voor adellijke gebouwen, maar neemt aan het einde van de ronde toch de kroon.
Bescherm jezelf tegen de Dief
De beste bescherming is goud uitgeven voordat de ronde voorbij is. Heb je 7 goud en kun je een gebouw van 5 bouwen, doe dat dan, ook als je eigenlijk voor iets duurders wilde sparen. Zo heb je nog maar 2 goud waar de Dief iets mee kan. Kies je zelf de Moordenares, dan ben je deze ronde veilig voor de Dief, omdat die het karakter met nummer 1 niet mag bestelen.
💰 Kies goed tussen goud en kaarten
Houd twee à drie kaarten in je hand
Je begint met 4 kaarten en 2 goud. Neem je elke beurt goud, dan heb je na een paar rondes niets meer om te bouwen. Neem je steeds kaarten, dan heb je wel keuze maar geen geld. Houd ongeveer twee à drie kaarten in je hand, zodat je altijd iets kunt bouwen en toch kunt kiezen. Komt je hand onder die grens, neem dan een beurt kaarten.
Kies karakters die je inkomen verhogen
De karakters met een gekleurde edelsteen leveren extra inkomen op voor een gebouwensoort. Dat telt snel op. Heb je drie handelsgebouwen en kies je de Koopvrouw, dan krijg je 2 goud als inkomen, 3 goud voor je handelsgebouwen en nog 1 goud extra. Dat is 6 goud in één beurt, genoeg voor bijna elk gebouw. De Bisschop en de Koning werken op dezelfde manier voor religieuze en adellijke gebouwen.
Dure gebouwen leveren meer op per bouwbeurt
Je mag meestal maar één gebouw per beurt bouwen. Elk gebouw levert evenveel punten op als het kost. Een gebouw van 1 goud levert dus 1 punt op voor een hele bouwbeurt, een gebouw van 5 goud levert er 5 op. Goedkope gebouwen helpen je wel om je stad snel vol te krijgen, en als je je stad als eerste voltooit, krijg je 4 punten. Een goede stad heeft daarom een paar dure gebouwen en een paar goedkope gebouwen om het af te maken.
🏛️ Bouw je stad met een plan
Pak de bonus voor alle vijf de soorten
Heb je van elke gebouwensoort minstens één gebouw (adellijk, religieus, handel, militair en uniek), dan krijg je 3 punten. Dat is evenveel als een gebouw van 3 goud, zonder dat je er een bouwbeurt aan kwijt bent. Houd daarom bij welke soort je nog mist. De Spookstad helpt daarbij, want die telt aan het einde als soort naar keuze. De School der Magie telt alleen bij het nemen van inkomen als soort naar keuze en dus niet voor deze bonus.
Stem je gebouwen af op een karakter
Twee of drie gebouwen van dezelfde soort maken één karakter extra sterk voor jou. Overdrijf het niet. Heb je vijf handelsgebouwen, dan weet iedereen dat je de Koopvrouw wilt. De spelers voor je kunnen haar dan wegkiezen of de Moordenares kan haar noemen.
Houd rekening met de Condottiere
De Condottiere vernietigt een gebouw voor 1 goud minder dan de bouwkosten. Een gebouw van 1 goud vernietigt hij dus gratis, voor een gebouw van 6 goud betaalt hij 5. Goedkope gebouwen zijn daardoor het makkelijkste doelwit. Kies de Bisschop als je bang bent voor de Condottiere, want die beschermt je gebouwen voor een ronde. Een voltooide stad kan de Condottiere helemaal niet meer aanraken.
Let op unieke gebouwen die punten opleveren
Unieke gebouwen kosten vaak meer, maar hebben een eigen functie. Sommige maken je inkomen beter, zoals de Bibliotheek. Andere leveren aan het einde extra punten op. Zo kost de Drakenpoort 6 goud en levert die aan het einde 2 punten extra op. Kun je zo’n gebouw vroeg in het spel bouwen, dan is het vaak de moeite waard om er even voor te sparen.
👑 Gebruik de kroon in je voordeel
De Koning is meer dan goud
Met de Koning krijg je goud voor je adellijke gebouwen, maar het belangrijkste is de kroon. Met de kroon kies je in de volgende ronde als eerste een karakter. Heb je in die ronde een bepaald karakter nodig, bijvoorbeeld de Bouwmeester om je stad af te maken, dan is de Koning de beste manier om er zeker van te zijn dat je hem krijgt. Het karakter met nummer 4 mag nooit open opzij worden gelegd, dus de Koning doet bijna altijd mee.
Als eerste kiezen of als laatste
De speler met de kroon heeft de meeste keuze, maar weet het minst over de anderen. De laatste speler moet het doen met wat er over is, maar weet daardoor precies welke karakters er bij de anderen kunnen zitten. Kies je als laatste, gebruik die kennis dan voor de Moordenares of de Dief. Je kunt dan veel gerichter een karakter noemen.
🏁 Het eindspel
Houd bij wie er bijna klaar is
Zodra een speler vijf of zes gebouwen heeft, verandert het spel. De speler die zijn stad als eerste voltooit, krijgt 4 punten en de anderen krijgen er hooguit 2. In een voltooide stad kan de Condottiere ook niets meer slopen. Staat een tegenspeler op zes gebouwen, dan wordt het tijd om hem af te remmen. Noem met de Moordenares het karakter dat hij waarschijnlijk kiest, of gebruik de Condottiere om een gebouw uit zijn stad te halen voordat het te laat is.
Maak je stad af met een grote sprong
Met de Bouwmeester mag je tot drie gebouwen in één beurt bouwen. Heb je vier gebouwen en genoeg kaarten en goud, dan sta je na één beurt op zeven. Je tegenspelers zien dat vaak niet aankomen, want het lijkt alsof je nog ver van het einde zit. Spaar daarvoor in de rondes ervoor wat goud en een paar goedkope gebouwen.
Reken uit of afmaken loont
Voltooi je je stad, dan eindigt het spel na die ronde. Kijk dus eerst of je dan ook echt voorstaat. Een speler met minder gebouwen maar meer dure gebouwen kan je alsnog inhalen. Tel de bouwkosten van je gebouwen op, plus de 4 punten voor als eerste klaar en eventueel 3 punten voor alle vijf de soorten. Kom je tekort, bouw dan eerst nog een duurder gebouw voordat je je zevende neerlegt.
Denk aan de gelijkspelregel
Bij een gelijke stand wint de speler die in de laatste ronde het karakter met het hoogste nummer had. Verwacht je een nek-aan-nekrace, dan kan een karakter met een hoog nummer zoals de Condottiere in die laatste ronde net het verschil maken.
⚠️ Veelgemaakte fouten van beginners
- Veel goud laten liggen. Eindig je de ronde met een stapel munten, dan ben je het perfecte doelwit voor de Dief. Bouw liever iets, ook als het niet je duurste kaart is.
- Altijd het voor de hand liggende karakter kiezen. Als iedereen weet dat jij de Bouwmeester nodig hebt, noemt de Moordenares hem ook. Wissel af en kies af en toe iets wat niemand verwacht.
- De Moordenares op de Koning zetten om de kroon te pakken. Een vermoorde Koning neemt aan het einde van de ronde toch de kroon. Je kost hem alleen zijn goud voor adellijke gebouwen.
- Alleen goedkope gebouwen bouwen. Je stad is dan snel af, maar levert weinig punten op en de Condottiere sloopt die gebouwen voor bijna niets.
- De bonus voor alle soorten vergeten. Die 3 punten krijg je pas als je ook een uniek gebouw hebt. Veel beginners missen precies die ene soort.
- Niet opletten wie er bijna klaar is. Laat je een tegenspeler ongestoord naar zijn zevende gebouw bouwen, dan krijgt hij 4 punten en zijn de gebouwen in zijn stad veilig voor de Condottiere.
❓ Veelgestelde vragen
Hoeveel geluk zit er in Machiavelli?
Geluk speelt een flinke rol. Je hebt geen invloed op welke gebouwen je trekt en welke karakters aan het begin van de ronde opzij gaan. Wordt je karakter twee rondes achter elkaar vermoord, dan raak je flink achter. Toch win je op de lange duur vaker als je goed inschat welke karakters je tegenspelers kiezen.
Met hoeveel spelers speel je Machiavelli het best?
Met vier of vijf spelers. Er liggen dan nog karakters open op tafel, zodat je gericht kunt raden, en de wachttijd tussen je beurten blijft kort. Met 2 of 3 spelers heeft iedereen twee karakters en reken je meer dan je raadt. Met zeven of acht spelers duurt het langer voordat je weer aan de beurt bent.
Wat is het sterkste karakter?
Dat hangt af van de situatie. De Bouwmeester is sterk als je veel kaarten en goud hebt, de Koopvrouw als je meerdere handelsgebouwen hebt. Juist omdat zo’n karakter dan sterk is, wordt het ook vaak doelwit van de Moordenares. Het beste karakter is daarom vaak het karakter dat goed bij jouw stad past en dat de anderen niet bij jou verwachten.
Moet je je stad altijd als eerste voltooien?
Niet altijd. De 4 punten zijn veel waard en een voltooide stad is veilig voor de Condottiere. Maar zodra je je zevende gebouw bouwt, eindigt het spel na die ronde. Sta je dan niet voor, dan geef je je tegenspelers geen tijd meer, maar jezelf ook niet. Reken het eerst uit.
Hoe bescherm je je tegen de Dief?
Geef je goud uit voordat de Dief aan de beurt kan komen, of houd zo weinig mogelijk goud over aan het einde van een ronde. Kies je zelf de Moordenares, dan ben je die ronde veilig, omdat de Dief het karakter met nummer 1 niet mag bestelen. Meer over het spel lees je in onze review van Machiavelli.
