Davos – Spelregels en Speluitleg

Hieronder lees je hoe je Davos speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Marty.Games. Davos is een satirisch onderhandelspel van de Nederlandse ontwerper Martijn Snelder, waarin je als vertegenwoordiger van het grote geld invloed koopt in bedrijven en parlementen over de hele wereld. Van het spel bestaat geen Nederlandse editie. Deze uitleg is daarom gebaseerd op de Engelstalige regels en gebruikt de Engelse benamingen, zodat je ze meteen terugvindt op de kaarten en het spelbord.

Wil je toch de officiële regels erbij, dan vind je de Engelse versie als PDF onderaan deze pagina.

Doel van het spel

Een potje Davos duurt drie jaar. Je krijgt geheime goals die je haalt door ergens de biggest te zijn, bijvoorbeeld in een corp uit een bepaalde sector of in een party in een bepaald bloc. Aan het einde krijg je punten voor elke gehaalde goal en voor elke verschillende categorie die je haalde. Voor elke mislukte goal verlies je een punt. De speler met de meeste overwinningspunten wint.

Basisbegrippen

Voor je begint, is het handig om deze begrippen te kennen.

• Blocs: de wereld is verdeeld in vier blocs, de verticale kolommen op het bord. Dat zijn America, Europe, Global South en China.
• Corps: de bedrijven waarin je investeert. In het basisspel zijn er vier sectoren met elk drie corps: Big Banking, Big Energy, Big Pharma en Big Tech. Binnen een sector hebben alle corps hetzelfde effect, alleen naam en uiterlijk verschillen.
• Parliaments: elk bloc heeft een parlement met een aantal parties. America heeft er twee, Europe en Global South elk drie en China één. Elke party heeft een ideologie: L (links), C (midden) of R (rechts).
• Bills: de wetsvoorstellen. Neemt het parlement een bill aan, dan levert die winst of verlies op voor corps in de genoemde sectoren en blocs.
• Assets: de houten schijfjes in je eigen kleur. Je zet ze in corps en parties om invloed te krijgen. Hoeveel assets een speler heeft, is openbare informatie.
• Dissidents: de witte assets. Ze horen bij geen enkele speler, stemmen altijd volgens hun ideologie en zitten de spelers vaak in de weg.
• Biggest: je bent de biggest als je ergens meer assets hebt dan elke andere speler afzonderlijk, de dissidents meegerekend. Ben je de enige speler ergens, dan ben je automatisch de biggest.
• Stakeholders: alle andere spelers met assets in een corp. Is er geen biggest omdat twee of meer spelers gelijk staan, dan is iedereen stakeholder.

Voorbereiding

1. Leg het spelbord met de kant “Base” naar boven (zie linksboven op het bord).
2. Haal alle kaarten met een driehoekje onderaan de achterkant uit de stapels. Die horen bij de modules en gebruik je niet in het basisspel.
3. Schud de corps, de bills en de goals apart en leg ze op hun plek op het bord.
4. Iedere speler krijgt een player aid card. Op de ene kant staat een overzicht van de beurt, op de andere kant de uitleg van de iconen op de goals.
5. Iedere speler krijgt een goal die hij geheim houdt. Als je het spel nog leert, kun je in het eerste jaar met open goals spelen.
6. Iedere speler kiest een member card en legt die met de QR-code naar boven. De kleur van die kaart is jouw kleur. Wit kies je alleen als je met vijf spelers speelt.
7. Zet de token trays naast het bord, tussen de spelers met de bijbehorende kleuren. Zet ook de tray met de witte dissidents op tafel, ook als je met twee tot vier spelers speelt.
8. Iedere speler neemt 5 assets in zijn kleur en legt ze voor zich neer.
9. Laat de start player card rondtollen. De speler naar wie de kaart wijst, is startspeler en krijgt de kaart voor het eerste jaar.
10. Trek een bill en leg die open in America. Doe hetzelfde voor de andere drie blocs.
11. Trek een corp en leg die open in America, op de L-, C- of R-positie die overeenkomt met de ideologie van de bill in dat bloc. Doe hetzelfde voor de andere drie blocs.
12. Leg een corp open als aflegstapel en draai daarna de bovenste kaart van de stapel corps om.
13. Speel je met vier spelers of minder, of in de teamvariant, zet dan in elk bloc een dissident in de party met dezelfde ideologie als de bill en een dissident in de corp met die ideologie. Is er in dat bloc geen party met die ideologie, dan sla je die party over.
14. Leg een goal open als aflegstapel en draai daarna de bovenste kaart van de stapel goals om.

De L-, C- en R-posities van de corps bepalen alleen waar corps en dissidents tijdens de voorbereiding en de reset terechtkomen. Verder hebben ze geen effect.

Verloop van een jaar

Je speelt drie jaar. In het eerste en tweede jaar doorloop je deze fases:

1. Turns: om de beurt assets inzetten
2. Bills & politics: onderhandelen, stemmen en winst of verlies uitbetalen
3. Goals: controleren wie zijn goals gehaald heeft
4. Reset: nieuwe bills, nieuwe dissidents, nieuwe goals en nieuwe assets

In het derde jaar ziet het einde er anders uit. Na de fase Bills & politics volgt de fase Final en daarna de eindtelling.

Fase 1: Turns

De startspeler begint en daarna gaat het met de klok mee. In je beurt zet je een aantal assets naar keuze in op één van de volgende plekken, of je koopt of ruilt een goal.

Een nieuwe corp

Kies op een van deze drie manieren een corp:

• Neem de open kaart bovenop de stapel corps, leg die op een vrije plek naar keuze op het bord en zet er minstens 1 asset op. Draai daarna een nieuwe kaart van de stapel open.
• Neem de bovenste kaart van de aflegstapel, leg die op een vrije plek naar keuze en zet er minstens 1 asset op.
• Leg de open kaart van de stapel op de aflegstapel en trek de twee bovenste gesloten kaarten. Kies er één, leg die op een vrije plek naar keuze en zet er minstens 1 asset op. Leg de andere kaart open bovenop de stapel.

Is de stapel corps op, schud dan de aflegstapel en leg die als nieuwe stapel neer, net zoals bij de voorbereiding.

Een corp die al op het bord ligt

Zet 1 of meer assets op een corp die al op het bord ligt. Dat mag ook als jij of andere spelers daar al assets hebben.

Een party

Zet 1 of meer assets in een party in een van de parlementen. Ook dat mag als jij of anderen daar al assets hebben.

Een goal kopen of ruilen

Betaal 2 assets aan de bank (je token tray). Kies daarna een goal op dezelfde manier als je een nieuwe corp kiest: de open kaart van de stapel, de bovenste kaart van de aflegstapel of een van de twee bovenste gesloten kaarten. Leg je nieuwe goal gesloten voor je neer. Je mag daarna een van je huidige goals (niet de nieuwe) open op de aflegstapel leggen. Andere spelers kunnen die goal dan kopen.

Passen

Je mag vrijwillig passen. Heb je aan het begin van je beurt geen assets meer, dan moet je passen. Passen geldt als een aparte beurt, dus je kunt niet in dezelfde beurt eerst iets doen en daarna passen. Heb je gepast, dan doe je de rest van deze fase niet meer mee.

De eerste speler die past, wordt meteen startspeler. Die speler krijgt de start player card en 1 asset.

Hebben alle spelers op één na gepast, dan krijgt de overgebleven speler nog één gewone beurt. Daarna mag die speler doorgaan, maar betaalt dan voor elke extra beurt 1 asset aan de bank.

Fase 2: Bills & politics

In deze fase stemmen de parlementen over de bills. Daarna voer je de aangenomen bills uit. Je behandelt de blocs van links naar rechts: eerst America, dan Europe, dan Global South en als laatste China.

Een bill lezen

In het midden van de kaart zie je welke corps de bill raakt. Dat zijn alle corps of alle corps in één sector. Een bill heeft een effect binnen zijn eigen bloc en een (vaak kleiner) effect in de andere blocs. Per corp verdeel je het effect tussen de biggest en de stakeholders, zoals de kaart aangeeft.

• Winst (oranje assets): de biggest en elke stakeholder krijgen het aangegeven aantal assets uit de bank in hun eigen voorraad, niet in de corp. Winst voor de dissidents negeer je.
• Verlies (grijze assets): je haalt de assets uit de corp zelf. Spelers betalen nooit uit hun eigen voorraad, ook niet als het verlies groter is dan wat de corp nog heeft.
• Faillissement: liggen er na een verlies geen assets meer op een corp, dan gaat die failliet. Leg de kaart open op de aflegstapel van de corps.

Een corp mag alleen zonder assets op het bord liggen als hij tijdens de voorbereiding is neergelegd in een normaal potje met vijf spelers of in de dissidentvariant.

Op elke bill staat een QR-code die je naar voorbeelden en extra uitleg brengt.

Hoe een party stemt

Binnen een party bepaalt de verdeling van de assets hoe de party stemt.

• Dissidents stemmen altijd volgens hun ideologie. Dissidents in een L-party stemmen voor elke L-bill en tegen alle andere bills. Voor C en R werkt het net zo.
• Assets van spelers stemmen precies zoals de speler wil, ongeacht in welke party ze zitten.
• Is één speler de biggest in een party, dan beslist die speler hoe de party stemt.
• Zijn de dissidents de biggest, dan stemt de party volgens haar ideologie.
• Is er geen biggest, dan moet iedereen in de party (ook de dissidents) het eens zijn. Lukt dat niet, dan stemt de party niet mee.

Hoe het parlement stemt

Het parlement stemt per party. Het aantal stemmen staat los van het aantal assets.

• De grootste party, dat is de party met in totaal de meeste assets, heeft 1,5 stem. Die halve stem dient om een gelijke stand te doorbreken.
• Elke andere party met minstens 1 asset heeft 1 stem.
• Lege parties stemmen niet.
• Staakt de stemming of stemt er niemand, dan wordt de bill niet aangenomen.

De volgorde doet ertoe

Omdat je van America naar China werkt, kan een eerdere bill een latere beïnvloeden. Gaat een corp failliet door de bill in America, dan ligt die corp al op de aflegstapel en krijgt hij niets meer van een bill die later volgt.

Onderhandelen

Alle spelers mogen op elk moment in het spel aanbiedingen doen en onderhandelen. Winst uit een corp mag je ook laten uitbetalen in assets van een andere kleur dan die van jezelf. Zo kun je een andere speler bijvoorbeeld een deel van je winst beloven als die tegen een bill stemt.

Fase 3: Goals

Aan het einde van het eerste en tweede jaar controleer je je goals.

Wanneer haal je een goal?

Voor elke goal moet je ergens de biggest zijn. De iconen in het midden van de kaart geven aan waar. Er zijn vijf soorten eisen:

• Corp in een sector: wees de biggest in 1 corp uit de aangegeven sector, in een bloc naar keuze.
• Corp van elk type: wees de biggest in 1 corp in het aangegeven bloc.
• Corps samen: wees de biggest in alle corps van het aangegeven bloc bij elkaar opgeteld. Je hoeft in geen enkele corp afzonderlijk de biggest te zijn.
• Party: wees de biggest in 1 party in het aangegeven bloc.
• Parties samen: wees de biggest in alle parties van het aangegeven bloc bij elkaar opgeteld. Je hoeft in geen enkele party afzonderlijk de biggest te zijn.

Een goal kan meerdere eisen combineren, bijvoorbeeld de biggest zijn in een Big Pharma-corp en in een Big Energy-corp. Je moet dan aan alle eisen tegelijk voldoen. Op je player aid card vind je alle iconen terug.

Goals openleggen

Heb je een of meer goals gehaald, dan mag je ze een voor een laten zien zodat de anderen kunnen controleren of het klopt. Gehaalde goals leg je open voor je neer en die blijven liggen tot de eindtelling.

Elke gehaalde goal die open ligt, levert je bij de volgende reset 1 asset minder op. Je mag een gehaalde goal daarom ook gesloten houden. Houd er dan wel rekening mee dat je in een later jaar misschien niet meer aan de eis voldoet.

Goals die je niet gehaald hebt, houd je gesloten. Je hebt de resterende jaren nog om ze te halen.

Fase 4: Reset

Aan het einde van het eerste en tweede jaar maak je de wereld klaar voor het volgende jaar.

1. Leg de behandelde bills op de aflegstapel voor bills en leg in elk bloc een nieuwe bill.
2. Plaats nieuwe dissidents op dezelfde manier als bij de voorbereiding (alleen met vier spelers of minder, of in de teamvariant). Is er geen party of corp met de ideologie van de nieuwe bill, dan sla je die over.
3. Iedere speler krijgt 1 nieuwe goal.
4. Iedere speler krijgt nieuwe assets. Het aantal is 5 min het totale aantal goals dat je tot nu toe gehaald hebt. Heb je bijvoorbeeld in het eerste en tweede jaar elk één goal gehaald, dan krijg je aan het einde van het tweede jaar 3 assets.

Het derde jaar en de eindtelling

In het derde jaar speel je de fases Turns en Bills & politics zoals gewoonlijk, maar na de fase Turns controleer je je goals nog niet.

Final

Na de fase Bills & politics volgt nog een laatste ronde beurten, met dezelfde regels als in de fase Turns. Je zet daarin al je overgebleven assets in waar je maar wilt.

Eindtelling

Daarna tel je je overwinningspunten:

• +1 voor elke gehaalde goal
• +1 voor elke unieke categorie die je gehaald hebt (zie onderaan de goals). Heb je twee goals uit dezelfde categorie gehaald, dan telt die categorie maar één keer.
• -1 voor elke mislukte goal

Een voorbeeld: heb je drie goals gehaald in drie verschillende categorieën en één goal niet gehaald, dan scoor je 3 + 3 – 1 = 5 overwinningspunten.

De speler met de meeste overwinningspunten wint. Bij een gelijke stand wint de speler met de meeste assets op het bord. Staan jullie dan nog gelijk, dan trekken de spelers die gelijk staan elk een goal en leggen die tegelijk open. Ga zo door tot er een winnaar is.

Modules

Davos bevat drie spelversies (Base Game, Mean Game en Big Game) die je kunt combineren met drie spelmodi (normaal, teams en dissidents).

Spelversie	Speelduur
Base Game	40 tot 90 minuten
Mean Game	60 tot 120 minuten
Big Game	60 tot 120 minuten

Spelmodus	Aantal spelers
Normaal	2 tot 5
Teams	4, 6 of 8
Dissidents	3 tot 8

Mean Game

De Mean Game volgt de regels van het basisspel, met extra kaarten en de andere kant van het spelbord.

Voorbereiding

1. Gebruik de kant “Big” van het spelbord (zie linksboven).
2. Gebruik alle corps, bills en goals. Schud dus ook de kaarten met een driehoekje onderaan de achterkant er goed doorheen (9 extra corps, 19 extra bills en 12 extra goals).

Nieuwe sectoren

De Mean Game voegt drie sectoren toe: Big Arms, Big Food en Big Media.

Eén stapel goals

Op de grote kant van het bord is er maar één stapel goals, met één open kaart. Er is geen aflegstapel om uit te kiezen. Goals die je aflegt, gaan onder de stapel. Voor de rest kies je goals op de gewone manier.

Twee C-posities

Op de grote kant van het bord heeft elk bloc twee C-posities voor corps. Ligt er tijdens de voorbereiding een C-bill in een bloc, dan leg je corps en dissidents op beide C-posities. Bij de reset doe je hetzelfde met de dissidents.

Bills zonder ideologie

Sommige bills hebben een effect, of ze nu aangenomen of verworpen worden. Hun effect geldt in alle blocs. Zo’n bill heeft geen L-, C- of R-ideologie, dus tijdens de voorbereiding komen er in dat bloc geen corps of dissidents. Dissidents stemmen altijd tegen deze bills.

De control-posities op het bord gebruik je pas in de Big Game. In de Mean Game negeer je ze.

Big Game

De Big Game bouwt voort op de Mean Game en voegt control cards, specialiteiten en extra punten toe.

Voorbereiding

Bereid het spel voor zoals de Mean Game, met deze aanvullingen:

1. Draai de start player card en de member cards om naar de kant “Big”. Daarop staat de specialiteit van elke speler.
2. Zet de tray met victory tokens naast het bord.
3. Leg de stapel control cards op het bord.
4. Leg drie control cards open op de control-posities.
5. Draai daarna de bovenste kaart van de stapel control cards om.

Een control card kopen

In de fase Turns kun je in je beurt ook een control card kopen. Betaal 1 asset en kies een van de open control cards. Leg die open voor je neer. De verborgen kaart bovenop de stapel mag je niet kiezen. Vul daarna aan, zodat er weer vier control cards open liggen.

Fase Control

Tussen de fases Turns en Bills & politics volgt de fase Control. De (nieuwe) startspeler begint en daarna speel je om de beurt. In je beurt mag je één control card spelen als je aan de eis voldoet. Bovenaan elke control card staat een domein. Ben je daar de biggest, dan heb je de controle en mag je de kaart spelen. Je voert daarna de actie uit die onderaan de kaart staat. Die actie mag je overal ter wereld uitvoeren, niet alleen in het domein van de eis.

Elke control card mag je één keer per jaar spelen. In het volgende jaar mag je hem opnieuw gebruiken. Voor passen gelden dezelfde regels als in de fase Turns, al blijft de startspeler dezelfde.

Met “een speler” op een control card kan ook jijzelf, een andere speler of de dissidents bedoeld zijn. Op elke control card staat een QR-code met voorbeelden en extra uitleg.

Soorten control cards

Sector-kaarten speel je als je de biggest bent in de aangegeven sector, alle corps uit die sector bij elkaar opgeteld. Je hoeft in geen enkele corp afzonderlijk de biggest te zijn. De acties op deze kaarten zijn:

• Laat een corp failliet gaan en verplaats al zijn assets naar één party.
• Verplaats een aantal assets naar keuze van één speler van een corp naar een party.
• Verplaats een aantal assets naar keuze van één speler van een party naar een andere party.
• Stuur alle assets in een party terug naar de voorraad van de spelers.
• Eén speler krijgt 2 assets.
• Blokkeer een control card die net gespeeld is. Deze kaart speel je meteen als reactie, ook buiten je beurt en ook als je al gepast hebt.
• Gebruik een control card die net gespeeld is ook zelf. Ook deze kaart speel je meteen als reactie, ook buiten je beurt en ook als je al gepast hebt.

Bloc-kaarten speel je als je de biggest bent in de corps en parties van het aangegeven bloc samen. Party-kaarten speel je als je wereldwijd de biggest bent in alle parties met de aangegeven ideologie samen. Ook hier hoef je nergens afzonderlijk de biggest te zijn. De acties op deze kaarten zijn:

• Ruil deze control card met die van een andere speler.
• Verplaats een aantal assets naar keuze van één speler van een party naar een corp.
• Laat een corp failliet gaan en verplaats al zijn assets naar een andere corp.
• Verplaats alle assets van een party naar een andere party.
• Ruil twee corps op het bord van plaats. De assets gaan mee.
• Laat een corp failliet gaan en stuur al zijn assets terug naar de voorraad van de spelers.
• Laat een corp failliet gaan en verplaats al zijn assets naar een nieuwe corp, die je volgens de gewone regels kiest en neerlegt.
• Trek de bovenste bill van de stapel en vervang daarmee een bill die op het bord ligt. De oude bill gaat op de aflegstapel.

Fase Specialty

Na de fase Bills & politics krijg je 1 asset voor elke corp waarin je op dat moment de biggest bent en die bij je specialiteit past. Afhankelijk van je member card is dat een corp in jouw specialiteitssector of een C-corp in jouw specialiteitsbloc. Ook de start player card heeft een specialiteit, dus de startspeler kan op deze manier extra assets verdienen.

Goals opnieuw scoren

Een goal die je voor het eerst haalt, leg je open zoals in het basisspel. Voldoe je in een later jaar opnieuw aan de eis van een open goal, dan leg je er victory tokens op:

• De eerste keer leg je er 1 victory token op.
• De tweede keer leg je er nog 2 bij.

Elke victory token is aan het einde 1 overwinningspunt waard.

Reset

Vervang bij elke reset de control cards op het bord door vier nieuwe.

Verloop van een jaar in de Big Game

1. Turns (met de mogelijkheid om control cards te kopen)
2. Control
3. Bills & politics
4. Specialty
5. Goals (met het opnieuw scoren van goals)
6. Reset (met vier nieuwe control cards)

In het derde jaar volgt na Specialty de fase Final en daarna de eindtelling.

Teamvariant (4, 6 of 8 spelers)

In deze variant speel je in teams van twee. Je kunt de teamvariant combineren met de Base Game, Mean Game of Big Game.

Voorbereiding

• Vorm teams van twee spelers. Ga schuin tegenover je teamgenoot zitten.
• Elk team neemt member cards in één kleur. Wit gebruik je niet.
• Speel je met acht spelers, gebruik dan bij voorkeur een ronde of vierkante tafel met twee spelers per kant, zodat iedereen goed bij het bord kan.
• Elke speler krijgt bij de voorbereiding en de reset zijn eigen goals en assets, dus niet per team.

Speciale regels

• Winst delen: een corp levert winst op voor het team, niet voor elke speler apart. Jullie verdelen die winst onderling.
• Geen assets delen: je mag je teamgenoot niet rechtstreeks assets geven.
• Overleg: teamgenoten mogen met elkaar overleggen, maar alleen openlijk aan tafel waar de anderen bij zijn.

Eindtelling

Teams voegen eerst hun goals samen en tellen ze dan als één geheel. Een categorie telt dus maar één keer per team.

Dissidentvariant (3 tot 8 spelers)

In deze variant neemt een of meer spelers de rol van de dissidents op zich. Zij proberen de plannen van de anderen te dwarsbomen. Je kunt deze variant combineren met de Base Game, Mean Game of Big Game.

Voorbereiding

Het aantal dissident-spelers hangt af van het aantal spelers:

• 3 tot 5 spelers: er is 1 dissident.
• 6 of 8 spelers: er is een dissident-team van 2 spelers. De andere spelers spelen ook in teams (zie de teamvariant).
• 7 spelers: er is 1 super dissident. De andere spelers spelen in teams. De super dissident krijgt bij de voorbereiding en bij elke reset 10 assets.

Voor de dissident-spelers geldt:

• Ze krijgen een dissident member card.
• Ze krijgen nooit goals.
• Ze besturen de witte assets. Die komen bij de voorbereiding en de reset dus niet automatisch op het bord.

Speciale regels

• Dissident-spelers kunnen geen goals kopen.
• De gewone spelers kunnen hun goals niet ruilen, maar wel nieuwe goals kopen.

Eindtelling

De dissident-spelers krijgen aan het einde alle mislukte goals van de andere spelers. Voor de gewone spelers tellen die mislukte goals dan niet als minpunt. De dissident-spelers tellen ze als gehaalde goals van zichzelf, inclusief de categorieën.