In Take Time zie je tijdens het neerleggen van de kaarten weinig gebeuren. Je legt een kaart gedekt bij de klok, de volgende speler doet hetzelfde en pas bij het omdraaien weet je hoe jullie ervoor staan. In Take Time: Mirage staat er ineens een figuurtje in de klok dat door jullie kaarten in beweging komt, en waar het naartoe gaat, bepalen jullie zelf.
Mirage is een mini-uitbreiding van Alexi Piovesan en Julien Prothière, uitgegeven door Libellud. De Nederlandse editie is van Asmodee. Je hebt het basisspel nodig om de uitbreiding te kunnen spelen. In de doos vind je een nieuw hoofdstuk met vier klokken, een nieuw spelonderdeel en een extra vernieuwingsfiche voor de klokken uit het basisspel. Hieronder lees je wat dat aan het spel verandert, en waarom je bij deze uitbreiding beter niet te veel vooraf wilt weten.
De Zandman loopt door de klok
Net als bij het basisspel is het thema vooral sfeer. De spelregels openen met een korte tekst over de Zandman, een ongrijpbaar wezen dat ontstond op een moment dat de tijd stilstond. Om hem te kunnen zien, moet je de tijd versnellen, stilzetten en vertragen, tot de luchtspiegeling heel even werkelijkheid wordt. Dat is mooi verwoord, maar tijdens het spelen denk je er niet meer aan. Toch sluit het nieuwe onderdeel beter aan bij het thema dan je zou verwachten. De Zandman beweegt letterlijk rond in de klok, en jullie sturen die beweging met de kaarten die je neerlegt. Dat een figuur rondloopt over de wijzerplaat terwijl jullie de tijd proberen te sturen, past goed bij een spel dat helemaal om klokken draait.
Ook visueel onderscheidt Mirage zich van het basisspel. De doos en de hoofdstukenvelop zijn gehuld in warme rood- en oranjetinten, en Maud Chalmel tekende opnieuw de illustraties, zodat de klokken naadloos aansluiten bij de rest van de collectie. De Zandman zelf bestaat uit een doorschijnende oranje pion die je in een kleine basis steekt. Het is een eenvoudig onderdeel, maar het valt op tussen de platte klokken en kaarten en je ziet in één oogopslag waar hij staat. Het nieuwe vernieuwingsfiche heeft een nachtzijde en een dagzijde, net als de vernieuwingsfiches die je kent uit de vernieuwingsenvelop van het basisspel.
Omdat het om een mini-uitbreiding gaat, is de doos klein en de inhoud bescheiden. Je koopt hier geen nieuwe campagne, maar een extra hoofdstuk dat je tussen de bestaande hoofdstukken door kunt spelen.
Spelmateriaal
- Spelregels
- 1 hoofdstukenvelop met 4 klokken en 1 spelregeloverzicht
- 1 pion
- 1 Zandman-basis
- 1 vernieuwingsfiche
Opzet van het spel
De voorbereiding van Take Time verandert nauwelijks. Je bouwt het spel op zoals je gewend bent en voegt daar de stappen hieronder aan toe.
- Pak de hoofdstukenvelop van Mirage, haal de vier klokken eruit en leg ze als gedekte stapel klaar, met klok I bovenop.
- Zet de Zandman in elkaar door de pion in de Zandman-basis te steken, met het symbool met de 1 naar boven.
- Draai de bovenste klok open en zet de Zandman in de klok bij het segment met het Zandman-symbool.
- Neem samen het spelregeloverzicht uit de envelop door voordat jullie aan de overlegfase beginnen.
Je mag het hoofdstuk op elk moment spelen, ook tussen twee hoofdstukken van het basisspel of nadat je alle hoofdstukken hebt geprobeerd. De makers raden aan om eerst hoofdstuk 1 van het basisspel af te ronden. Had je daar moeite mee, dan doe je er goed aan om eerst nog een paar hoofdstukken meer te spelen. Bij het opruimen leg je de envelop van Mirage onder alle hoofdstukken van het basisspel.
Hoe speel je Take Time: Mirage?
Het doel en het verloop van een uitdaging blijven hetzelfde. Je overlegt eerst zonder je kaarten te bekijken, daarna leggen jullie zwijgend om beurten een kaart bij een segment en tot slot draai je alles om. Elk segment moet minstens één kaart hebben, de waardes moeten kloksgewijs oplopen en geen segment mag boven de 24 uitkomen.
Nieuw is de Zandman. Hij verplaatst zich tijdens de plaatsingsfase van segment naar segment, afhankelijk van waar jullie je kaarten spelen. Op sommige segmenten staat met een symbool aangegeven hoeveel segmenten hij met of tegen de klok in moet bewegen als je daar een kaart legt. Daarnaast spreken een aantal regels over het voorbijgaan van de klokwijzer. Dat gebeurt wanneer de Zandman tijdens zijn verplaatsing over de klokwijzer heen gaat, en afhankelijk van de klok is dat verboden of juist verplicht.
Meer dan dit vertelt het spelregelboekje bewust niet. Het boekje telt maar een paar pagina’s en legt alleen de nieuwe begrippen uit. Wat de Zandman precies op elke klok doet en welke voorwaarden daarbij horen, ontdek je pas als je de envelop opent en het spelregeloverzicht leest. Daar kom je stap voor stap achter tijdens het spelen, en dat is ook de bedoeling. Om die verrassing niet te bederven voor je, ga ik hier niet verder op in.
Heb je alle vier de klokken van Mirage geprobeerd, dan mag je het nieuwe vernieuwingsfiche gebruiken. Daarmee speel je klokken uit het basisspel opnieuw, maar dan met een extra regel. Je kunt het combineren met andere vernieuwingsfiches. Als startpunt raden de makers klok 3 uit hoofdstuk 2 aan, Restrictie.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels. Of bekijk de video met speluitleg hieronder.
Eindelijk iets om naar te kijken tijdens het leggen
Mirage speel je net als het basisspel met twee tot vier spelers. Een uitdaging duurt nog steeds een paar minuten, en het hoofdstuk van vier klokken heb je, afhankelijk van hoe vaak je opnieuw moet beginnen, in één of twee speelavonden doorlopen. De minimumleeftijd blijft tien jaar.
De toegankelijkheid is goed als je Take Time al kent. Het nieuwe onderdeel leg je in een paar minuten uit en de algemene regels veranderen niet. Wel vraagt de uitbreiding om enige ervaring met het basisspel, omdat je nu op twee dingen tegelijk moet letten. Je wilt dat de waardes netjes oplopen, en tegelijk wil je de Zandman naar de juiste plek krijgen. Als je hoofdstuk 1 nog lastig vond, zijn de extra regels van deze uitbreiding daar bovenop iets te veel om allemaal tegelijk te kunnen managen.
Op het gebied van tactiek zet Mirage een duidelijke stap. In het basisspel weet je na de beurt van een andere speler bijna niets, behalve waar die een kaart heeft gelegd en welke kleur die heeft. Nu komt er bij elke kaart misschien ook iets in beweging dat iedereen kan zien. Daardoor kun je beter inschatten wat de anderen van plan zijn, en je kunt je eigen kaart bewust kiezen om de Zandman een bepaalde kant op te sturen of juist op zijn plek te houden. Je kunt bijvoorbeeld een paar kaarten kwijt bij een segment waar de Zandman niet van in beweging komt, zodat je hem niet per ongeluk te ver laat lopen. Dat soort afwegingen maakt de puzzel rijker, al blijf je natuurlijk werken met de kaarten die je toevallig krijgt.
Geluk speelt dus nog steeds een flinke rol. De kaarten worden willekeurig gedeeld, en een hand die niet bij de klok past, blijft lastig. De Zandman verandert daar niets aan. Hij geeft je alleen meer houvast om met die kaarten iets slims te doen.
De grootste winst zit in de interactie. In het basisspel bouwt alles op naar het omdraaien van de kaarten, en de beurten zelf zijn vrij vlak. Met de Zandman in de klok kijkt iedereen tijdens het leggen mee. Staat hij één segment voor de klokwijzer en heb jij een kaart in je hand die hem eroverheen zou duwen, dan voel je de hele tafel naar je kaart kijken. Je zegt nog steeds niets, maar je ziet direct wat elke beslissing doet. Daardoor ontstaat er al spanning voordat je ook maar één kaart hebt omgedraaid.
De herspeelbaarheid is wisselend. Vier klokken is niet veel, en als je ze eenmaal hebt opgelost, weet je wat de Zandman op elke klok doet. Net als in het basisspel kun je elke klok opnieuw spelen met een nieuwe verdeling van de kaarten, en het vernieuwingsfiche geeft je een reden om terug te gaan naar klokken uit het basisspel.
Een kleine stap voor fans, geen begin voor nieuwkomers
Mirage is zonder twijfel een aanrader als je Take Time graag speelt. Je krijgt precies wat je hoopt van een uitbreiding, namelijk meer van hetzelfde spel met een vernieuwing die er niet bij geplakt voelt. Het werkt het beste als je al een paar hoofdstukken van het basisspel achter de rug hebt en je groep op elkaar is ingespeeld, want dan heb je ruimte in je hoofd voor de Zandman.
Vond je Take Time zelf niets, dan gaat Mirage je niet overtuigen. Het spel blijft draaien om zwijgend samenwerken met weinig informatie, en dat verandert hier niet wezenlijk. Ook als je net begint met het basisspel, kun je beter even wachten. De uitbreiding loopt niet weg en is leuker als je de basisregels in je vingers hebt.
Net als bij het basisspel ligt het ideale spelersaantal op drie of vier. Met meer spelers aan tafel wordt de Zandman door meer verschillende mensen verplaatst, en dan wordt het meekijken interessanter omdat je bij elke beurt moet raden wat die speler ermee wil.
Basisspel en uitbreiding
Het basisspel blijft de kern. Het bevat veertig klokken en tien hoofdstukken, en daar haal je het grootste deel van je speelplezier uit. Mirage voegt één hoofdstuk toe en is daarmee eerder een tussendoortje dan een tweede campagne. Wat de uitbreiding wel bijzonder maakt, is dat ze een zwak punt van het basisspel aanpakt. Waar je in Take Time tijdens het leggen nauwelijks ziet wat je teamgenoten doen, laat de Zandman bij elke kaart zien welke kant het op gaat. Daardoor voelt Mirage niet als een extra set puzzels, maar als een nieuwe manier om naar dezelfde klok te kijken. Je kunt het hoofdstuk op elk moment tussen de bestaande hoofdstukken door spelen, dus het past zonder moeite in je lopende avontuur.
Conclusie
Take Time: Mirage is een kleine uitbreiding met een grote ingreep. Met de Zandman krijgt het basisspel eindelijk iets dat tijdens het leggen zichtbaar beweegt, en daardoor zit de spanning niet meer alleen in het omdraaien van de kaarten. Je ziet wat elke kaart doet, je kunt beter inschatten wat je teamgenoten bedoelen en de puzzel krijgt er een tweede laag bij. Daar staat tegenover dat vier klokken weinig is en dat je het hoofdstuk snel hebt doorlopen. Het korte spelregelboekje laat je veel zelf ontdekken, en dat werkt goed. Speel je Take Time graag, dan is Mirage een aanrader.
Toegankelijkheid: ★★★★☆
De nieuwe regels zijn snel uitgelegd, maar je moet het basisspel al goed kennen.
Tactiek: ★★★☆☆
Doordat de Zandman zichtbaar beweegt, kun je bewuster kiezen waar je een kaart legt.
Geluk: ★★★★☆
De willekeurig gedeelde kaarten bepalen nog steeds veel van je kansen.
Interactie: ★★★★☆
Iedereen kijkt mee hoe de Zandman beweegt
BRDGMZ ontving van de uitgever een recensie-exemplaar van Take Time: Mirage. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.
