Vier spelers rond een tafel, niemand zegt iets en toch kijkt iedereen gespannen naar dezelfde rij kaarten in het midden. Nog één kaart erbij en het potje is voorbij. In The Brain vormen jullie samen één brein, maar elk deel van dat brein neemt zijn eigen beslissingen zonder te mogen overleggen.
The Brain is een klein coöperatief kaartspel van Peter Jürgensen voor één tot vier spelers. De Nederlandse editie is van 999 Games. Met 36 kaarten probeer je samen alles weg te spelen voordat het midden van de tafel volloopt. In deze review lees je hoe dat in zijn werk gaat, waarom het zwijgen zo’n belangrijke factor is en bij welke spelgroep dit doosje het best past.
Eenden, draken en een gedeeld brein
Van een uitgewerkt thema is in The Brain weinig sprake. De doos toont een draak die het opneemt tegen een eend en een groene figuur. Die wezens keren terug op de kaarten. Er zijn zes soorten (eend, draak, zombie, kikker, eenhoorn en kat) in zes kleuren, waarbij elke soort in elke kleur precies één keer voorkomt. Je zou ze kunnen vervangen door cijfers zonder dat er iets aan het spel verandert.
De naam slaat op iets wat wel in het spel zelf zit. Jullie moeten als één denkend geheel handelen terwijl je niet weet wat er in de handen van de anderen zit. Dat gevoel van samen nadenken zonder te praten is het eigenlijke thema. De wezens zijn vooral decoratie.
Die decoratie ziet er wel verzorgd uit. De witte silhouetten steken scherp af tegen de gekleurde achtergronden en elke kleur heeft een eigen patroon, zodat je de kleuren ook uit elkaar houdt als je ze minder goed ziet. De actiesymbolen staan boven en onder op de kaart. Dat is nodig, want als je een kaart bedekt, schuif je je eigen kaart er zo overheen dat het symbool van de onderste zichtbaar blijft. De achterkant met een brein in een netwerk van zenuwbanen past bij de titel. Een overzichtskaart per speler zit er niet in. Het overzicht van de acties staat op de achterkant van het spelregelboekje, dus de eerste potjes leg je dat boekje open op tafel.
Spelmateriaal
- 36 speelkaarten
- Spelregels in drie talen (met een overzicht van de acties op de achterkant)
Opzet van het spel
- Schud de 36 speelkaarten goed.
- Geef iedere speler vijf gedekte kaarten.
- Leg de overige kaarten als gedekte trekstapel midden op tafel. Aan de ene kant ervan komen de gespeelde kaarten te liggen, aan de andere kant de aflegstapel.
- Kies samen een niveau. Bij beginners verliezen jullie als er zeven kaarten in het midden liggen, bij gevorderden bij zes en bij experts bij vijf.
- Bepaal door loting wie begint. Bij een volgende poging begint de speler die de laatste kaart speelde.
- Speel je alleen, leg dan alle kaarten die je krijgt open voor je neer. Leg daarnaast vijf open kaarten in het domein van een virtuele speler. Je speelt om beurten voor jezelf en voor die virtuele speler.
Hoe speel je The Brain?
Jullie winnen samen als de trekstapel leeg is en niemand nog kaarten in zijn hand of voor zich heeft liggen. Daarbij mag het aantal kaarten in het midden nooit de limiet van jullie niveau bereiken.
In je beurt leg je één kaart in het midden van de tafel en voer je meteen de actie uit die erop staat. Daarna kijken jullie of het potje gewonnen of verloren is. Liggen er minstens zoveel kaarten in het midden als jullie niveau toelaat, dan hebben jullie samen verloren. Is dat niet zo, dan moet je een kaart van de trekstapel trekken en gaat de beurt naar links.
Welke actie je uitvoert, hangt af van het symbool op de kaart. Er zijn zes acties en elke actie komt zes keer voor. Met doneren geef je een kaart aan een andere speler, die hem open voor zich neerlegt. Die open kaarten heten het domein. Ze werken als handkaarten, maar iedereen kan ze zien. Met bedekken leg je je kaart over een kaart in het midden. Zo ontstaat een kolom die als één kaart telt, waarbij alleen de bovenste kaart meedoet. Terugnemen laat je een kaart of kolom uit het midden halen en in je domein leggen, behalve als er een kaart met het terugnemen-symbool in zit. Extra kaart dwingt je om meteen nog een kaart te spelen, waarvan je de actie negeert.
De verwijderkaarten zijn de kaarten waar alles om draait. Voor elke soort en elke kleur bestaat er één. Speel je de kaart die alle groene kaarten verwijdert, dan gaan alle groene kaarten en alle kolommen met een groene kaart bovenop naar de aflegstapel. Wat daaronder ligt, telt niet mee. In die aflegstapel mag je daarna niet meer kijken, behalve op beginnersniveau, waar één speler dat één keer per poging mag doen.
Tijdens het hele potje mag je niet overleggen. Je mag niet vertellen wat je in je hand hebt, niet naar kaarten in je domein wijzen en een andere speler niet adviseren of corrigeren. Pas na afloop mag je bespreken hoe het beter kan.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels. Of bekijk de video met speluitleg hieronder.
Tellen zonder te praten
The Brain speel je met één tot vier spelers en dat aantal verandert meer dan je zou denken. Met vier spelers houden jullie bij de start twintig kaarten in handen en liggen er nog zestien op de trekstapel. Met twee spelers zijn dat er tien in handen en zesentwintig op de stapel, zodat veel meer kaarten blind van de stapel komen. Hoe meer spelers, hoe meer kaarten jullie samen kunnen sturen, maar ook hoe meer hoofden je zonder woorden op één lijn moet krijgen.
Een potje duurt volgens de doos een kwartier tot een halfuur. Meestal speel je meerdere pogingen achter elkaar, want de kans is groot dat de eerste mislukt. Dat staat zelfs zo in de spelregels. Een verloren poging is vaak snel voorbij, waardoor je zonder veel gedoe opnieuw schudt en het nog eens probeert.
De doos noemt twaalf jaar als minimumleeftijd. De regels zelf zijn niet moeilijk, maar het vooruitdenken over welke kaarten er nog kunnen komen vraagt om wat ervaring. Voor jongere kinderen raden de spelregels aan om eerst met open handkaarten te spelen. Dan ziet iedereen alle informatie en leer je hoe de acties op elkaar inwerken.
Die eenvoud maakt de uitleg kort, want er zijn maar zes acties en je speelt steeds één kaart. Toch is het verstandig om vooraf een voorbeeldbeurt te laten zien, omdat je halverwege niemand meer mag bijsturen. Begrijpt één speler niet waarom jullie op drie groene kaarten wachten, dan kun je dat niet uitleggen zonder de regels te breken. Dan zit er niets anders op dan te stoppen en opnieuw te beginnen.
Het denkwerk zit in het tellen. Een gewone kaart legt er één bij in het midden en met extra kaart komen er zelfs twee bij. Alleen bedekken en terugnemen houden het aantal gelijk, omdat je kaart dan een andere bedekt of er juist een uit het midden haalt. Bij een limiet van zes kaarten moet er dus regelmatig een verwijderkaart vallen. Die werkt het best als er al een paar kaarten van dezelfde kleur of soort liggen, zodat je een kaart vaak speelt met het oog op een opruimbeurt die misschien een andere speler moet uitvoeren.
Daar komen de domeinen om de hoek kijken. Kaarten die je door doneren of terugnemen krijgt, liggen open voor je en zijn daarmee de enige kaarten waarvan iedereen weet waar ze zitten. Geef je een medespeler een verwijderkaart, dan ziet de hele tafel dat die speler de rode kaarten kan wegspelen. Zo wordt een actie een manier om toch iets te vertellen zonder een woord te zeggen.
Hoeveel je met dat tellen opschiet, hangt wel af van de volgorde waarin de kaarten komen. Zit de verwijderkaart voor oranje onderin de trekstapel terwijl het midden vol oranje ligt, dan helpt geen enkele redenering je daar doorheen. Je mag de aflegstapel niet doorzoeken, dus je moet zelf onthouden welke verwijderkaarten al gespeeld zijn. Geluk speelt een flinke rol, al kun je de schade beperken door slim te bedekken en terug te nemen.
Alle interactie loopt via de kaarten. Je let in elke beurt op wat de anderen doen, omdat hun keuze iets zegt over wat ze in hun hand hebben. Speelt iemand een kaart die het midden voller maakt terwijl er al vijf liggen, dan heeft die speler waarschijnlijk een verwijderkaart achter de hand. Of juist niets beters. Dat raden maakt de beurten van anderen spannend om te volgen, maar het kan ook eenzaam aanvoelen. Als je in een coöperatief spel het meeste plezier haalt uit samen plannen maken, zit je hier al snel naar je eigen kaarten te staren alsof je een patiencespel speelt.
Omdat elke poging met het opnieuw schudden van de kaarten begint, krijg je iedere keer een andere puzzel. Met de drie niveaus en de mogelijkheid om met een handkaart meer of minder te starten, stel je de moeilijkheid zelf bij. Heb je het expertniveau gehaald, dan kun je met steeds minder handkaarten spelen tot een minimum van twee. Het blijft wel dezelfde soort puzzel met dezelfde zes acties, dus hoe lang je ermee bezig blijft, hangt vooral af van hoe graag je die uitdaging steeds opnieuw aangaat.
Voor wie zwijgen geen straf is
The Brain past het best bij spelers die van een stille denkpuzzel houden en het leuk vinden om achteraf na te praten over wat er misging. Dat nagesprek na een verloren poging is een groot deel van het plezier, want dan mag je eindelijk vertellen waarom je die ene kaart weggaf. Met een vast duo of een vaste groep kom je verder dan met spelers die elkaar nog moeten leren inschatten.
Speel je coöperatieve spellen vooral om samen te bespreken wat jullie gaan doen, dan is dit spel minder geschikt. Hetzelfde geldt als er iemand aan tafel zit die moeite heeft met regels die niet in één keer duidelijk zijn, omdat je die speler tijdens het spel niet kunt helpen. Speel je vaak alleen, dan geeft de solovariant je een open puzzel waarin je twee handen tegelijk bestuurt. Het spel is geschikt voor één tot vier spelers. Met drie of vier komt het zwijgen het sterkst naar voren, omdat er dan meer verborgen kaarten zijn die je moet inschatten.
Samenspelen zonder overleg
Het spel dat het eerst in je opkomt, is The Mind. Ook daar mag je niet communiceren en leg je samen kaarten in het midden, al draait dat spel om gevoel voor timing bij het uitspelen van oplopende getallen. The Brain vraagt meer om tellen en vooruitdenken met de acties op de kaarten. In De Crew mag je evenmin vrij overleggen en moet je via je kaarten duidelijk maken wat je van plan bent. Dat coöperatieve slagenspel is groter van opzet met vijftig missies, terwijl The Brain steeds dezelfde puzzel blijft.
Conclusie
The Brain is een klein coöperatief kaartspel waarin je met zes acties en een strenge kaartenlimiet samen een puzzel oplost zonder te praten. Doordat elke kaart het midden voller of leger maakt, is elke beurt een rekensom. Via de open domeinen laat je toch iets zien en een mislukte poging is snel voorbij. De volgorde van de trekstapel is mede bepalend voor de uitkomst en het verplichte zwijgen kan het spel eenzaam maken, zeker als niet iedereen de regels meteen doorheeft. Houd je van een stille denkpuzzel en praat je graag na over wat er misging, dan is dit spel een aanrader. Zoek je in een coöperatief spel vooral het samen overleggen, dan kun je beter verder kijken.
Toegankelijkheid: ★★★★☆
Weinig regels, al gaat de eerste poging bijna altijd mis.
Tactiek: ★★★☆☆
Je telt en plant vooruit, maar zonder overleg blijft veel gokwerk over.
Geluk: ★★★☆☆
De volgorde van de trekstapel bepaalt soms of een poging kans maakt.
Interactie: ★★☆☆☆
Je communiceert alleen via gespeelde kaarten en open domeinen.
BRDGMZ ontving van de uitgever een recensie-exemplaar van The Brain. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.
