Hieronder lees je hoe je Mandala speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van 999 Games. Mandala is een tactisch kaartspel voor twee spelers, ontworpen door Trevor Benjamin en Brett J. Gilbert. Je bouwt samen met je tegenspeler aan twee mandala’s van gekleurd zand en probeert daar zelf zoveel mogelijk punten uit te halen.
Doel van het spel
Jullie leggen om de beurt zandkaarten in twee mandala’s. Zodra een mandala alle zes kleuren bevat, is hij klaar en verdelen jullie de kaarten uit het midden ervan. Met die kaarten vul je je rivier en je kelk, die aan het einde van het spel samen bepalen hoeveel punten je scoort. De speler met de meeste punten wint.
Voorbereiding
In de doos zitten een speelmat, 108 zandkaarten in zes kleuren (18 van elke kleur) en twee overzichtskaarten.
Op de speelmat liggen twee mandala’s naast elkaar. Elke mandala bestaat uit drie gebieden. In het midden ligt de berg en aan weerskanten daarvan ligt een veld. Het veld aan jouw kant van de mat is van jou. Elke speler heeft daarnaast aan zijn eigen kant een kelk en een rivier. In de kelk bewaar je kaarten gedekt, terwijl de rivier uit zes genummerde vakjes bestaat waarin je kaarten open neerlegt.
- Leg de speelmat tussen jou en je tegenspeler in.
- Schud alle zandkaarten en leg ze gedekt naast de mat als trekstapel. Laat ernaast plaats vrij voor de aflegstapel.
- Draai voor elke mandala twee kaarten van de trekstapel open en leg ze op de berg.
- Elke speler neemt een overzichtskaart en krijgt zes kaarten van de trekstapel in de hand. Daarna krijgt elke speler nog twee kaarten van de trekstapel die hij gedekt in zijn kelk legt.
- Spreek af wie begint, bijvoorbeeld de oudste speler.
Je mag je handkaarten en de kaarten in je eigen kelk altijd bekijken. Je tegenspeler mag ze niet zien.
Spelverloop
Jullie spelen om de beurt tot het spel afgelopen is. In je beurt kies je één van drie acties. Je legt een kaart op een berg, je legt kaarten in je eigen veld of je legt kaarten af om nieuwe te trekken.
De kleurenregel
Zodra je een kaart in een mandala legt, op de berg of in je veld, geldt de kleurenregel. Binnen één mandala mag elke kleur maar in één van de drie gebieden voorkomen. Je mag dus geen kaart op de berg leggen in een kleur die al in een van beide velden ligt. Evenmin mag je een kaart in je eigen veld leggen in een kleur die al op de berg of in het veld van je tegenspeler ligt. Ligt een kleur al in het gebied waar je wilt leggen, dan mag je daar wel kaarten van die kleur bij leggen. De regel geldt per mandala, dus in de andere mandala kan dezelfde kleur in een ander gebied liggen.
Actie A: een kaart op de berg leggen en trekken
De kaarten op de berg zijn de kaarten die jullie later verdelen. Ze komen in de rivieren en kelken terecht zodra de mandala klaar is.
Kies je deze actie, dan leg je precies één handkaart open op een van de twee bergen en houd je daarbij rekening met de kleurenregel. Leg de kaarten op de berg zo dat ze allemaal zichtbaar blijven. Daarna trek je één tot drie kaarten van de trekstapel, want je mag nooit meer dan acht kaarten in je hand hebben. Heb je na het leggen zeven kaarten in je hand, dan trek je er één. Met zes kaarten trek je er twee en met vijf of minder trek je er drie. Je mag dus niet eerst drie kaarten trekken om er daarna een paar af te leggen. Tot slot kijk je of de mandala klaar is (zie Een mandala afwerken).
Actie B: kaarten in je eigen veld leggen
Het aantal kaarten in je veld bepaalt wie als eerste kaarten van de berg mag nemen wanneer een mandala klaar is. De speler met de meeste kaarten in zijn veld kiest als eerste.
Bij deze actie leg je een of meer handkaarten van dezelfde kleur open in je eigen veld van een van de twee mandala’s. Ook hier volg je de kleurenregel en leg je de kaarten zo dat ze allemaal zichtbaar zijn. In deze beurt trek je geen nieuwe kaarten. Na deze actie moet je altijd minstens één kaart in je hand overhouden. Heb je alleen kaarten van één kleur in je hand, dan mag je ze dus niet allemaal in je veld leggen. Daarna kijk je of de mandala klaar is.
Actie C: afleggen en trekken
Kun of wil je geen kaarten in een mandala leggen, dan leg je een of meer handkaarten van dezelfde kleur open op de aflegstapel. De kleurenregel speelt hierbij geen rol. Vervolgens trek je evenveel kaarten van de trekstapel als je hebt afgelegd. In deze beurt leg je geen kaarten op een berg of in een veld.
Een mandala afwerken
Een mandala is klaar zodra alle zes kleuren erin liggen, verspreid over de berg en de twee velden. Aan het einde van die beurt vernietigen jullie de mandala en verdelen jullie de kaarten van de berg. Dat kan ook het einde van het spel inluiden (zie Einde van het spel).
De kaarten van de berg verdelen
De speler met de meeste kaarten in zijn eigen veld van deze mandala kiest als eerste. Hebben jullie evenveel kaarten in je veld, dan begint de speler die de laatste kaart in de mandala niet heeft gelegd. Daarna kiezen jullie om beurten.
Als je aan de beurt bent om te kiezen, wijs je een kleur aan die op de berg ligt en neem je alle kaarten van die kleur. Wat je met die kaarten doet, hangt af van je rivier.
- Staat die kleur nog niet in je rivier, dan leg je één kaart open op het eerste lege vakje van je rivier, van links naar rechts. Je allereerste kaart komt dus op vakje 1. De overige kaarten van die kleur leg je gedekt in je kelk.
- Staat die kleur al in je rivier, dan leg je alle kaarten gedekt in je kelk.
Kaarten in je rivier liggen vast. Je mag ze niet meer verplaatsen en je mag geen vakjes overslaan. Zo bepaalt de volgorde waarin je kleuren in je rivier legt hoeveel punten de kaarten in je kelk later waard zijn.
Jullie kiezen om beurten een kleur tot de berg leeg is. Daarna gaan alle kaarten uit de twee velden van die mandala naar de aflegstapel, zodat de mandala helemaal leeg is. Is het spel nog niet afgelopen, dan draaien jullie twee nieuwe kaarten van de trekstapel open en leggen jullie die op de lege berg, net als bij de voorbereiding. Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Een leeg veld
Heb je geen enkele kaart in je eigen veld van de afgewerkte mandala, dan kies je nog steeds om beurten mee een kleur van de berg. Die kaarten mag je alleen niet houden. Je legt ze op de aflegstapel in plaats van in je rivier of kelk.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel kan op twee manieren eindigen.
De trekstapel is op
Is de laatste kaart van de trekstapel getrokken, dan schud je de aflegstapel en gebruik je die als nieuwe trekstapel. Jullie spelen door tot er nog één mandala klaar is. Zodra die vernietigd is en de kaarten van de berg verdeeld zijn, is het spel voorbij.
Een zesde kleur in de rivier
Legt een speler een zesde kleur in zijn rivier, dan verdelen jullie nog de rest van de kaarten op die berg. Daarna is het spel afgelopen.
In beide gevallen gaan de kaarten die je nog in je hand hebt en de kaarten in de mandala die niet af is naar de aflegstapel. Je mag ze niet meer aan je rivier toevoegen.
Puntentelling
Neem de kaarten uit je kelk en leg ze per kleur bij de bijpassende kaart in je rivier. Elke kaart uit je kelk levert evenveel punten op als het nummer van het vakje waarop die kleur in je rivier ligt. Ligt groen op vakje 4, dan is elke groene kaart uit je kelk 4 punten waard. Kaarten uit je kelk in een kleur die niet in je rivier ligt, leveren niets op. De kaarten in de rivier zelf tellen niet mee.
Een voorbeeld. In je rivier liggen zwart op vakje 1, rood op vakje 2 en paars op vakje 3. In je kelk zitten twee zwarte, vier rode, drie paarse en twee gele kaarten. Dat levert 2 × 1 + 4 × 2 + 3 × 3 = 19 punten op. De gele kaarten tellen niet mee omdat geel niet in je rivier ligt.
De speler met de meeste punten wint. Bij een gelijke stand wint de speler met de minste kaarten in zijn kelk.
