Hieronder lees je hoe je Carcassonne: Circus & Artiesten speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Hans im Glück. De Nederlandse editie is van 999 Games. Circus & Artiesten is de tiende uitbreiding voor Carcassonne van Klaus-Jürgen Wrede. Een rondreizend circus trekt door het landschap. Je horigen kijken naar de voorstellingen, stapelen zich op tot een acrobatenpiramide en met je spreekstalmeester in de buurt van het circus scoor je nog meer punten.
Je hebt het basisspel Carcassonne nodig om met deze uitbreiding te spelen. Deze pagina beschrijft alleen wat de uitbreiding toevoegt of verandert. Voor alles wat hier niet aan bod komt, gelden de gewone regels van het basisspel. Je kunt Circus & Artiesten combineren met andere uitbreidingen voor Carcassonne.
Doel van het spel
Het doel blijft hetzelfde als in het basisspel. Je legt landtegels, zet je horigen in en probeert aan het einde van het spel de meeste punten te hebben. In deze uitbreiding verdien je daarnaast punten met horigen die in de buurt van een circusvoorstelling staan, met acrobaten die samen een piramide vormen en met je spreekstalmeester.
Voorbereiding
- Bouw het basisspel op zoals je gewend bent.
- Geef iedere speler de spreekstalmeester en de twee extra gewone horigen in zijn eigen kleur.
- Schud de 16 voorstellingsfiches en leg ze gedekt als algemene voorraad naast het speelveld.
- Zet de circustent klaar naast het speelveld.
- Speel je met de minispeluitbreiding De Rivier, schud de nieuwe riviertegel dan door de andere riviertegels.
- Schud de overige nieuwe landtegels door de landtegels van het basisspel. Je herkent de 20 landtegels van deze uitbreiding aan het kleine tentsymbool.
Spelverloop
In je beurt doe je nog steeds hetzelfde als in het basisspel. Je legt een landtegel, je mag een horige plaatsen en daarna tel je de punten van alles wat je met die tegel hebt voltooid.
Er zijn twee soorten nieuwe plaatsen op de tegels. Op een circusplaats komt de circustent te staan. Telkens als de tent verhuist, volgt er een voorstelling die punten oplevert. Op een acrobatenplaats kun je horigen als acrobaten neerzetten tot ze een piramide vormen. Je spreekstalmeester plaats je in plaats van een gewone horige.
Circusplaats, voorstellingsfiches en circustent
De circustent neerzetten
Op 11 nieuwe landtegels en op de nieuwe riviertegel staat een circusplaats. Leg je zo’n tegel, dan tel je eerst zoals gewoonlijk de punten van alles wat je met die tegel hebt voltooid. Daarna leg je een willekeurig voorstellingsfiche uit de voorraad gedekt op de circusplaats, zonder het te bekijken. Vervolgens pak je de circustent van de plek waar hij staat en zet je hem bovenop dat fiche. Aan het begin van het spel staat de tent naast het speelveld.
Een voorstelling tellen
Leg je later in het spel weer een tegel met een circusplaats, dan tel je ook eerst de gewone punten. Daarna leg je een nieuw voorstellingsfiche op die circusplaats en zet je de circustent erop. Het fiche waar de tent eerder op stond, ligt nu open. Je draait het om en telt het meteen.
Iedere speler krijgt punten voor zijn eigen horigen op de tegel met het omgedraaide fiche en op alle tegels die daar recht of schuin aan grenzen. Voor elke eigen horige krijg je het aantal punten dat op het fiche staat. Ook abten, spreekstalmeesters en acrobaten tellen als horige. Bij deze telling haal je geen enkele horige van het speelveld.
De fiches tonen verschillende artiesten met elk hun eigen waarde.
| Artiest | Punten per horige | Aantal fiches |
|---|---|---|
| Vlo | 1 | 1 |
| Jongleur | 3 | 4 |
| Messenwerper | 4 | 5 |
| Trapezeartiest | 5 | 3 |
| Vuurspuwer | 6 | 2 |
| Drakendanser | 7 | 1 |
Draai je bijvoorbeeld een messenwerper om en heb jij twee horigen in de buurt staan, dan krijg je 8 punten. Een tegenspeler met één horige in de buurt krijgt 4 punten. Een horige die net buiten het bereik staat, levert niets op.
Bij de eindtelling haal je eerst de circustent weg en tel je het voorstellingsfiche dat eronder ligt. Pas daarna tel je de rest.
De acrobatenplaats
Een acrobaat plaatsen
Op 8 nieuwe landtegels staat een acrobatenplaats. Leg je zo’n tegel, dan mag je zoals gewoonlijk een horige op die tegel plaatsen. Je kunt een gewone horige ook als acrobaat neerzetten op een van de twee vakken van de acrobatenplaats.
Er is nog een manier om een acrobaat te plaatsen. Leg je in een latere beurt een tegel die recht of schuin grenst aan een acrobatenplaats, dan mag je je horige als acrobaat op die acrobatenplaats zetten in plaats van op je nieuwe tegel. Grenst je tegel aan meerdere acrobatenplaatsen, dan kies je er een.
De acrobatenpiramide
Op één acrobatenplaats passen maximaal drie acrobaten, ook van verschillende kleuren. De eerste twee staan naast elkaar op de twee vakken. Een derde acrobaat zet je op hun schouders. Daarmee is de piramide compleet en mag er geen acrobaat meer bij.
Een piramide tellen
Je kunt alleen een complete piramide van drie acrobaten tellen. Dat gebeurt niet meteen nadat hij af is. Plaats je in een latere beurt geen horige en neem je ook je abt niet terug, dan mag je bij het tellen van de punten een complete piramide naar keuze tellen. Daarin moet minstens één horige van jou staan.
Alle spelers met een acrobaat in die piramide krijgen 5 punten per eigen acrobaat. Staan er twee van jou en één van een tegenspeler in, dan krijg jij 10 punten en die tegenspeler 5 punten. Daarna nemen alle spelers hun getelde acrobaten terug. Vervolgens tel je de rest zoals gewoonlijk en verhuist de circustent als dat nodig is.
Nadat een piramide geteld is, mogen er op die acrobatenplaats weer nieuwe acrobaten komen.
Bij de eindtelling krijg je 5 punten voor elke eigen acrobaat, ongeacht of zijn piramide af is.
De spreekstalmeester
De spreekstalmeester plaatsen
In plaats van een gewone horige mag je je spreekstalmeester op de tegel zetten die je net gelegd hebt. Dat kan op een weg, in een stad, in een klooster of liggend in een weiland. Daarbij gelden de gewone regels, dus alleen op een deel waar nog geen horige staat.
Tellen met de spreekstalmeester
Maakt iemand een gebied met je spreekstalmeester af, dan tel je dat zoals gewoonlijk. Bij het bepalen van de meerderheid telt ze als een gewone horige met een sterkte van 1.
Daarnaast krijg je 2 punten voor elke circusplaats en elke acrobatenplaats op haar tegel en op alle tegels die daar recht of schuin aan grenzen. De circusplaats onder de circustent telt ook mee.
Maak je bijvoorbeeld een weg af waarop je spreekstalmeester staat, dan krijg je eerst de gewone punten voor de weg. Staat ze op een tegel met een acrobatenplaats en ligt er schuin naast een tegel met een circusplaats, dan krijg je daar 4 punten bij.
Bij de eindtelling tel je de spreekstalmeester als gewone horige. Ook dan krijg je 2 punten voor elke circusplaats en acrobatenplaats op haar tegel en de tegels eromheen.
Bijzondere landtegels
Circusplaatsen en acrobatenplaatsen sluiten een weg af. Ze verdelen ook het weiland in aparte delen.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt zoals in het basisspel, nadat de laatste landtegel gelegd is. Bij de eindtelling let je op de volgende punten:
- Haal eerst de circustent weg en tel het voorstellingsfiche eronder, voordat je de rest telt.
- Elke acrobaat levert 5 punten op, ook als zijn piramide niet af is.
- De spreekstalmeester telt als gewone horige en levert daarnaast 2 punten op per circusplaats en acrobatenplaats op haar tegel en de tegels eromheen.
De speler met de meeste punten wint het spel.
