Hieronder lees je hoe je Jokeren speelt. Jokeren is een traditioneel kaartspel, dus er bestaat geen officieel spelregelboek of vaste uitgever. Deze uitleg volgt de regels die in Nederland het meest gespeeld worden. Je speelt met twee tot zes spelers, twee gewone spellen kaarten en vier jokers. Je probeert je kaarten zo snel mogelijk kwijt te raken door ze in combinaties op tafel te leggen. Jokeren is een Nederlandse vorm van Rummy.
Bijna elke familie heeft eigen huisregels, vooral bij het eerste uitleggen en de puntentelling. Spreek daarom voor het eerste potje af welke regels jullie aanhouden. Onderaan deze pagina vind je de bekendste varianten.
Doel van het spel
In elke ronde probeer je als eerste al je kaarten kwijt te raken. De andere spelers krijgen dan strafpunten voor de kaarten die ze nog in hun hand hebben. Na het afgesproken aantal rondes wint de speler met de minste strafpunten.
De kaarten
Je speelt met 108 kaarten. Dat zijn twee spellen van 52 kaarten en vier jokers. Elke kaart komt dus twee keer voor.
Elke kaart heeft een waarde. Die heb je nodig bij het eerste uitleggen en bij de puntentelling.
- De kaarten 2 tot en met 10 zijn hun eigen getal waard.
- Boer, vrouw en heer zijn elk 10 punten waard.
- De aas is 11 punten waard. Gebruik je hem in de rij aas, 2, 3, dan telt hij als 1 punt.
- Een joker op tafel is evenveel waard als de kaart die hij vervangt.
Combinaties
Je kunt twee soorten combinaties maken.
Set
Een set bestaat uit drie of vier kaarten met dezelfde waarde in verschillende kleuren. Drie heren in harten, ruiten en schoppen vormen bijvoorbeeld een set. Twee kaarten van dezelfde kleur mogen niet in dezelfde set.
Rij
Een rij bestaat uit minstens drie opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur, zoals klaveren 7, 8 en 9. De aas mag onderaan de rij liggen voor de 2 of bovenaan na de heer. Een rij loopt niet door van heer via aas naar 2.
De joker
Een joker kan elke kaart vervangen. Je mag hem in een set of in een rij gebruiken. Zeg bij het uitleggen welke kaart de joker voorstelt, want daar mag hij daarna niet meer van veranderen.
Voorbereiding
- Schud de twee spellen en de vier jokers door elkaar.
- Kies een deler. De deler geeft iedere speler dertien kaarten.
- Leg de overige kaarten gedekt midden op tafel. Dit is de trekstapel.
- Draai de bovenste kaart van de trekstapel om en leg hem ernaast. Daarmee begint de aflegstapel.
- Leg pen en papier klaar voor de puntentelling.
- De speler links van de deler begint. Je speelt met de klok mee. Na elke ronde schuift het delen een plek op naar links.
Je beurt
Elke beurt bestaat uit drie stappen.
1. Een kaart pakken
Je begint je beurt met het pakken van een kaart. Je neemt de bovenste kaart van de trekstapel of de bovenste kaart van de aflegstapel. Pak je de kaart van de aflegstapel, dan moet je hem in dezelfde beurt op tafel leggen. Je mag hem dus niet bewaren voor later.
2. Uitleggen en aanleggen
Daarna mag je combinaties uit je hand op tafel leggen. Dat hoeft niet. Je kunt ook kaarten sparen tot je meer combinaties hebt.
Heb je al eerder combinaties op tafel gelegd, dan mag je ook kaarten aanleggen. Je legt dan kaarten uit je hand bij een combinatie die al op tafel ligt. Dat mag ook bij combinaties van andere spelers. Ligt er bijvoorbeeld een rij schoppen 4, 5, 6, dan kun je er schoppen 3 of schoppen 7 aan leggen.
3. Een kaart afleggen
Je sluit je beurt af door een kaart uit je hand open op de aflegstapel te leggen. Daarna is de volgende speler aan de beurt.
De eerste keer uitleggen
De eerste keer dat je combinaties op tafel legt, moeten die samen minstens 30 punten waard zijn. Je mag daarvoor meerdere combinaties tegelijk uitleggen. Een rij harten 8, 9, 10 is 27 punten waard en dus niet genoeg. Leg je er een set van drie vijven bij, dan kom je op 42 punten.
Zolang je nog niet voor de eerste keer hebt uitgelegd, mag je geen kaarten aanleggen bij combinaties van anderen. Ook een kaart van de aflegstapel mag je dan alleen pakken als je daarmee in dezelfde beurt de 30 punten haalt.
Een joker ruilen
Ligt er een joker op tafel en heb jij de kaart die hij vervangt, dan mag je die joker ruilen. Je legt jouw kaart op de plek van de joker en neemt de joker in je hand. Dat mag alleen als je al voor de eerste keer hebt uitgelegd. De joker die je zo krijgt, moet je in dezelfde beurt weer op tafel gebruiken.
Uitgaan
Ben je al je kaarten kwijt, dan ben je uit en eindigt de ronde. Je mag uitgaan door je laatste kaart af te leggen op de aflegstapel. Je mag ook uitgaan door al je kaarten in combinaties op tafel te leggen, zonder af te leggen.
Raakt de trekstapel op voordat iemand uit is, dan laat je de bovenste kaart van de aflegstapel liggen. De rest schud je en die leg je gedekt neer als nieuwe trekstapel.
Puntentelling
Na elke ronde tellen alle spelers behalve de winnaar de waarde van de kaarten die ze nog in hun hand hebben. Dat zijn hun strafpunten.
- De kaarten 2 tot en met 10 zijn hun eigen getal waard.
- Boer, vrouw en heer zijn elk 10 strafpunten waard.
- Een aas is 11 strafpunten waard.
- Een joker is 25 strafpunten waard.
De winnaar van de ronde krijgt geen strafpunten.
Einde van het spel
Spreek vooraf af hoeveel rondes jullie spelen. Na de laatste ronde wint de speler met de minste strafpunten. Je kunt ook spelen tot een speler een afgesproken grens bereikt, bijvoorbeeld 500 strafpunten. Dan wint de speler die op dat moment de minste strafpunten heeft.
Bekende varianten
De regels hierboven vormen de meest gespeelde basis. Hieronder staan huisregels die je vaak tegenkomt. Kies er vooraf een paar uit, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.
Hogere drempel
Voor de eerste keer uitleggen heb je minstens 40 punten nodig in plaats van 30. Sommige groepen verhogen de drempel per ronde.
Drie sets in plaats van 30 punten
Haal je de 30 punten niet, dan mag je ook voor het eerst uitleggen met drie sets.
In een keer uitgaan
Leg je in een beurt al je kaarten tegelijk uit zonder eerder te hebben uitgelegd, dan krijgen de andere spelers dubbele strafpunten.
Veertien kaarten voor de beginner
De speler links van de deler krijgt veertien kaarten in plaats van dertien. Hij pakt in zijn eerste beurt geen kaart en begint meteen met uitleggen of afleggen.
Vrij aanleggen
Je mag al kaarten aanleggen bij combinaties van anderen voordat je zelf voor de eerste keer hebt uitgelegd.
Joker vrij ruilen
Je mag een geruilde joker in je hand houden en later gebruiken.
Strafpunten voor een joker
In sommige groepen is een joker in je hand 50 strafpunten waard in plaats van 25.
