In Clever gooi je met zes dobbelstenen en kies je er telkens maar één. Dat klinkt simpel, maar na een paar potjes zie je dat sommige spelers steevast twintig of dertig punten meer halen. Dat komt zelden door betere worpen. Met de juiste Clever tips haal je veel meer uit dezelfde dobbelstenen.
In deze gids lees je waarom de vossen zo belangrijk zijn, hoe je je acties vrijspeelt en inzet, welke dobbelsteen je kiest als actieve speler en hoe je het zilveren dienblad benut. We bekijken ook elke kleur afzonderlijk en laten zien hoe je kettingreacties opbouwt. Ken je de regels nog niet helemaal, lees dan eerst onze speluitleg van Clever.
🦊 De vossen en je zwakste kleur
De vossen zijn het geheime wapen van Clever. Elke vos levert op het einde evenveel punten op als de categorie waarin je het minst scoorde. Heb je vier vossen en scoor je in je zwakste kleur 30 punten, dan is dat 120 punten extra. Bij een zwakste kleur van 5 punten zijn diezelfde vier vossen maar 20 punten waard.
Laat geen enkele kleur liggen
Beginners kiezen vaak twee of drie favoriete kleuren en laten de rest links liggen. Dat kost je dubbel. Je mist de punten in die kleur en je vossen worden bijna niets waard. Heb je ergens 0 punten, dan is elke vos zelfs 0 punten waard. Een evenwichtig scoreblad wint bijna altijd van een scoreblad met één uitschieter.
Vossen verzamelen loont
Elke kleur heeft een vos te verdienen. In geel en blauw krijg je hem door een rij af te sluiten, in groen, oranje en paars door een bepaald veld in te vullen. Vijf vossen zijn dus haalbaar, maar dan moet je wel in alle kleuren ver genoeg geraken.
Houd je zwakste kleur in het oog
Kijk tijdens het spel regelmatig welke kleur achterblijft. Twijfel je tussen twee keuzes, kies dan voor de kleur die het laagst staat. Elk punt dat je daar bijverdient, telt ook mee voor elke vos die je hebt.
🔁 Acties vrijspelen en slim inzetten
De acties Nogmaals dobbelen en Extra dobbelsteen zijn in Clever meer waard dan de meeste punten op je blad. Een extra dobbelsteen is letterlijk een extra zet, en een herworp redt een slechte worp. Wie de meeste acties verzamelt en goed gebruikt, wint meestal.
Kies vroeg voor actievakken
In de eerste rondes heb je de keuze vaak tussen een vak dat iets meer punten geeft en een vak dat een actie vrijspeelt. Kies dan bijna altijd de actie. Een extra dobbelsteen in ronde 2 levert je de rest van het spel op, terwijl die paar punten verschil op het einde nauwelijks opvallen. De rondeteller geeft je in ronde 1 tot en met 3 ook al een actie cadeau.
Gebruik Extra dobbelsteen op het juiste moment
Je zet Extra dobbelsteen pas in op het einde van je beurt, maar dan mag je kiezen uit alle zes de dobbelstenen. Ook een dobbelsteen op het zilveren dienblad of een die je zelf al gebruikte, komt in aanmerking. Je mag de actie meerdere keren per beurt gebruiken, zolang je elke dobbelsteen maar één keer als extra dobbelsteen kiest. Een beurt met veel bruikbare waarden is dus het ideale moment om er twee of drie tegelijk in te zetten.
De actie werkt ook als passieve speler. Heb je een goede worp van een tegenstander voor je liggen, dan kun je daar dankzij je extra dobbelstenen meerdere waarden uit halen.
Gebruik Nogmaals dobbelen niet te snel
Nogmaals dobbelen mag je alleen als actieve speler gebruiken, en je moet alle beschikbare dobbelstenen opnieuw gooien. Bewaar de actie voor een echt slechte worp, of voor het moment waarop je één specifieke waarde nodig hebt voor een bonus of een vos. Een middelmatige worp herwerpen levert vaak niet meer op.
Spaar ze niet te lang op
Aan het einde van het spel mag je nog één keer je overgebleven Extra dobbelsteen-acties gebruiken, maar ongebruikte Nogmaals dobbelen-acties vervallen gewoon. Een actie die je nooit inzet, is niets waard.
🎲 Kiezen als actieve speler
Als actieve speler mag je tot drie keer gooien en telkens één dobbelsteen kiezen. Elke dobbelsteen met een lagere waarde dan je keuze verdwijnt naar het zilveren dienblad. De volgorde waarin je kiest, bepaalt dus hoeveel keuzes je nog overhoudt.
Een hoge waarde kost je dobbelstenen
Kies je in je eerste worp een 6, dan gaan alle lagere dobbelstenen meteen naar het dienblad. Vaak blijft er dan niets over voor een tweede en derde worp. Je beurt levert dan maar één vak op, terwijl je er drie had kunnen vullen.
Begin laag als het kan
Kies je de dobbelsteen met de laagste waarde, dan gaat er niets naar het dienblad en houd je vijf dobbelstenen over voor je volgende worp. Een lage waarde die goed past, bijvoorbeeld in een groen vak met een lage drempel of in geel en blauw, is in je eerste worp daarom vaak de beste keuze. De hoge waarden pak je bij voorkeur in je laatste worp.
Soms is één sterke keuze beter
De regel is geen wet. Ligt er een 6 die een x3-vak in oranje vult of een belangrijke bonus activeert, dan kan het de moeite zijn om die meteen te nemen. Weeg af wat die ene zet waard is tegenover twee extra keuzes.
Denk aan wat je achterlaat
Alles wat op het dienblad belandt, kunnen je tegenstanders gebruiken. Stuur je vroeg in je beurt drie hoge dobbelstenen naar het dienblad, dan geef je de anderen een cadeau. Liggen er vooral lage of onhandige waarden, dan hebben zij weinig aan hun passieve beurt.
🍽️ Het zilveren dienblad als passieve speler
In Clever ben je ook bezig als het niet jouw beurt is. Na elke beurt van de actieve speler kies je één dobbelsteen van het zilveren dienblad. Met vier spelers zijn dat er per ronde drie, en die tellen op het einde net zo zwaar als je eigen keuzes.
Sla nooit een passieve beurt over
Het is verleidelijk om een passieve beurt te zien als een rustmoment. Maar elke passieve keuze is een gratis vak op je blad. Kijk altijd goed wat er ligt, ook als het om lage waarden gaat. Een 1 of 2 past bijna altijd ergens, bijvoorbeeld in geel, blauw of het begin van groen.
Zoek naar bonussen, niet naar punten
Als passieve speler heb je weinig keuze, dus haal er het maximum uit. Een dobbelsteen die een actie, een bonus of een vos oplevert, is vaak meer waard dan een hoge waarde in oranje. Alle passieve spelers kiezen tegelijk en mogen dezelfde dobbelsteen nemen, dus je hoeft niet bang te zijn dat een ander hem wegkaapt.
Een leeg dienblad is geen verloren beurt
Ligt er niets bruikbaars op het dienblad, dan mag je een dobbelsteen kiezen van de dobbelsteenvelden van de actieve speler. Je mag dat alleen als geen enkele dobbelsteen van het dienblad bruikbaar is, niet omdat je die liever niet neemt. Speelt een tegenstander heel zuinig met lage keuzes, dan heb je daardoor toch nog een kans op een goede waarde.
🎨 Elke kleur zijn eigen aanpak
De vijf kleuren in Clever scoren elk op een andere manier. Wie weet wat elke kleur nodig heeft, ziet sneller welke dobbelsteen waar het meest oplevert.
Geel
In geel kruis je precies de waarde aan die je gooit, en elk getal staat er twee keer. Je mag de vakken in willekeurige volgorde aankruisen. De punten krijg je per volle kolom, dus werk liever een kolom af dan overal losse kruisjes te zetten. Let ook op de bonussen aan het einde van de rijen en op de diagonaal, want daar zitten een vos en een extra actie.
Blauw
In blauw tel je de blauwe en de witte dobbelsteen altijd bij elkaar op, wie van de twee je ook kiest. De sommen 6, 7 en 8 komen het vaakst voor, 2 en 12 het minst. Begin dus met de makkelijke middelste vakken en houd de uitersten voor later of voor een gelukstreffer. De score stijgt sterk met het aantal kruisjes. Vier kruisjes zijn 7 punten, negen kruisjes al 37.
De andere dobbelsteen telt altijd mee met de waarde die hij op dat moment heeft, ook als hij op het zilveren dienblad ligt. Kies je in één beurt zowel de blauwe als de witte dobbelsteen voor blauw, dan kun je zelfs twee blauwe vakken aankruisen. Houd die combinatie dus in je achterhoofd voor je een van beide voor een andere kleur gebruikt.
Groen
Groen vul je van links naar rechts in, en elk vak vraagt een minimumwaarde. De drempel loopt op van 1 tot 5, begint dan opnieuw bij 1 en eindigt bij 6. De eerste vakken vul je dus met bijna elke worp. Groen is daardoor een handige plek voor een lage waarde die je elders niet kwijt kunt. Ook hier stijgt de score per vak steeds sneller, van 1 punt voor het eerste vak tot 66 punten voor een volle rij.
Oranje
Oranje vul je ook van links naar rechts, en je telt gewoon alle waarden op. Hier wil je hoge waarden, en vooral zessen op de vier vakken met x2 en x3. Een 6 op een x3-vak is 18 punten waard. Komt er een lage worp op een gewoon vak, dan is dat geen ramp, want zo kom je sneller bij het volgende vermenigvuldigingsvak.
Paars
In paars moet elke waarde hoger zijn dan de vorige, behalve na een 6. Daarna mag je weer met een willekeurige waarde beginnen. Zessen zijn hier dus goud waard, en een lage waarde na een 6 houdt je rij open voor een volgende reeks. Paars zit bovendien vol bonussen en acties, waardoor het een van de beste kleuren is voor kettingreacties.
De witte joker
De witte dobbelsteen past in elke kleur. Neem hem daarom niet zomaar, ook al is zijn waarde hoog. Hij is het meest waard als hij een gat vult dat met een gekleurde dobbelsteen niet lukt, of als hij samen met blauw een goede som oplevert.
⚡ Kettingreacties plannen
Het mooiste moment in Clever is de kettingreactie. Je vult één vak in, krijgt een bonus, en die bonus vult een vak dat op zijn beurt een nieuwe bonus geeft. Met één dobbelsteen zet je zo soms drie of vier kruisjes.
Ken de bonussen
Onder veel vakken en aan het einde van rijen en kolommen staat een bonus. Een gekleurd kruisje laat je een vak naar keuze in die kleur aankruisen. Een paarse 6 of oranje 5 vul je meteen in het volgende lege vak van die kleur in. Daarnaast zijn er vossen en extra acties. Een bonus moet je altijd direct gebruiken, je kunt hem niet bewaren.
Kijk een paar stappen vooruit
Voor je een dobbelsteen kiest, kijk je niet alleen naar het vak zelf maar ook naar wat de bonus oplevert. Brengt een geel kruisje je een blauwe bonus, en sluit die blauwe bonus een rij af met weer een bonus? Dan is die ene gele zet veel meer waard dan hij lijkt.
Bouw bewust naar ketens toe
In geel en blauw kies je zelf de volgorde. Vul vakken die een bonus opleveren daar liever nog niet in als de bonus op dat moment niets nuttigs doet. Wacht tot de bonus een volgend bonusvak raakt. Zo leg je in de loop van het spel een lont aan die je later met één dobbelsteen laat ontbranden.
Gebruik de bonus van ronde 4
Aan het begin van ronde 4 kiest iedereen één van twee bonussen. Met het zwarte kruisje mag je een vak in geel, blauw of groen aankruisen, met de zwarte 6 vul je een 6 in paars of oranje. Kies niet zomaar, maar kijk waar de bonus de grootste kettingreactie veroorzaakt of je zwakste kleur het meest helpt.
🏁 Het eindspel
Clever is kort. Met vier spelers duurt het spel vier rondes, met drie spelers vijf en met één of twee spelers zes. Je hebt dus minder beurten dan je denkt, en in de laatste ronde verandert je aanpak.
Tel je beurten
Weet hoeveel actieve en passieve beurten je nog hebt. Een lange paarse reeks of een groene rij die je nooit meer afmaakt, is dan minder belangrijk dan een vos die je met één dobbelsteen nog kunt pakken.
Werk je zwakste kleur bij
In de laatste ronde loont het extra om naar de vossen te kijken. Elk punt in je zwakste kleur telt mee voor elke vos. Met vier vossen is een extra 3 punten in die kleur dus 15 punten waard.
Gebruik al je acties
Na de laatste beurt mag je je overgebleven Extra dobbelsteen-acties nog één keer inzetten. Gebruik ze allemaal, ook voor kleine waarden. Nogmaals dobbelen-acties vervallen op het einde, dus zet die in je laatste actieve beurt gerust in als je worp niet ideaal is.
⚠️ Veelgemaakte fouten van beginners
- Een kleur laten liggen. Je zwakste kleur bepaalt de waarde van al je vossen. Een lege kleur maakt ze waardeloos.
- Te vroeg een hoge waarde kiezen. Een 6 in je eerste worp stuurt vaak alle andere dobbelstenen naar het dienblad.
- Punten boven acties verkiezen. Een extra dobbelsteen in het begin levert de rest van het spel meer op dan een paar punten.
- Passieve beurten onderschatten. Elke passieve keuze is een gratis vak, ook een lage waarde.
- De witte joker verspillen. Wie wit voor een gewone waarde gebruikt, mist hem later voor een moeilijk gat of een goede blauwe som.
- Bonussen niet doorrekenen. Wie alleen naar het vak kijkt en niet naar de bonus, mist de kettingreacties.
- Acties opsparen tot het te laat is. Ongebruikte herworpen zijn op het einde niets waard.
❓ Veelgestelde vragen
Wat levert in Clever de meeste punten op?
De vossen, als je ze goed gebruikt. Vier of vijf vossen met een sterke zwakste kleur leveren vaak meer op dan je beste categorie. Daarnaast zijn een volle groene of blauwe rij en zessen op de vermenigvuldigingsvakken in oranje grote puntenbronnen.
Welke kleur moet je als eerste aanpakken?
Daar is geen vaste volgorde voor. Kies vooral vakken die acties of bonussen opleveren, en zorg dat geen enkele kleur achterblijft. Paars en geel zijn sterk voor kettingreacties.
Wanneer gebruik je de witte dobbelsteen?
Als hij een gat vult dat met een gekleurde dobbelsteen niet lukt, of als hij samen met blauw een sterke som maakt. Gebruik hem liever niet als gewone dobbelsteen in een kleur waar ook een gekleurde dobbelsteen past.
Hoeveel geluk zit er in Clever?
De dobbelstenen bepalen welke waarden je krijgt, dus geluk speelt mee. Toch scoort wie slim kiest, zijn acties goed inzet en op de vossen let duidelijk en consequent hoger.
Speel je Clever met twee spelers of solo anders?
Ja. Met één of twee spelers duurt het spel zes rondes, dus je hebt meer beurten om ketens op te bouwen. Solo kies je als passieve speler uit de drie laagste dobbelstenen van je eigen worp. De regels geven daarvoor een scoretabel, waarin boven de 200 punten al een sterke score is en boven de 280 een uitmuntende.
Clever
Tactisch dobbelspel voor het hele gezin Dobbel en vul één van je geworpen dobbelstenen in de bijbehorende categorie in. Elke categorie levert op ee...[Lees Meer]
