Jatten lijkt een spel waarin je gewoon maar wat grijpt en hoopt dat het goed gaat. Toch winnen sommige spelers duidelijk vaker dan anderen. Met deze Jatten tips leer je kijken naar wat er aan tafel gebeurt, zodat je minder vaak met lege handen staat.
In deze gids lees je hoe je bijhoudt welke kaarten waar zitten, bij wie je het best kunt stelen en hoe groot de kans is dat het misgaat bij elke extra kaart. Je leest ook hoe je je eigen hand slim beheert en hoe je de speciale acties in je voordeel laat werken. Ken je de regels nog niet, lees dan eerst hoe je Jatten speelt.
👀 Houd bij wat er terug de hand in gaat
De belangrijkste informatie in Jatten ligt gewoon open op tafel. Wie er goed op let, weet na een paar rondes van elke hand wel iets.
Onthoud de kaarten van een mislukte poging
Trekt een speler een cijfer twee keer, dan neemt de bestolen speler alle kaarten uit het midden terug in zijn hand. Iedereen heeft die kaarten gezien. Trok je overbuurman bijvoorbeeld een 2, een 5 en nog een 5 uit de hand van Sandra, dan weet je dat Sandra nu minstens twee vijven, een 2 en haar oplichter vasthoudt. Spaar je zelf geen vijven, dan is Sandra voorlopig een riskant doelwit. Spaar je ze wel, dan is ze juist interessant. De kans dat je meteen een 5 trekt is dan groot. Zodra je er één hebt, stop je.
Let op hoe groot de hand nog is
Die kennis wordt sterker naarmate een hand kleiner wordt. In een hand van acht kaarten zijn twee bekende vijven nog maar een kwart van de kaarten. Heeft Sandra nog maar vier kaarten over, dan is de helft van haar hand bekend en kun je bijna uitrekenen wat je gaat trekken.
Vergeet niet wat er al is weggespeeld
Kaarten die een speler in fase 1 uit zijn hand in zijn verzameling legt, zitten niet meer in die hand. Legt Sandra zelf een 5 in haar verzameling, dan heeft ze er van de twee bekende vijven nog maar één over. Kijk na elke beurt dus even wat er bij iedereen in de verzameling bijkwam.
Gebruik het oog om je kennis aan te vullen
Trek je een kaart met het oog, kijk dan bij voorkeur in de hand van de speler bij wie je op dat moment steelt. Je ziet dan precies welke kaarten je nog veilig kunt trekken. Let wel op, want die speler schudt daarna zijn kaarten. Je weet wat erin zit, maar niet meer welke kaart waar zit.
🎯 Kies slim bij wie je steelt
In je beurt mag je maar bij één speler stelen. Die keuze bepaalt vaak meer dan het aantal kaarten dat je durft te trekken.
Een kleine hand geeft meer kans op de oplichter
Iedere speler heeft altijd zijn oplichter in de hand. Hoe kleiner die hand, hoe groter de kans dat je hem trekt.
| Kaarten in de hand (met oplichter) | Kans op de oplichter bij je eerste trek |
|---|---|
| 8 | 13% |
| 6 | 17% |
| 4 | 25% |
| 3 | 33% |
Met de oplichter pak je niet alleen kaarten uit de hand, maar ook één kaart naar keuze uit de verzameling van die speler. Steel je bij een speler met een kleine hand en een verzameling met jouw cijfer erin, dan is dat dubbel aantrekkelijk.
Steel bij de speler die bijna wint
Heeft een tegenspeler al vier of vijf kaarten van hetzelfde cijfer, dan is de oplichter je beste wapen om hem af te remmen. Je pakt dan precies een kaart uit die stapel. Ook zonder oplichter helpt het om bij hem te stelen. Elke kaart die je uit zijn hand haalt, kan hij in zijn volgende beurt niet meer in zijn verzameling leggen.
Een volle hand is veiliger, maar levert minder op
Bij een speler met acht kaarten trek je vooral onbekende kaarten. De kans om in je eerste twee trekken al een dubbel cijfer te pakken is klein, dus je haalt meestal wel twee of drie kaarten binnen. Wil je rustig bouwen, dan is zo’n hand een veilige keuze.
Dun een hand uit om een speler te dwingen tot een keuze
Trek je de hand van een tegenspeler flink leeg, dan staat die speler aan het einde van zijn beurt voor een lastige keuze. Speelt hij verder met een paar kaarten, dan is hij een makkelijk doelwit voor de oplichter. Vult hij aan, dan moet hij alle kaarten van één cijfer uit zijn verzameling afleggen. Beide opties kosten hem iets.
🛑 Weet wanneer je moet stoppen
Bij een hand waar je niets van weet, loopt het risico snel op. Na drie veilige kaarten is de vierde al bijna een gok met de helft kans op mislukken.
Zo snel stijgt het risico
De tabel hieronder geeft een benadering voor een hand waar je niets over weet. De berekening gaat uit van alleen cijferkaarten. De oplichter telt nooit als dubbel cijfer, dus met de oplichter in de hand ligt je risico iets lager.
| Je trekt kaart nummer | Kans dat deze kaart een dubbel cijfer is | Kans dat je tot en met deze kaart veilig blijft |
|---|---|---|
| 1 | 0% | 100% |
| 2 | 13% | 87% |
| 3 | 27% | 63% |
| 4 | 41% | 37% |
| 5 | 55% | 17% |
Wil je vijf kaarten binnenhalen, dan mislukt je beurt dus in ruim vier op de vijf gevallen. Twee of drie kaarten is in de meeste situaties een goed moment om te stoppen.
Stop zodra je hebt wat je zocht
Heb je een kaart getrokken van het cijfer dat je verzamelt, dan heb je het belangrijkste al binnen. Elke extra kaart levert vooral cijfers op die je niet nodig hebt, terwijl je wel alles op het spel zet. Zeker vroeg in je beurt is het slim om meteen te stoppen als die ene goede kaart erbij zit.
Ga juist door als er weinig te verliezen valt
Ligt er alleen een cijfer in het midden dat je niet spaart, dan verlies je weinig als het misgaat. In dat geval kun je best nog een kaart wagen in de hoop op het cijfer dat je wel zoekt of op de oplichter.
Reken met wat je weet
De percentages veranderen zodra je iets van de hand weet. Liggen er al een 3 en een 6 in het midden en weet je dat er nog een 6 in de hand zit, dan is je risico op de volgende kaart veel groter dan de tabel zegt. Weet je juist dat alle bekende kaarten al zijn weggespeeld, dan is het risico kleiner.
✋ Beheer je eigen hand en verzameling
Je hand is niet alleen je voorraad, maar ook een speelveld voor je tegenspelers. Hoe je die hand opbouwt, bepaalt hoe aantrekkelijk je bent als doelwit.
Verstop je oplichter in een volle hand
Met acht kaarten in je hand is de kans dat iemand je oplichter trekt maar 13%. Zakt je hand naar drie kaarten, dan is dat al 33%. Zodra je verzameling iets waardevols bevat, zoals vier of vijf kaarten van één cijfer, is aanvullen tot acht kaarten vaak de moeite waard.
Leg bij het aanvullen een cijfer af dat je niet nodig hebt
Aanvullen kost je alle kaarten van één cijfer uit je verzameling. Kies daarvoor het cijfer waar je het verst mee achterloopt. Heb je bijvoorbeeld drie vieren en één 2, leg dan die ene 2 af. Je krijgt er tot acht nieuwe handkaarten voor terug voor bijna niets.
Een kleine hand met een dubbel cijfer is een val
Soms is een kleine hand juist handig. Heb je naast je oplichter alleen nog twee zevens, dan loopt een tegenspeler die bij jou steelt een flinke kans om binnen twee kaarten een dubbele 7 te trekken. Dan krijg je alles terug en heeft hij niets. Let wel op dat zo’n hand ook kwetsbaar is voor de oplichter.
Kies op tijd je hoofdcijfer
Verzamel niet te lang drie of vier cijfers tegelijk. Kies na een paar rondes het cijfer waar je de meeste kaarten van hebt en speel in fase 1 bij voorkeur kaarten van dat cijfer uit je hand. Hoe sneller je stapel groeit, hoe minder rondes je tegenspelers hebben om er met de oplichter kaarten uit te halen.
Kijk wat de anderen verzamelen
Spaart een tegenspeler hetzelfde cijfer als jij, dan concurreer je om dezelfde 14 kaarten. Spaar je een cijfer dat niemand anders wil, dan hebben de kaarten die je nodig hebt minder kans om in andermans verzameling te verdwijnen.
✨ Laat de speciale acties voor je werken
De drie acties gaan alleen af als je de kaart uit de hand van een tegenspeler trekt. Je kunt ze dus niet plannen, maar je kunt wel bedenken wat je ermee doet voordat je ze tegenkomt.
Pas op met het plusje
Bij een +1 krijgt iedere speler die al een kaart van dat cijfer verzamelt er een kaart van de stapel bij, dus ook je tegenspelers. Trek je een 6 met +1 terwijl drie anderen ook zessen hebben, dan help je hen net zo goed als jezelf. De kaart van de stapel is bovendien blind, dus het is niet gezegd dat iemand er een bruikbaar cijfer bij krijgt. Een +1 levert jou het meest op als jij dat cijfer verzamelt en je tegenspelers niet.
Gebruik het oog voordat je verder trekt
Het oog geeft je informatie op het moment dat je die het hardst nodig hebt. Kijk in de hand van de speler bij wie je steelt en tel welke cijfers je nog veilig kunt trekken. Zitten er alleen nog cijfers in die al in het midden liggen, dan stop je. Zit er nog maar één onbekend risico in een hand van zes kaarten, dan kun je gerust doorgaan. Kijk alleen in de hand van een andere speler als je daar volgende beurt wilt stelen of als je wilt weten of iemand een val voor je heeft liggen.
Ruil met 2→3 je zwakste paar in
Met 2→3 leg je twee kaarten met hetzelfde cijfer uit je verzameling af en trek je er drie voor terug. Je verzameling wordt dus een kaart groter. Ruil een paar in van een cijfer dat je niet meer gaat afmaken, nooit twee kaarten van je hoofdcijfer. De drie nieuwe kaarten zijn blind, dus soms leveren ze niets op voor je hoofdcijfer. Je verliest er weinig mee, omdat je een paar weggooit dat je toch niet gebruikte.
Een actie op je tweede gelijke kaart telt niet
Is de kaart met de actie meteen de kaart waarmee je een cijfer dubbel trekt, dan gebeurt er niets. Reken dus niet op een actie als je al weet dat het volgende cijfer misschien dubbel is.
🏁 Het eindspel
Het spel eindigt pas als iemand aan het einde van zijn eigen beurt zes gelijke kaarten heeft. Daardoor heb je bijna altijd nog een kans om een tegenspeler tegen te houden.
Rem een stapel van vijf af
Heeft een tegenspeler vijf kaarten van één cijfer, dan heeft hij nog maar één kaart nodig. Die kan hij in zijn volgende beurt al in fase 1 uit zijn hand spelen. Steel daarom in je eigen beurt bij hem. Met de oplichter haal je een kaart uit zijn stapel van vijf. Zonder oplichter verklein je in elk geval de kans dat hij dat cijfer nog in zijn hand heeft.
Een +1 maakt nog geen winnaar
Krijgt een tegenspeler door een +1 in jouw beurt zijn zesde kaart, dan heeft hij nog niet gewonnen. Alle spelers die eerder dan hij aan de beurt komen, kunnen nog een kaart uit die stapel stelen met de oplichter. Ben jij een van hen, steel dan bij hem.
Win met zekerheid
Heb je zelf vijf kaarten van één cijfer en zit het zesde exemplaar in je hand, speel het dan in fase 1 uit. Daarna kun je rustig gokken in de fase Kaarten stelen, want in je eigen beurt haalt niemand een kaart uit je verzameling. Bij het einde van je beurt heb je er zes en win je.
Laat je geen kaarten afpakken door een te kleine hand
Zit je vlak bij de winst, vul dan je hand aan tot acht kaarten als dat kan. Zo is de kans kleiner dat een tegenspeler je oplichter trekt en een kaart uit je winnende stapel haalt.
⚠️ Veelgemaakte fouten van beginners
- Te lang doorgaan. Na drie veilige kaarten is de kans op een dubbel cijfer bij de vierde kaart al ruim 40%. Twee of drie kaarten is meestal genoeg.
- Niet letten op mislukte pogingen. De kaarten die teruggaan in een hand heeft iedereen gezien. Wie dat vergeet, trapt in dezelfde val als zijn voorganger.
- Een hand helemaal leegtrekken. Trek je de laatste cijferkaart uit iemands hand, dan heeft die speler alleen zijn oplichter nog. Hij trekt dan direct zeven nieuwe kaarten, zonder dat hij iets uit zijn verzameling hoeft af te leggen.
- Te veel cijfers tegelijk sparen. Met drie kaarten van vier verschillende cijfers kom je nooit aan zes. Kies op tijd een hoofdcijfer.
- Je hoofdcijfer afleggen bij het aanvullen of bij 2→3. Leg altijd een cijfer af waar je weinig van hebt.
- De +1 zien als een gratis kaart. Iedereen die dat cijfer spaart, krijgt er een kaart bij. Soms help je vooral je tegenspelers.
- Een speler met vijf gelijke kaarten laten begaan. Steel bij hem, liefst met de oplichter, voordat hij zijn zesde kaart uit zijn hand speelt.
❓ Veelgestelde vragen
Hoeveel geluk zit er in Jatten?
Behoorlijk veel, want je trekt altijd blind uit een hand. Je hebt wel invloed op hoe groot dat geluk is. Door bij te houden welke kaarten teruggaan in een hand en op tijd te stoppen, verklein je de kans dat je met lege handen staat. Lees in onze review van Jatten meer over de balans tussen geluk en tactiek.
Met hoeveel spelers speel je Jatten het best?
Met drie tot vijf spelers. Je hebt dan genoeg keus bij wie je steelt en er gaan meer kaarten zichtbaar terug in de handen. Met twee spelers mag je ook van de gedekte stapel trekken, maar je steelt altijd bij dezelfde tegenspeler.
Wat gebeurt er met de oplichter als je een cijfer dubbel trekt?
Dan neemt de bestolen speler alle kaarten uit het midden terug in zijn hand, ook zijn oplichter. Je mag dan geen kaart uit zijn verzameling pakken.
Hoe vaak kun je achter elkaar stelen?
Zo vaak als je wilt, zolang je bij dezelfde speler blijft en geen cijfer twee keer trekt. Na twee of drie kaarten wordt het risico wel snel groter.
Hoe lang duurt een potje Jatten?
Ongeveer een kwartier. Met vijf spelers kan het iets langer duren, omdat kaarten vaker van verzameling wisselen. Wil je langer spelen, gebruik dan de toernooivariant uit de spelregels. Je speelt dan evenveel potjes als er spelers zijn.
Jatten
Het spel waarin je moet jatten! In Jatten steel je kaarten van elkaar om je eigen verzameling te bouwen, en als je eenmaal begint te stelen van ander...[Lees Meer]
