Hieronder lees je hoe je Schadenfreude speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Office Dog. Schadenfreude is een slagenspel voor drie tot vijf spelers van de Japanse ontwerper Yoshiharu Nakahara (ctr), waarin de op één na hoogste kaart de slag wint. Omdat er geen Nederlandse editie is, gebruiken we in deze uitleg de Engelse namen van de spelonderdelen, zoals ze in de Engelstalige spelregels staan.
Er bestaan geen officiële Nederlandse spelregels van Schadenfreude. Daarom leggen we hieronder uit hoe je het spel speelt. Wil je toch de officiële regels erbij, dan vind je de Engelse versie als PDF onderaan deze pagina.
Doel van het spel
Je speelt een aantal rondes waarin je punten verzamelt door slagen te winnen. Je wilt aan het einde van het spel zo dicht mogelijk bij 40 punten staan, zonder eroverheen te gaan. Ga je boven de 40, dan val je van de kasteeltoren en kun je niet meer winnen. Tegelijk probeer je je tegenstanders punten toe te schuiven die hen over de rand duwen.
Spelmateriaal
- 50 kaarten: vier kleuren (blauw, geel, rood en groen) met elk de waarden -3, -2, -1 en 1 tot en met 9, plus twee Jester-kaarten met de waarde 0 en 10
- 5 reference cards
- 1 score tracker (de kasteeltoren)
- 5 score markers
Voorbereiding
- Leg de score tracker midden op tafel.
- Iedere speler kiest een score marker en zet die naast de score tracker.
- Iedere speler pakt de reference card in de kleur van zijn score marker. Draai die kaart naar de kant die past bij het aantal spelers. Op die kant zie je welke kaarten er in het spel zitten.
- Schud de kaarten en deel ze uit volgens het aantal spelers:
- Vijf spelers: speel met alle 50 kaarten. Iedere speler krijgt 10 kaarten.
- Vier spelers: speel met alle 50 kaarten. Iedere speler krijgt 12 kaarten. De twee kaarten die overblijven, leg je gedekt opzij. Niemand mag ze bekijken.
- Drie spelers: haal eerst van elke kleur de -2, de -1 en de 9 uit het spel. Er blijven 38 kaarten over. Iedere speler krijgt 12 kaarten en de twee overgebleven kaarten leg je gedekt opzij.
- Kies een startspeler. Volgens de spelregels begint de speler die het laatst heeft gelachen om het ongeluk van een ander. Je kunt de startspeler ook willekeurig bepalen.

Spelverloop
Schadenfreude speel je in rondes. Je weet vooraf niet hoeveel rondes het worden, want het spel eindigt pas als iemand na een ronde boven de 40 punten staat. In elke ronde speel je alle kaarten uit je hand, verdeeld over een reeks slagen.
Een slag spelen
De startspeler legt een kaart naar keuze open in het midden van de tafel. De kleur van die kaart is de gevraagde kleur voor deze slag. Daarna leggen de andere spelers met de klok mee elk één kaart.
Heb je een kaart in de gevraagde kleur, dan moet je een kaart in die kleur spelen. Dit heet kleur bekennen. Heb je geen kaart in de gevraagde kleur, dan mag je elke kaart uit je hand spelen.
Wie wint de slag?
Als iedereen een kaart heeft gelegd, kijk je alleen naar de kaarten in de gevraagde kleur. De speler met de op één na hoogste kaart in die kleur wint de slag. Kaarten in een andere kleur tellen daarbij niet mee, hoe hoog ze ook zijn.
Ligt er maar één kaart in de gevraagde kleur, dan wint die kaart de slag. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de startspeler als enige nog kaarten in die kleur heeft.
De winnaar van de slag begint de volgende slag.
Voorbeeld: Anna begint met een groene 5. Bram en Chris hebben groene kaarten en spelen een groene 2 en een groene 8. Dirk heeft geen groen en speelt een gele 9. De groene kaarten zijn 8, 5 en 2. De op één na hoogste is de 5, dus Anna wint de slag. De gele 9 van Dirk telt niet mee voor de winst.
De Jester-kaarten
In het spel zitten twee Jester-kaarten, met de waarde 0 en 10. Voor deze kaarten gelden een paar bijzondere regels.
- Een Jester-kaart telt altijd als een kaart in de gevraagde kleur. De 10 is daardoor vaak de hoogste kaart in de slag en de 0 vaak een van de laagste.
- Je mag een Jester-kaart in elke slag spelen, ook als je de gevraagde kleur in je hand hebt.
- Je bent nooit verplicht om een Jester-kaart te spelen. Heb je de gevraagde kleur, dan mag je ook gewoon een kaart in die kleur spelen.
- Begint een speler een slag met een Jester-kaart, dan is er nog geen gevraagde kleur. De volgende speler mag dan elke kaart spelen. De eerste gewone kaart die valt, bepaalt de gevraagde kleur voor de rest van de slag.
Voorbeeld: Anna begint met een rode 4. Bram en Chris spelen een rode 7 en een rode 9. Dirk heeft ook rode kaarten, maar kiest ervoor om de Jester-kaart met de waarde 10 te spelen. De 10 telt als rood en is nu de hoogste kaart. De op één na hoogste is de rode 9, dus Chris wint de slag.
Kaarten nemen na een gewonnen slag
Win je een slag, dan neem je niet alle kaarten. Je pakt:
- de kaart die je zelf hebt gespeeld;
- alle kaarten die niet in de gevraagde kleur waren, met uitzondering van Jester-kaarten.
Alle andere kaarten van de slag gaan naar de aflegstapel. Jester-kaarten tellen altijd als de gevraagde kleur en gaan dus ook naar de aflegstapel, behalve als je zelf de slag hebt gewonnen met een Jester-kaart.
De kaarten die je neemt, leg je open voor je neer. Dit is je score area. Iedereen mag altijd zien welke kaarten er voor jou liggen.
Voorbeeld: In de slag hierboven over de groene 5 wint Anna. Zij neemt haar eigen groene 5 en de gele 9 van Dirk, omdat die niet in de gevraagde kleur was. De groene 2 en de groene 8 gaan naar de aflegstapel.
Dubbele waarden heffen elkaar op
In je score area mag nooit twee keer dezelfde waarde liggen. Komt er een kaart bij met een waarde die je al hebt, dan gaan beide kaarten naar de aflegstapel. De kleur maakt daarbij niet uit.
- Win je één kaart met een waarde die al voor je ligt, dan leg je beide kaarten af.
- Win je in één slag twee kaarten met dezelfde waarde, dan leg je ze allebei af.
- Win je in één slag drie kaarten met dezelfde waarde, dan leg je er twee af en houd je er één.
Voorbeeld: Er ligt een rode 6 en een blauwe 7 voor Bram. Hij wint een slag en krijgt een gele 7 en een groene 3. De gele 7 en de blauwe 7 heffen elkaar op en gaan allebei naar de aflegstapel. Bram houdt de rode 6 en de groene 3 over.
Deze regel werkt in twee richtingen. Je kunt een tegenstander een kaart toespelen die hem flink wat punten oplevert, maar heeft die speler die waarde al, dan verdwijnen zijn punten juist. Zelf kun je zo ook punten kwijtraken als je dreigt te hoog uit te komen.

Einde van een ronde
De ronde eindigt als alle spelers al hun kaarten hebben gespeeld. Iedere speler telt de waarden van de kaarten in zijn score area bij elkaar op. Negatieve kaarten trek je daarbij af.
Verschuif daarna je score marker op de score tracker. Bij een positief totaal ga je dat aantal vakjes omhoog en bij een negatief totaal ga je dat aantal vakjes terug. Je score kan nooit onder 0 komen.
Voorbeeld: Voor Chris liggen een 9, een 4, een -1 en een -3. Samen is dat 9 punten. Chris zet zijn score marker 9 vakjes verder.
Een nieuwe ronde
Staat na het verschuiven niemand boven de 40 punten, dan begint een nieuwe ronde. Verzamel alle kaarten, ook de kaarten die opzij lagen, schud ze en deel opnieuw uit zoals bij de voorbereiding.
De speler met de laagste score begint de eerste slag van de nieuwe ronde. Hebben meerdere spelers samen de laagste score, dan sla je die spelers over en begint de speler met de score die daar net boven ligt. Hebben alle spelers dezelfde score, dan kies je willekeurig wie begint.
Einde van het spel en de winnaar
Komt een speler aan het einde van een ronde boven de 40 punten uit, dan valt hij van de kasteeltoren in het water en eindigt het spel. Een speler met meer dan 40 punten kan het spel niet winnen. Dat geldt voor iedereen die in die ronde boven de 40 is gekomen.
De winnaar is de speler met de hoogste score van 40 punten of minder.
- Gelijke stand: delen twee of meer spelers de hoogste score, dan vallen al die spelers af. De speler met de score daaronder wint. Het kan zo gebeuren dat er geen winnaar is.
- Iedereen boven de 40: komen alle spelers in dezelfde ronde boven de 40 uit, dan wint toch de speler met de hoogste score.
Voorbeeld: Na de laatste ronde staat Anna op 43, Bram op 38, Chris op 38 en Dirk op 31. Anna is van de toren gevallen. Bram en Chris hebben samen de hoogste score en vallen allebei af. Dirk wint met 31 punten.
Tips voor je eerste potjes
Speel hoog als je een slag wilt ontlopen
De hoogste kaart in de gevraagde kleur wint nooit, behalve als hij de enige in die kleur is. Wil je een slag niet winnen, dan is een hoge kaart dus meestal een veilige keuze. Let wel op de Jester-kaart met de waarde 10. Speelt iemand na jou die kaart, dan schuift jouw hoge kaart naar de tweede plek en win je de slag alsnog.
Kijk naar de score area voordat je afgooit
Kun je geen kleur bekennen, dan belandt je kaart bij de winnaar van de slag. Een 8 of 9 bij een speler die al hoog op de toren staat, kan hem over de rand duwen. Kijk wel eerst wat er al voor die speler ligt. Heeft hij die waarde al, dan heft jouw kaart die op en raakt hij juist punten kwijt.
Gebruik dubbele waarden voor jezelf
Dezelfde regel kan jou redden. Ligt er een 7 voor je en dreig je te hoog uit te komen, probeer dan een slag te winnen waarin je een andere 7 krijgt of zelf een 7 speelt. Beide kaarten verdwijnen dan uit je score area. Bewaar om dezelfde reden je negatieve kaarten liever voor het moment waarop je punten moet inleveren.
Benut je plek in de slag
Als laatste speler in een slag zie je alle kaarten al liggen. Je kunt dan precies kiezen of je de slag wint of iemand anders de winst bezorgt. Als startspeler heb je die controle niet, want de kaarten die daarna vallen bepalen wie op de tweede plek eindigt. Een middelhoge kaart is als startkaart daardoor vaak lastiger in te schatten dan een heel hoge of een heel lage.
Pas je aanpak aan de stand aan
In de eerste rondes kun je rustig punten verzamelen, want je hebt nog ruimte tot de 40. Hoe dichter je bij de rand komt, hoe belangrijker het wordt om slagen te ontlopen en punten weg te werken. Zie je dat alle spelers in dezelfde ronde over de 40 dreigen te gaan, dan draait dat om. De hoogste score wint dan, dus loont het juist om zoveel mogelijk punten te halen.