Op 14 juli is het feest in Carcassonne. De inwoners laten die dag hun schapen, kippen en koeien los en de kinderen van het stadje rennen tot zonsondergang door de straten om de dieren weer op te halen. In Carcassonne Junior leg je samen met de andere spelers de weggetjes aan waarlangs die zoektocht verloopt.
Carcassonne Junior is de kinderversie van het bekende legspel van Klaus-Jürgen Wrede, bewerkt door Marco Teubner en geschikt vanaf vier jaar. De Nederlandse editie is van 999 Games. In deze review lees je hoe het spel werkt, wat er van het origineel overblijft en of het genoeg in zich heeft om ook na het tiende potje nog uit de kast te pakken.
Vier kinderen en een stadje vol losgelaten dieren
Het verhaal van Carcassonne Junior staat voor en achter in het spelregelboekje. Op de Franse nationale feestdag laten de inwoners van Carcassonne hun dieren vrij en de kinderen mogen ze voor het donker weer terugbrengen. Dat feest zie je terug op de tegels. Tussen de huizen, vijvers en tuinmuren lopen schapen, kippen en koeien rond en op de weggetjes zie je de kinderen achter ze aan gaan.
Met die dieren doe je in het spel verder niets. Je vangt ze niet en ze leveren je ook niets op. Waar het om draait zijn de kinderen in vier kleuren die op de wegen zijn getekend. Daardoor is het thema vooral aankleding, al zal een kleuter dat weinig uitmaken. Het zoeken naar het meisje in de blauwe jurk of de jongen met de rode cape is voor hem of haar namelijk het spel zelf.
Die vier kinderen kom je overal tegen. Ze staan vooraan op de doos, ze lopen over de tegels en hun kleren hebben precies de kleuren van de houten poppetjes waarmee je speelt. Zo snapt een kind van vier zonder uitleg welke figuren op de tegels bij hem horen. De tekeningen van Marcel Gröber zijn kleurrijk en vriendelijk, met veel groen en rode daken. De wegen lopen als lichte banen over de tegels, zodat je ze met je vinger makkelijk kunt volgen. De tegels zelf zijn groot en dik genoeg om stevig vastgepakt te worden door kleine handen die nog niet zo voorzichtig zijn. Dat geldt ook voor de houten poppetjes, die je na een potje nog net zo heel in de doos terugzet.
Spelmateriaal
- 36 landtegels
- 32 kinderen van Carcassonne (8 per kleur: blauw, geel, paars en rood)
- Spelregels
Opzet van het spel
- Schud alle landtegels gedekt en verdeel ze over een paar stapels. Leg die stapels zo neer dat iedereen erbij kan en houd het midden van de tafel vrij.
- Iedere speler kiest een kleur en neemt de 8 kinderen van Carcassonne in die kleur. Speel je met minder dan vier spelers, dan gaan de overige kleuren terug in de doos.
- Draai de bovenste tegel van een van de stapels om en leg die open in het midden van de tafel. Aan deze starttegel bouwen jullie het landschap verder op.
Hoe speel je Carcassonne Junior?
Je wint Carcassonne Junior als je als eerste al je acht kinderen van Carcassonne op het landschap hebt gezet. De jongste speler begint, daarna gaat de beurt met de klok mee.
In je beurt draai je de bovenste tegel van een stapel naar keuze om. Die tegel leg je aan het landschap dat al op tafel ligt. Hij moet met minstens één hele zijde aan een andere tegel grenzen, want alleen met de hoeken tegen elkaar leggen mag niet. Daarna kijk je of je met die tegel een weg hebt afgesloten. Een weg is afgesloten als hij aan beide kanten niet verder loopt, bijvoorbeeld omdat hij eindigt bij een huis, een vijver, een muur of een weiland. Een weg die rondloopt en op zichzelf aansluit, telt ook als afgesloten.
Op zo’n afgesloten weg kijkt iedereen welke getekende kinderen er staan. Elke speler zet op elk kind in zijn eigen kleur een van zijn poppetjes, dus ook als het niet jouw beurt is. Sluit jij een weg af waarop twee rode kinderen en een blauw kind staan, dan zet de rode speler er twee poppetjes neer en de blauwe speler één. Speel je met minder dan vier spelers, dan tellen de kinderen in de kleuren die niet meedoen niet mee.
Het spel eindigt zodra iemand zijn laatste poppetje neerzet. Die speler wint. Het kan zelden gebeuren dat alle tegels op tafel liggen voordat iemand zover is. In dat geval wint de speler met de minste poppetjes over. Bij een gelijke stand zijn er meerdere winnaars.
De volledige speluitleg is terug te lezen in de spelregels. Of bekijk de video met speluitleg hieronder.
Turen naar je eigen kleur
Carcassonne Junior speel je met twee tot vier spelers en daar zit een verschil in dat je pas merkt als je speelt. Met twee spelers tellen de kinderen in de twee overige kleuren niet mee, waardoor je regelmatig een weg afsluit waar niemand iets aan heeft. Met drie of vier spelers levert bijna elke gesloten weg wel iemand een poppetje op en zitten er meer kinderen aan tafel op te letten. Een potje duurt volgens de doos ongeveer een halfuur. In de praktijk ben je vaak sneller klaar en dat past goed bij de aandachtsspanne van een kleuter.
Die korte speelduur hangt samen met de regels, want veel uit te leggen valt er niet. Je pakt een tegel, legt hem aan en kijkt of er een weg dicht is. De tegels passen altijd op elkaar, zodat er nooit discussie ontstaat over een weg die tegen een weiland aanloopt. Punten tellen hoeft niet en lezen evenmin. Daardoor kan een kind van vier na één potje zelfstandig meespelen en is die minimumleeftijd goed gekozen.
Veel te kiezen valt er daarna ook niet. De enige beslissing die je neemt is waar je de tegel neerlegt. Als volwassene zie je snel dat je een weg met twee van je eigen kinderen beter zelf afsluit en dat je een weg met alleen de kleur van je tegenspeler liever open laat. Een kleuter legt de tegel meestal gewoon waar hij past of waar het er mooi uitziet. Zo krijg je als ouder de ruimte om af en toe een handje te helpen, zonder dat je opzettelijk hoeft te verliezen.
Het geluk speelt daardoor de hoofdrol. De stapels liggen gedekt, dus welke stapel je kiest maakt niet uit. De tegel die je omdraait bepaalt grotendeels wat je kunt doen. Soms sluit je met één tegel een lange weg af waar drie kinderen in jouw kleur op staan, terwijl je tegenspeler een paar beurten lang geen poppetje kwijt kan. Voor deze doelgroep is dat een voordeel, want een kind van vier wint zo net zo goed van zijn oudere zus als van papa.
Dat je met het afsluiten van een weg ook anderen helpt, vind ik het leukste idee van het spel. Elke keer dat een weg dichtgaat, buigt iedereen zich over de tegels om te zien of zijn kleur erbij staat. Kinderen blijven zo ook buiten hun eigen beurt betrokken, want de tegel van een ander kan jou zomaar twee poppetjes opleveren. Iemand dwarszitten kan nauwelijks en dat past bij deze leeftijd. Een potje eindigt zelden in tranen omdat iemand je iets heeft afgepakt.
Met 36 tegels ziet het landschap er elk potje anders uit, al verloopt het spel iedere keer op dezelfde manier. Een kleuter vindt dat geen probleem en vraagt waarschijnlijk vaker om nog een potje dan jij lief is. Als volwassene ben je na een stuk of tien potjes wel uitgekeken op het zoeken naar gekleurde kinderen. Begint je kind er ook zo over te denken, dan is dat een teken dat het tijd wordt voor iets meer uitdaging.
Een eerste legspel voor de kleinste spelers
Je haalt Carcassonne Junior vooral in huis voor kinderen van vier tot zes jaar die hun eerste bordspel met tegels gaan spelen. Ze leren er hun beurt afwachten en vooruitkijken naar waar een weg naartoe loopt, terwijl de regels zo kort zijn dat ze die na één keer kennen. Als ouder speel je een kwartier mee zonder je te vervelen, al moet je geen spannende keuzes verwachten.
Heb je een kind van zeven of acht dat al vaker spelletjes speelt, dan is dit spel te eenvoudig en kun je beter meteen naar het gewone Carcassonne gaan. Volwassenen onder elkaar zullen er weinig aan hebben. Het spel komt het best tot zijn recht met drie of vier spelers, omdat dan bijna alle getekende kinderen meedoen. Met twee spelers werkt het ook, bijvoorbeeld als jij en je kind samen een potje spelen. Houd er dan rekening mee dat een deel van de wegen niemand iets oplevert.
Van junior naar het gewone werk
De meest voor de hand liggende vergelijking is het gewone Carcassonne, dat 999 Games uitbrengt vanaf zeven jaar. Ook daar leg je tegels aan elkaar, maar je bouwt er steden, kloosters en weilanden bij, kies je zelf waar je een poppetje zet en tel je punten. Speelt je kind Carcassonne Junior moeiteloos, dan is dat een prima volgende stap.
Catan Junior is eveneens een kinderversie van een bekend spel en verschijnt bij dezelfde uitgever. Daar verzamel je grondstoffen en ruil je met de andere spelers om forten en schepen te bouwen, waardoor je veel meer zelf beslist dan bij het aanleggen van een tegel. Het spel is geschikt vanaf zes jaar en past daarom goed als je kind net iets ouder is.
Conclusie
Carcassonne Junior brengt het bekende legspel terug tot de kern. Je legt een tegel, kijkt of een weg dicht is en zet je poppetjes neer zodra je kleur erop staat. Omdat iedereen van elke afgesloten weg kan meeprofiteren, blijven kleuters de hele tijd betrokken en eindigt een potje zelden in ruzie. De tegels zijn stevig en de poppetjes sluiten mooi aan op de kinderen in de tekeningen. Daar staat tegenover dat het geluk het spel grotendeels beslist en dat de plek van je tegel de enige keuze is die je maakt. Voor ouders is het daardoor na een paar potjes vooral meespelen. Voor kinderen van vier tot zes is het een aanrader en een goede opstap naar het gewone Carcassonne.
Toegankelijkheid: ★★★★★
Een kind van vier speelt na één potje zelfstandig mee.
Tactiek: ★☆☆☆☆
De enige keuze is waar je de tegel neerlegt.
Geluk: ★★★★☆
De tegel die je omdraait bepaalt grotendeels wat je kunt doen.
Interactie: ★★☆☆☆
Je helpt elkaar onbedoeld door wegen af te sluiten, maar dwarszitten kan nauwelijks.
BRDGMZ ontving van de uitgever een recensie-exemplaar van Carcassonne Junior. Dit heeft geen invloed op ons oordeel. Lees er meer over in ons reviewbeleid.
