Dobbel zo Clever is een roll & write van Wolfgang Warsch waarin je met zes gekleurde dobbelstenen zoveel mogelijk punten scoort in vijf categorieën. Elke keuze heeft gevolgen, want dobbelstenen met een lagere waarde dan de gekozen steen verdwijnen naar het zilveren dienblad. Daar profiteren juist je tegenstanders van.
Spelmateriaal
- 1 scoreblok
- 6 dobbelstenen
- 4 viltstiften
- De spelregels
Opzet van het spel
- Iedere speler krijgt een vel van het scoreblok en een viltstift.
- De slimste speler krijgt de zes dobbelstenen en begint als actieve speler.
Doel van het spel
Je probeert op je eigen scorevel zoveel mogelijk punten te scoren in de vijf gekleurde categorieën: zilver, geel, blauw, groen en roze. Het spel duurt vier ronden met vier spelers, vijf ronden met drie spelers en zes ronden met één of twee spelers. Wie aan het einde de meeste punten heeft, wint.
Verloop van een ronde
Aan het begin van elke ronde streept iedere speler het huidige rondenummer door. In de ronden 1 tot en met 3 levert dat direct een actie op, in ronde 4 een bonus.
De actieve speler
De speler met de dobbelstenen is de actieve speler. Die werpt alle zes de dobbelstenen en kiest er één uit. De waarde van die dobbelsteen vul je in of kruis je aan in de categorie van de bijbehorende kleur. De witte dobbelsteen is een kleurenjoker en mag voor elke kleur worden ingezet.
Daarna komt de belangrijkste twist van het spel. Alle dobbelstenen met een lagere waarde dan de gekozen steen leg je op het zilveren dienblad. Die kun je tijdens deze beurt niet meer gebruiken. Kies je dus vroeg een hoge waarde, dan lever je veel dobbelstenen in.
Met de overgebleven dobbelstenen werp je een tweede en een derde keer, telkens volgens dezelfde stappen. Na de derde worp leg je alle overgebleven dobbelstenen die niet op je speelvel liggen ook op het dienblad. Zo kiest de actieve speler maximaal drie dobbelstenen per beurt.
De passieve spelers
Zodra de actieve speler klaar is, zijn de andere spelers aan de beurt. Alle dobbelstenen op het zilveren dienblad zijn nu gereserveerd voor hen. Iedere passieve speler kiest daaruit één dobbelsteen en vult de waarde ervan in de bijbehorende categorie op zijn eigen speelvel in. Dat doen alle passieve spelers tegelijk, waarbij de gekozen dobbelstenen op het dienblad blijven liggen. Meerdere spelers mogen dus dezelfde dobbelsteen kiezen.
Daarna schuiven alle zes de dobbelstenen door naar de speler links van de actieve speler, die de nieuwe actieve speler wordt. Een ronde is voorbij als iedereen één keer actieve speler is geweest.
De vijf categorieën
Elke kleur scoort op een eigen manier:
- Zilver: je kruist het geworpen resultaat aan en kiest daarbij zelf de kleur (geel, blauw, groen of roze). Extra slim: dobbelstenen die je na het kiezen van de zilveren dobbelsteen op het dienblad legt, mag je ook in de zilveren categorie aankruisen, mits kleur en resultaat overeenkomen. Aan het einde van het spel scoort elke rij punten op basis van het aantal kruisen erin.
- Geel: je omcirkelt het geworpen resultaat of kruist een al omcirkeld cijfer aan. Alleen aangekruiste cijfers leveren aan het einde punten op, maar de bonus voor een rij of kolom krijg je al zodra alle cijfers erin omcirkeld zijn.
- Blauw: je telt de waarde van de witte dobbelsteen op bij die van de blauwe en vult de som van links naar rechts in. Elke volgende waarde moet gelijk aan of lager zijn dan de vorige. Het witte getal boven het laatst ingevulde veld bepaalt je punten.
- Groen: je vermenigvuldigt het resultaat met de factor in het veld en vult van links naar rechts in. Na elke twee ingevulde velden trek je de tweede waarde van de eerste af en noteer je het verschil als punten. Begin dus met een hoge waarde, anders scoor je minpunten.
- Roze: je vult de waarden van links naar rechts in, zonder voorwaarden. De bonus bij een veld krijg je alleen als de ingevulde waarde gelijk aan of hoger is dan het aangegeven getal. Aan het einde tel je alle ingevulde waarden bij elkaar op.
Acties en bonussen
Verspreid over het speelvel staan bonussen die je direct activeert zodra je het bijbehorende veld invult. Zo kun je extra kruisen zetten, vrije getallen invullen of nieuwe acties vrijspelen. Slim gekozen bonussen leveren heerlijke kettingreacties op.
Daarnaast zijn er drie actiesporen met acties die je in je eigen beurt mag inzetten:
- Nogmaals dobbelen: alleen voor de actieve speler. Werp alle net geworpen dobbelstenen opnieuw.
- Terughalen: alleen voor de actieve speler. Neem een dobbelsteen van het zilveren dienblad terug en dobbel deze mee in je volgende worp.
- Extra dobbelsteen: kies aan het einde van je beurt één extra dobbelsteen naar keuze, zelfs als die al gebruikt is.
Einde van het spel en de vossen
Na de laatste ronde noteert iedereen de scores per categorie. Voor elke vos die je tijdens het spel hebt verdiend, krijg je extra punten, en wel evenveel als je score in de categorie waarin je het minst hebt gescoord. Een lage categorie drukt je vossen dus flink in waarde. De speler met de meeste punten in totaal wint het spel.
Solitair spel
Dobbel zo Clever speelt ook uitstekend alleen. Je speelt zes ronden waarin je afwisselend actieve en passieve speler bent. Als passieve speler werp je alle zes de dobbelstenen en leg je de drie stenen met de laagste waarden op het zilveren dienblad, waarna je er één van kiest. Een tabel in de spelregels vertelt je hoe clever je score werkelijk is.
