Hieronder lees je hoe je Catan: Kooplieden & Barbaren speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van 999 Games. Kooplieden & Barbaren is de derde grote uitbreiding op Catan van Klaus Teuber, met vier varianten en vijf scenario’s. Je hebt het basisspel van Catan nodig om de uitbreiding te spelen. Daarom lees je hieronder alleen wat de uitbreiding toevoegt of verandert. Voor de basisregels verwijzen we naar de speluitleg van Catan.
De uitgever biedt de officiële Nederlandse spelregels niet online aan. Daarom leggen we hieronder uit hoe je Catan: Kooplieden & Barbaren speelt. Wil je toch de officiële regels erbij, dan vind je de Engelse versie als PDF onderaan deze pagina. Of bekijk hierboven de video met de speluitleg.
Doel van het spel
Net als in het basisspel probeer je als eerste een bepaald aantal overwinningspunten te halen. Hoeveel punten je nodig hebt, hangt af van de variant of het scenario dat je speelt. Haal je dat aantal in je eigen beurt, dan heb je meteen gewonnen. Onderaan deze pagina staat per onderdeel hoeveel punten je nodig hebt.
Varianten en scenario’s
De doos bevat negen onderdelen die je los of samen kunt spelen.
- Vier varianten: Vriendelijke rover, Gebeurtenissen op Catan, De havens van Catan en Catan voor twee. Elke variant past een of enkele regels van het basisspel aan.
- Vijf scenario’s: Visvangst op Catan, De rivieren van Catan, De huifkarren, De barbarenoverval en Kooplieden & Barbaren. Elk scenario heeft een eigen opbouw, eigen materiaal en eigen regels.
De scenario’s lopen op in moeilijkheid. Speel je ze als campagne, begin dan bij Visvangst op Catan en speel ze op volgorde. Alle varianten kun je combineren met elkaar, met de scenario’s en met Zeevaarders. De meeste varianten passen ook bij Steden & Ridders. Bij sommige combinaties gelden aangepaste regels. Die staan hieronder bij het betreffende onderdeel.
Voorbereiding
- Kies welke variant, welk scenario of welke combinatie je speelt.
- Zoek het materiaal bij elkaar. De achterkant van elke tegel en kaart toont een kleur en een symbool, zodat je ziet bij welk onderdeel hij hoort. De zeshoekige velden van deze uitbreiding hebben linksonder op de voorkant een eigen symbool.
- Bouw het speelveld op zoals het basisspel of zoals het scenario aangeeft.
- Volg daarna de extra voorbereiding van het onderdeel dat je speelt.
Spelmateriaal
- 24 ridders (6 per kleur)
- 12 bruggen (3 per kleur)
- 26 huifkarren (22 grijze en 1 per spelerskleur)
- 36 barbaren
- 40 munten (goud, met waarden 1 en 5)
- 92 kaarten: 37 Gebeurtenissen op Catan, 26 Barbarenoverval, 25 Kooplieden en barbaren en 4 Visvangst op Catan
- 16 overzichtskaarten
- 1 speciaal overwinningspuntentableau Sterkste haven
- 2 riviervelden
- 6 landvelden (meer, waterlocatie, kasteelveld en 3 doelvelden)
- 6 viswateren
- 29 visfiches en 1 fiche Oude schoen
- 20 handelsfiches
- 36 goederenfiches
- 1 kleurendobbelsteen
- 1 fiche Rijkste Cataan en 4 fiches Arme Cataan
- 4 huifkartableaus
Variant: Vriendelijke rover
In deze variant laat de rover spelers met weinig punten met rust. Zo raakt niemand aan het begin van het spel een belangrijke inkomstenbron kwijt. Er is geen extra materiaal nodig.
Spelregels
- Gooi je een 7 of speel je een ridderkaart, dan mag je de rover niet op een landveld zetten dat grenst aan een dorp of stad van een speler met 2 of minder overwinningspunten.
- Is er daardoor geen landveld waar de rover heen kan, dan blijft hij op de woestijn staan of zet je hem terug op de woestijn.
- Heeft een speler met 2 of minder punten een dorp of stad aan de woestijn, dan mag je van die speler geen grondstof stelen.
- De regel dat je bij een 7 de helft van je kaarten afgeeft als je er meer dan 7 hebt, blijft gewoon gelden.
Deze variant is zonder aanpassingen te combineren met alle andere varianten en scenario’s en met Zeevaarders. Hij is vooral geschikt als er jonge kinderen meespelen.
Variant: Gebeurtenissen op Catan
In deze variant vervangt een stapel van 37 gebeurteniskaarten de dobbelstenen. De getallen op de kaarten zijn zo verdeeld dat elk getal over de hele stapel even vaak voorkomt als het met twee dobbelstenen gemiddeld zou doen. Daardoor speelt toeval een kleinere rol. Op een deel van de kaarten staat bovendien een gebeurtenis die iets extra’s laat gebeuren.
Voorbereiding
- Leg de kaart Jaarwissel open opzij.
- Schud de overige 36 kaarten.
- Leg 5 kaarten gedekt onder de kaart Jaarwissel en leg de rest van de stapel er gedekt bovenop.
Spelverloop
De regels van het basisspel blijven gelden, met één verschil. In plaats van te dobbelen draai je aan het begin van je beurt de bovenste gebeurteniskaart om. Het getal op die kaart bepaalt welke landvelden grondstoffen opleveren. Staat er een gebeurtenis op de kaart, dan voer je die eerst uit en verdeel je daarna de grondstoffen. Op de kaarten staat steeds “handkaarten”. Speel je met Steden & Ridders, dan tellen handelswaren daarbij ook mee.
Alle gebeurteniskaarten
- Aardbeving (getal 6). Elke speler draait een eigen straat naar keuze een halve slag. Zo’n straat moet je eerst repareren voor je nieuwe straten mag bouwen. Repareren kost 1 hout en 1 baksteen. Een beschadigde straat telt wel mee voor de Langste handelsroute, maar je mag er geen dorp aan bouwen.
- Aftocht van de rover (getal 4, 2 kaarten). Zet de rover direct terug op de woestijn. Je trekt geen kaart van spelers die een dorp of stad aan de woestijn hebben.
- Burenhulp (getal 10 en getal 11). De speler of spelers met de meeste overwinningspunten geven elk 1 handkaart naar keuze aan een speler met minder punten. De gever bepaalt welke grondstof hij geeft en aan wie.
- Conflict (getal 3). De speler die als enige de meeste ridderkaarten heeft gespeeld of de Grootste riddermacht heeft, trekt 1 gedekte handkaart van een speler naar keuze. Met Steden & Ridders gaat het om de speler die als enige de meeste kracht aan actieve ridders heeft.
- Een mooie dag (16 kaarten met de getallen 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 en 11). Er gebeurt niets bijzonders. De grondstoffen worden op de gewone manier verdeeld.
- Goede buur (getal 6). Elke speler geeft de speler links van hem 1 handkaart naar keuze, als hij er minstens een heeft.
- Handelsvoordeel (getal 5). De speler met het tableau Langste handelsroute mag 1 handkaart trekken bij een speler naar keuze.
- Jaarwissel (geen getal). Schud alle gebeurteniskaarten behalve Jaarwissel. Leg 5 kaarten gedekt onder Jaarwissel en de rest erop. Trek daarna meteen een nieuwe kaart.
- Pest (getal 6 en getal 8). Elke speler krijgt in deze productie voor elke stad maar 1 grondstof. Met Steden & Ridders krijg je dan geen handelswaren.
- Riddertoernooi (getal 5). De speler of spelers met de meeste gespeelde ridderkaarten krijgen elk 1 grondstof naar keuze uit de voorraad. Met Steden & Ridders gaat het om de meeste kracht aan actieve ridders.
- Roofoverval (getal 7, 6 kaarten). Dit werkt als een gewone 7. Spelers met meer dan 7 handkaarten leggen de helft af en de speler aan de beurt verplaatst de rover en trekt een kaart.
- Rustig meer (getal 9 en getal 12). De speler of spelers met de meeste dorpen en steden aan een haven krijgen elk 1 grondstof naar keuze.
- Vruchtbaar jaar (getal 2). Elke speler krijgt 1 grondstof naar keuze uit de voorraad.
Bij Burenhulp, Riddertoernooi, Rustig meer en Vruchtbaar jaar krijg of geef je met Steden & Ridders geen handelswaren, tenzij de kaart dat noemt.
Combineren
- Met Steden & Ridders: gooi eerst de gebeurtenissendobbelsteen en de rode dobbelsteen. Draai daarna een gebeurteniskaart om in plaats van de andere dobbelsteen te gooien. Het getal op de kaart geldt als het dobbelresultaat.
- Met andere uitbreidingen: sommige kaarten verwijzen naar spelonderdelen die niet in elk spel zitten, zoals de rover of ridderkaarten. Je kunt dan alle gebeurtenissen negeren en alleen de getallen gebruiken.
Variant: De havens van Catan
In deze variant worden havens extra waardevol. Je hebt het speciale overwinningspuntentableau Sterkste haven nodig.
Spelregels
- Een dorp aan een haven is 1 havenpunt waard. Een stad aan een haven is 2 havenpunten waard.
- De eerste speler met 3 havenpunten krijgt het tableau Sterkste haven. Dat is 2 overwinningspunten waard.
- Krijgt een andere speler meer havenpunten dan de eigenaar, dan neemt die speler het tableau direct over, samen met de 2 punten.
- Je wint met 11 overwinningspunten.
Combineer je deze variant met een scenario, met Zeevaarders of met Steden & Ridders, dan heb je 1 punt meer nodig dan normaal.
Variant: Catan voor twee
Met deze variant speel je Catan met twee spelers. Er doen twee neutrale kleuren mee die het bord vullen. Je hebt de 20 handelsfiches nodig.
Voorbereiding
- Bouw het basisspel op de gewone manier op.
- Kies elk een kleur. De speelstukken van twee andere kleuren gebruik je als neutrale spelers. Leg die naast het speelveld.
- Leg de handelsfiches naast het speelveld. Elke speler krijgt er 5.
Startopstelling
- Zet van elke neutrale kleur 1 dorp zonder straat op een driesprong, zoals de spelregels aangeven.
- Zet daarna elk je 2 startdorpen met straten volgens de regels van het basisspel.
Na de startopstelling staan er 6 dorpen en 4 straten op het speelveld.
Opbrengsten dobbelen
Ben je aan de beurt, dan dobbel je twee keer na elkaar. De twee resultaten moeten verschillend zijn. Gooi je de tweede keer hetzelfde getal, dan dobbel je opnieuw tot je een ander getal hebt. Na elke worp krijgen de spelers meteen hun opbrengsten. Gooi je een 7, dan verplaats je de rover. Tussen de twee worpen in mag je de rover verplaatsen met een ridderkaart of met een actie met handelsfiches.
Bouwacties van de neutrale kleuren
- Bouw je een straat, dan bouw je kosteloos ook 1 straat in een neutrale kleur naar keuze.
- Bouw je een dorp, dan bouw je kosteloos ook 1 dorp in een neutrale kleur, als dat mogelijk is. Kan dat in geen van beide kleuren, dan bouw je in plaats daarvan een neutrale straat.
- Bouw je een stad of koop je een ontwikkelingskaart, dan gebeurt er niets met de neutrale kleuren.
- Neutrale dorpen krijgen geen grondstoffen. Een neutrale kleur kan wel de Langste handelsroute krijgen.
Acties met handelsfiches
In je beurt mag je, ook voor het dobbelen, een van deze twee acties uitvoeren.
- Gedwongen handel. Je trekt 2 kaarten uit de hand van je tegenstander en geeft er daarna 2 kaarten naar keuze voor terug. Heeft je tegenstander maar 1 kaart, dan trek je die ene kaart, maar geef je er toch 2 terug.
- Rover verplaatsen. Je zet de rover terug op de woestijn. Heeft je tegenstander een dorp of stad aan de woestijn, dan mag je een kaart bij hem trekken.
Heb je evenveel of minder overwinningspunten dan je tegenstander, dan kost een actie 1 handelsfiche. Heb je meer punten, dan kost hij 2 handelsfiches. Betaalde fiches gaan terug naar de voorraad.
Handelsfiches verdienen
- Eenmaal per beurt mag je een eigen gespeelde ridderkaart inleveren voor 2 handelsfiches. Daalt je aantal ridderkaarten daardoor, dan kun je de Grootste riddermacht kwijtraken. Die gaat dan naar de speler met de meeste gespeelde ridderkaarten, met een minimum van 3.
- Bouw je een dorp aan de woestijn, dan krijg je 2 handelsfiches.
- Bouw je een dorp aan de kust, dan krijg je 1 handelsfiche.
- Grenst je dorp aan de woestijn en aan de kust, dan krijg je 3 handelsfiches.
Dit geldt ook tijdens de startopstelling. Je wint met 10 overwinningspunten.
Scenario 1: Visvangst op Catan
Op Catan gaan de inwoners vissen. Vis is geen grondstof, maar je kunt visfiches inleveren voor allerlei voordelen. Een potje duurt ongeveer 45 tot 60 minuten.
Extra materiaal
- 6 viswateren (met de getallen 4, 5, 6, 8, 9 en 10)
- 1 landveld Meer (met de getallen 2, 3, 11 en 12)
- 29 visfiches (11 met 1 vis, 10 met 2 vissen, 8 met 3 vissen)
- 1 fiche Oude schoen
- 4 overzichtskaarten Vissen
Voorbereiding
- Bouw het speelveld op zoals gebruikelijk, maar leg het meer in plaats van de woestijn. Het meer mag niet aan de kust liggen.
- Schud de visfiches en het fiche Oude schoen gedekt en leg ze als stapel naast het speelveld.
- Leg op elke vrije inkeping van de randdelen (de plekken zonder haven) willekeurig een viswater.
- Zet de rover naast het speelveld. Hij komt in het spel bij de eerste 7 of de eerste gespeelde ridderkaart.
- Iedere speler krijgt een overzichtskaart.
Vissen
Elk viswater grenst aan 3 driesprongen. Het meer is ook een visgebied. Staat je dorp aan een visgebied, dan neem je 1 visfiche als het getal van dat visgebied wordt gegooid. Een stad levert 2 visfiches op. Zet je tijdens de startopstelling je tweede dorp aan een visgebied, dan krijg je meteen 1 visfiche. Je visfiches houd je gedekt voor je.
Acties met visfiches
Op elk visfiche staan 1, 2 of 3 vissen. In je handels- en bouwfase mag je visfiches inleveren voor een actie. Hoe meer vissen je inlevert, hoe groter het voordeel.
| Vissen | Actie |
|---|---|
| 2 | Haal de rover van het speelveld. Bij de volgende 7 komt hij terug. |
| 3 | Trek 1 grondstof van een andere speler naar keuze. |
| 4 | Neem 1 grondstof naar keuze uit de voorraad. |
| 5 | Bouw kosteloos 1 straat. |
| 7 | Neem kosteloos 1 ontwikkelingskaart. |
Ingeleverde visfiches leg je open naast de stapel.
Aanvullende spelregels
- Maximaal 7 visfiches. Je mag nooit meer dan 7 visfiches hebben. Heb je er al 7 en krijg je er een bij, dan mag je een van je fiches ruilen voor het nieuwe.
- Meerdere acties per beurt. Je mag in een beurt meerdere acties uitvoeren, maar elke actie staat los van de andere. Je mag bijvoorbeeld niet 2 fiches met elk 3 vissen inleveren voor de acties van 2 en 4 vissen samen.
- Geen wisselgeld. Lever je meer vissen in dan de actie kost, dan krijg je niets terug.
- Vis is geen grondstof. Visfiches tellen niet mee bij een 7. Een speler die de rover verplaatst, mag geen visfiche trekken. Je mag ook niet met visfiches handelen.
- Havens en viswateren. Sommige driesprongen zijn zowel een haven als een visgebied. Een dorp daar heeft beide voordelen.
- Stapel op. Zijn er geen visfiches meer, dan schud je de ingeleverde fiches tot een nieuwe stapel.
- De rover op het meer. Je mag de rover ook op het meer zetten. Daarvoor gelden dezelfde regels als voor landvelden. De rover kan niet op de viswateren aan de kust komen.
De oude schoen
Trek je het fiche Oude schoen, dan draai je het direct om en leg je het open voor je neer. Vanaf je volgende beurt mag je het doorgeven aan een andere speler met evenveel of meer overwinningspunten dan jij. Zolang je de oude schoen hebt, heb je 1 overwinningspunt meer nodig om te winnen. Die speler mag hem later op dezelfde manier weer doorgeven.
Einde van het spel
Je wint als je in je beurt 10 overwinningspunten hebt. Heb je de oude schoen, dan heb je 11 punten nodig.
Combineren
- Met Catan voor twee: iedere speler krijgt aan het begin 5 visfiches (2 met 1 vis, 2 met 2 vissen en 1 met 3 vissen). Handelsfiches spelen niet mee. De speler met minder overwinningspunten betaalt voor elke actie 1 vis minder. Moet de rover naar de woestijn, dan zet je hem naast het speelveld, omdat er in dit scenario geen woestijn is. Je krijgt alleen visfiches als het getal van je visgebied wordt gegooid, niet door te bouwen of door een ridderkaart in te leveren.
- Met Gebeurtenissen op Catan: bij Aftocht van de rover zet je de rover naast het speelveld.
- Met De havens van Catan: je speelt tot 11 overwinningspunten, of 12 met de oude schoen.
Scenario 2: De rivieren van Catan
Langs de rivieren van Catan wordt goud verdiend. Je krijgt goud als je langs de rivier bouwt en kunt dat goud ruilen voor grondstoffen. De rijkste speler krijgt een extra punt, maar de armste speler verliest punten. Een potje duurt ongeveer 45 tot 60 minuten.
Extra materiaal
- 2 riviervelden (een rivier over 3 landvelden en een over 4)
- 40 munten (goud)
- 12 bruggen (3 per kleur)
- 1 fiche Rijkste Cataan en 4 fiches Arme Cataan
- 2 overzichtskaarten Rivieren en 2 overzichtskaarten Goudhandelskoers
Voorbereiding
- Bouw de rand op zoals in het basisspel.
- Leg de 2 riviervelden zoals afgebeeld in de spelregels.
- Vul het eiland variabel aan met 1 heuvel, 4 bossen, 2 weiden, 4 akkers en 1 bergen.
- Leg de getalfiches neer. Op de 2 moerasvelden komen geen getalfiches. Leg het fiche met de 2 even opzij. Begin met fiche A op een kustveld naar keuze en leg de rest in alfabetische volgorde zoals in het basisspel.
- Draai alle getalfiches om. Leg daarna het fiche met de 2 op hetzelfde landveld als het fiche met de 12. Dat landveld produceert nu bij een 2 en bij een 12.
- Zet de rover op een willekeurig moerasveld.
- Leg de munten, de fiches Rijkste Cataan en Arme Cataan en de overzichtskaarten naast het speelveld.
- Iedere speler neemt de 3 bruggen in zijn kleur.
Startopstelling
Zet zoals gebruikelijk 2 dorpen met elk 1 straat. Daarbij geldt het volgende.
- Je mag geen straat bouwen op een bouwplaats voor een brug. Dat geldt het hele spel.
- Voor elke straat op een pad langs de rivier krijg je 1 goud.
- Voor elk dorp op een driesprong aan de rivier krijg je 1 goud.
Je kunt zo met maximaal 4 goud beginnen. Na de startopstelling krijgt elke speler met het minste goud een fiche Arme Cataan. Hebben alle spelers evenveel goud of geen goud, dan krijgt iedereen er een. Heb je als enige het meeste goud, dan krijg je het fiche Rijkste Cataan. Anders blijft dat fiche voorlopig naast het speelveld liggen.
Dorpen en straten aan de rivier
Voor elke straat en elk dorp dat je langs de rivier bouwt, krijg je 1 goud. Bouw je een dorp aan de rivier uit tot stad, dan krijg je geen goud.
Bruggen bouwen
Een brug kost 2 baksteen en 1 hout. Je hebt het hele spel 3 bruggen tot je beschikking. Bouw je een brug, dan krijg je 3 goud. Je mag een brug alleen bouwen op een van de 7 bouwplaatsen voor bruggen over de rivier. Een brug moet aansluiten op een eigen straat of een eigen dorp. Voor de Langste handelsroute telt een brug als 1 straat. Met de ontwikkelingskaart Stratenbouw mag je geen bruggen bouwen.
Rijkste Cataan
Heb je als enige het meeste goud, dan krijg je het fiche Rijkste Cataan. Dat is 1 overwinningspunt waard. Je geeft het fiche af zodra een andere speler evenveel of meer goud heeft, of zodra je goud uitgeeft en daarna niet meer als enige het meeste hebt. Het fiche gaat dan naar de speler die als enige het meeste goud heeft. Is er niemand, dan ligt het naast het speelveld tot er weer iemand als enige het meeste goud heeft.
Arme Cataan
Alle spelers met het minste goud krijgen een fiche Arme Cataan. Dat kan op elk moment van het spel gebeuren. Het fiche is 2 overwinningspunten minder waard. Zodra je goud krijgt en niet meer bij de spelers met het minste goud hoort, leg je het fiche terug in de voorraad. Hebben alle spelers evenveel goud, dan krijgt iedere speler er een.
Goud
Goud krijg je door langs de rivier straten, dorpen en bruggen te bouwen. Je kunt ook aan goud komen door 4 grondstoffen in te ruilen bij de voorraad, door te ruilen via je eigen havens of door te handelen met andere spelers. In je beurt mag je maximaal twee keer 2 goud ruilen voor 1 grondstof naar keuze. Je mag daarvoor ook goud gebruiken dat je in dezelfde beurt hebt verdiend. Goud is geen grondstof. Het telt dus niet mee bij een 7 en de rover kan het niet stelen.
Einde van het spel
Je wint als je in je beurt 10 overwinningspunten hebt.
Combineren
- Met Catan voor twee: bouw je een dorp aan een moerasveld, dan krijg je ook 2 handelsfiches. Moet de rover naar de woestijn, dan zet je hem op een moerasveld.
- Met Gebeurtenissen op Catan: bij Aftocht van de rover zet je de rover op een moerasveld.
- Met De havens van Catan: je speelt tot 11 overwinningspunten.
Scenario 3: De huifkarren
Nomaden trekken met huifkarren vanaf de waterlocatie in het midden van het eiland naar de kust. Samen bepalen jullie waar de karavanen langs gaan. Dorpen en steden langs een karavaan leveren extra punten op. Een potje duurt ongeveer 60 minuten.
Extra materiaal
- 1 waterlocatie
- 22 grijze huifkarren
- 2 overzichtskaarten Stemmen
Voorbereiding
- Leg de waterlocatie precies in het midden van het eiland, in plaats van de woestijn. De richting maakt niet uit.
- Leg de huifkarren als voorraad naast het speelveld.
- Zet de rover naast het speelveld. Bij de eerste 7 of de eerste gespeelde ridderkaart zet je hem op een landveld naar keuze met een getalfiche.
- Leg de overzichtskaarten Stemmen naast het speelveld.
Een huifkar inzetten
Bouw je in je beurt 1 of meer dorpen of bouw je 1 of meer dorpen uit tot stad, dan wordt er aan het einde van die bouwactie precies 1 huifkar ingezet. Daarvoor stemmen alle spelers mee.
- Een huifkar staat altijd op een pad en moet direct aansluiten op de voorste huifkar van een karavaan.
- Staat er op het pad al een straat of wordt die er later gebouwd, dan zet je de huifkar naast de straat.
- De eerste huifkar van een karavaan moet op een pad komen waar een pijl van de waterlocatie in een rechte lijn naar wijst.
- Voor elke volgende huifkar van een karavaan zijn er steeds maximaal 2 paden mogelijk. Met 3 karavanen zijn er dus maximaal 6 mogelijke plekken.
Stemmen
- Iedere speler mag wol- en graankaarten open neerleggen. Je begint bij de speler links van de speler die heeft gebouwd en gaat met de klok mee. Elke kaart is 1 stem.
- Iedere speler mag maar één keer kaarten neerleggen en mag er later niets meer bijleggen.
- Heeft één speler alleen meer stemmen dan alle andere spelers samen, dan beslist die speler alleen.
- Is dat niet zo, dan noemt iedere speler de plek waar hij zijn stemmen voor gebruikt. Een speler mag zijn stemmen niet over meerdere plekken verdelen.
- Heeft één plek de meeste stemmen, dan komt de huifkar daar. Heeft geen plek de meeste stemmen, dan kiest de speler met de meeste stemmen. Is er ook niemand met de meeste stemmen, dan beslist de speler die heeft gebouwd, ook als hij zelf niet heeft gestemd.
- Daarna leggen alle spelers hun ingezette wol en graan in de voorraad.
Aanvullende spelregels
- Einde van een karavaan. Is er geen pad meer waarop je een karavaan kunt verlengen, dan eindigt die karavaan. Is de voorraad huifkarren op, dan eindigen alle karavanen.
- Samensmelting. Raken 2 karavanen elkaar op een driesprong, dan smelten ze samen. Vanaf dat moment gelden ze als 1 karavaan.
- Kust en waterlocatie. Je mag een huifkar op een pad aan de kust zetten. Buigt een karavaan later terug naar de waterlocatie, dan mag je ook daar een huifkar op een pad zetten.
Voordelen van karavanen
- Een straat die naast een huifkar loopt, telt als 2 straten voor de Langste handelsroute. Een handelsroute moet nog altijd minstens 5 waard zijn, de dubbel tellende straten meegerekend.
- Een dorp of stad die tussen 2 huifkarren ligt, is 1 overwinningspunt meer waard.
Einde van het spel
Je wint als je in je beurt 12 overwinningspunten hebt.
Combineren
- Met Catan voor twee: bij elke stemronde worden 2 huifkarren ingezet, in 2 verschillende karavanen. Wint een speler de stemming, dan zet hij beide huifkarren. Bij gelijke stemmen zet elke speler 1 huifkar, te beginnen met de speler aan de beurt. Moet de rover naar de woestijn, dan zet je hem naast het speelveld tot hij weer wordt ingezet.
- Met Gebeurtenissen op Catan: bij Aftocht van de rover zet je de rover naast het speelveld.
- Met De havens van Catan: je speelt tot 13 overwinningspunten.
Scenario 4: De barbarenoverval
Barbaren landen op de kust van Catan en veroveren landvelden, dorpen en steden. Met ridders uit het kasteel verdrijf je de barbaren en neem je gevangenen. Een potje duurt ongeveer 60 tot 90 minuten.
Extra materiaal
- 1 kasteelveld
- 26 ontwikkelingskaarten Barbarenoverval
- 24 ridders (6 per kleur)
- 36 barbaren
- 40 munten (goud)
- 1 kleurendobbelsteen
- 8 overzichtskaarten (Barbarenoverval, Ridders, Goudhandelskoers en Gevecht)
Voorbereiding
- Leg de woestijn en het kasteelveld zoals afgebeeld in de spelregels.
- Leg in de ring rond het eiland willekeurig 2 heuvels, 2 bossen, 3 weiden, 2 akkers en 1 bergen. Deze velden heten kustvelden.
- Leg in het binnenste deel willekeurig 1 heuvel, 1 bos, 1 weiden, 2 akkers en 2 bergen. Er blijft 1 bos over, dat je niet nodig hebt.
- Leg de getalfiches zoals afgebeeld in de spelregels.
- Zet 1 barbaar op elk van de kustvelden met de 2 en de 12. Leg de overige barbaren naast het speelveld.
- Schud de 26 ontwikkelingskaarten van dit scenario en leg ze gedekt in een vak van de kaartenhouder. De ontwikkelingskaarten van het basisspel gebruik je niet.
- Leg de kleurendobbelsteen op het kasteelveld en de overzichtskaarten naast het speelveld.
- De rover en het tableau Grootste riddermacht spelen niet mee.
- Iedere speler neemt 6 ridders in zijn kleur.
Startopstelling
Iedere speler zet eerst een dorp en daarna een stad. Voor de stad krijg je startgrondstoffen, maar slechts 1 per aangrenzend landveld.
Spelverloop in het kort
- Barbaren landen op Catan zodra iemand een dorp of stad bouwt.
- Ontwikkelingskaarten draai je direct om en voer je meteen uit.
- Ridders zet je in met de ontwikkelingskaarten Ridderinzegening en Sterke ridder.
- Aan het einde van je beurt verplaats je je ridders.
- Na elke beurt kijk je of er barbaren zijn verslagen.
1. Barbaren landen op Catan
Bouw je een dorp of stad, dan volgt direct een barbarenoverval. Je onderbreekt je beurt en dobbelt met beide dobbelstenen tot je 3 verschillende getallen hebt gegooid. Gooi je een 7 of een getal dat je al eerder hebt gegooid, dan dobbel je opnieuw. Na elke geldige worp zet je 1 barbaar op het kustveld met het gegooide getal. Staan daar al 3 barbaren, dan gebeurt er niets.
Kustveld veroverd. Zet je de derde barbaar op een kustveld, dan is dat veld veroverd. Je draait het getalfiche om. Het landveld produceert niets meer zolang het veroverd is en er komen ook geen nieuwe barbaren op. Op de paden langs een veroverd kustveld mag je geen straten bouwen en op de hoeken geen dorpen. Een dorp aan zo’n veld mag je niet tot stad uitbouwen.
Dorpen en steden veroverd. Is een dorp of stad alleen nog omringd door zee en veroverde kustvelden, dan is het veroverd en levert het geen overwinningspunten meer op. Ligt het aan een haven, dan mag je die haven niet meer gebruiken. Leg het dorp of de stad op zijn kant. De woestijn en het kasteelveld kunnen nooit worden veroverd. Dorpen en steden die daaraan grenzen, zijn dus altijd beschermd.
Zijn alle barbaren op Catan geland en ligt er geen barbaar meer in de voorraad, dan dobbel je na het bouwen niet meer.
2. Ontwikkelingskaarten
Koop je een ontwikkelingskaart, dan draai je hem direct om en voer je hem meteen uit. Je mag in een beurt meerdere kaarten kopen, maar je voert ze uit in de volgorde waarin je ze kocht. Gespeelde kaarten gaan op een aflegstapel. Is de trekstapel leeg, dan schud je de aflegstapel tot een nieuwe stapel.
3. Ridders inzetten
Met de ontwikkelingskaarten Ridderinzegening en Sterke ridder zet je een ridder uit je voorraad in.
- Met Ridderinzegening zet je de ridder op of naast een leeg pad van het kasteelveld.
- Met Sterke ridder zet je de ridder op een leeg pad naar keuze.
4. Ridders verplaatsen
Aan het einde van je beurt, na de handels- en bouwfase, mag je elke ridder maximaal 3 paden verplaatsen. Heb je in deze beurt een ridder op een pad van het kasteelveld gezet, dan moet je die ridder verplaatsen.
- Betaal je 1 graan, dan mag 1 ridder 2 paden extra verplaatsen, dus maximaal 5 paden. Voor elke ridder die extra ver gaat, betaal je apart 1 graan.
- Je mag langs eigen en vreemde ridders, dorpen en steden bewegen en over paden met eigen of vreemde straten.
- Een ridder mag zijn beweging niet eindigen op een pad waar al een andere ridder staat.
- Een ridder mag zijn beweging nooit eindigen op een pad van het kasteelveld.
5. Barbaren verslaan
Na elke beurt kijk je voor alle kustvelden of de ridders de barbaren verslaan. Je begint bij het kustveld dat links aan het kasteelveld grenst en gaat met de klok mee. Staan er op de paden rond een kustveld meer ridders dan er barbaren op dat veld staan, dan zijn de barbaren verslagen.
Gevangenen verdelen. De verslagen barbaren worden gevangenen.
- Heeft één speler alleen met zijn ridders de barbaren verslagen, dan krijgt hij alle gevangenen.
- Hebben meerdere spelers bijgedragen, dan krijgt ieder van hen 1 gevangene. Zijn er te weinig gevangenen, dan dobbelen die spelers met beide dobbelstenen. De speler met het hoogste resultaat krijgt een gevangene. Een speler die zo geen gevangene krijgt, krijgt 3 goud als compensatie. Bij een gelijke stand dobbel je opnieuw.
- Blijft er na het verdelen nog een gevangene over, dan gaat die naar de speler die als enige de meeste ridders had. Is dat niet zo, dan dobbelen die spelers om de gevangene. De winnaar krijgt de gevangene en de verliezer krijgt 3 goud.
Elke 2 gevangenen zijn samen 1 overwinningspunt waard.
Een veroverd veld bevrijden. Versla je de barbaren op een veroverd kustveld, dan is dat veld weer vrij. Draai het getalfiche terug. Het veld produceert weer en er kunnen opnieuw barbaren landen. Zet ook de dorpen en steden die weer vrij zijn rechtop. Die tellen weer mee voor je punten.
Ridders verliezen. Na elk gevecht lopen de spelers met een betrokken ridder het risico ridders te verliezen. Gooi de kleurendobbelsteen en leg hem op het kasteelveld. Op het kasteelveld staan dezelfde kleuren als op de dobbelsteen. De gegooide kleur bepaalt in welke richting de paden liggen waarop ridders verloren gaan. Staat een betrokken ridder op een pad met die richting, dan gaat hij terug naar de voorraad. Voor elke verloren ridder krijg je 3 goud. Eén speler dobbelt en het resultaat geldt voor alle spelers.
Een 7 gooien
Gooi je een 7, dan trek je 1 grondstof (geen goud) van een andere speler naar keuze. Dat mag ook als de rover niet meedoet. De regel dat je de helft van je kaarten afgeeft als je er meer dan 7 hebt, blijft gelden.
Goud
Ben je aan de beurt, dan mag je maximaal twee keer 2 goud ruilen voor 1 grondstof naar keuze. Goud kun je ook via havens of door te handelen met andere spelers krijgen.
De kaarten Verraad en Gevangen
Met deze ontwikkelingskaarten haal je barbaren weg van kustvelden of zet je ze erop. Haal je een barbaar weg van een veroverd veld met 3 barbaren, dan is dat veld weer vrij. Dorpen en steden daar zet je weer rechtop en het getalfiche draai je terug. Het veld produceert weer, tot er eventueel opnieuw een derde barbaar op komt.
Einde van het spel
Je wint als je in je beurt 12 overwinningspunten hebt.
Combineren
- Met Catan voor twee: er doet een ridder in een neutrale kleur mee als vreemde ridder, die beide spelers mogen gebruiken. Zodra een van de spelers de eerste ridder van het spel inzet, zet hij de vreemde ridder op een pad naar keuze van het kasteelveld. De speler aan de beurt verplaatst eerst zijn eigen ridders en daarna de vreemde ridder. De vreemde ridder blijft het hele spel op het speelveld en gaat nooit verloren. Bouw je een eigen dorp en daarna een neutraal dorp, dan dobbel je voor elk dorp apart nieuwe barbaren. Omdat er geen rover is, mag je met 1 handelsfiche (of 2 als je meer punten hebt) een barbaar naar een ander kustveld verplaatsen. Moet er om gevangenen worden gedobbeld en heeft de vreemde ridder meegevochten, dan geldt voor hem altijd een worp van 3. Voor elke verloren ridder krijg je 2 goud en 1 handelsfiche in plaats van 3 goud.
- Met Gebeurtenissen op Catan: er is geen rover en geen Grootste riddermacht. Bij Roofoverval leggen spelers met meer dan 7 grondstofkaarten de helft af en trekt de speler die de kaart omdraaide 1 kaart van een speler naar keuze. Aftocht van de rover heeft geen effect. Bij Conflict trekt de speler met als enige de meeste ridders op het speelveld 1 kaart van een andere speler.
- Met De havens van Catan: je speelt tot 13 overwinningspunten.
Scenario 5: Kooplieden & Barbaren
Het kasteel moet worden opgeknapt. Met je huifkar breng je glas en marmer naar het kasteel, zand naar de glasblazerij en gereedschap naar de marmersteengroeve. Elke afgeleverde lading levert een overwinningspunt en goud op. Ondertussen zwerven er nog drie barbaren over het eiland. Een potje duurt ongeveer 90 minuten.
Extra materiaal
- 3 doelvelden (kasteel, marmersteengroeve en glasblazerij)
- 4 ridders (1 per kleur)
- 36 goederenfiches
- 25 ontwikkelingskaarten Kooplieden & Barbaren
- 4 huifkarren (1 per kleur)
- 3 barbaren
- 4 huifkartableaus
- 40 munten (goud)
- 6 overzichtskaarten (Huifkarren, Barbaren en Goudhandelskoers)
Voorbereiding
- Leg de 3 doelvelden in de rand zoals afgebeeld in de spelregels. Draai ze zo dat de kanten zonder paden naar de zee wijzen.
- Haal de woestijn, 1 akker en 1 weiden uit de landvelden van het basisspel. Je gebruikt 3 heuvels, 4 bossen, 3 weiden, 3 akkers en 3 bergen. Leg die willekeurig neer.
- Haal de getalfiches met de 2 en de 12 uit het spel. Leg de overige fiches zoals in het basisspel in alfabetische volgorde neer en sla daarbij B en H over. De doelvelden krijgen geen getalfiche.
- Sorteer de goederenfiches op hun achterkant (het gebouw). Schud elke stapel apart en leg hem met de gebouwkant boven naast het bijbehorende doelveld.
- Zet de 3 barbaren op de paden die in de spelregels met zwarte kruizen zijn gemarkeerd.
- Schud de ontwikkelingskaarten van dit scenario en leg ze in een vak van de kaartenhouder. De ontwikkelingskaarten van het basisspel gebruik je niet.
- De rover en de Langste handelsroute spelen niet mee.
- Leg de overzichtskaarten naast het speelveld.
- Iedere speler neemt 1 huifkartableau, 1 huifkar en 1 ridder in zijn kleur en 5 goud. Zet je ridder op het eerste veld links op je huifkartableau.
Startopstelling
Iedere speler zet eerst een dorp en daarna een stad. Na het zetten van je stad zet je je huifkar ernaast. Voor de stad krijg je startgrondstoffen, maar slechts 1 per aangrenzend landveld.
Doelvelden
In het midden van elk doelveld ligt een driesprong met een gebouw. Er lopen 4 paden naartoe. Voor elk doelveld gelden deze regels.
- Op de paden mag je volgens de gewone regels straten bouwen.
- Op de driesprong in het midden mag je geen dorp bouwen.
- Op de 3 kanten van een doelveld die aan de zee grenzen, mag je geen straten bouwen.
- Op de 4 landhoeken mag je met inachtneming van de afstandsregel dorpen en steden bouwen.
De huifkar verplaatsen
Na je handels- en bouwfase mag je je huifkar verplaatsen. Op of naast een driesprong mogen onbeperkt veel huifkarren staan. Een huifkar gaat van driesprong naar driesprong over paden en elke verplaatsing kost verplaatsingspunten.
- Aan het begin van het spel heb je 4 verplaatsingspunten per beurt. Dat aantal kun je verhogen door je huifkartableau op te waarderen.
- Over een pad zonder straat rijden kost 2 verplaatsingspunten.
- Over een eigen straat rijden kost 1 verplaatsingspunt.
- Over de straat van een andere speler rijden kost 1 verplaatsingspunt, maar je betaalt die speler daarvoor 1 goud.
- Staat er een barbaar op het pad of de straat, dan kost het 2 verplaatsingspunten extra.
- Heb je niet genoeg punten meer voor de volgende stap, dan vervallen de resterende punten. Bereik je een doelveld, dan stopt de verplaatsing ook. Je mag ook zelf eerder stoppen.
- Eenmaal per beurt mag je 1 graan betalen voor 2 extra verplaatsingspunten. Dat mag ook nadat je je gewone verplaatsing al hebt gedaan.
Opdrachten
Je eerste doel. Bij je eerste verplaatsing kies je zelf naar welk doelveld je rijdt. Kom je daar voor het eerst aan, dan krijg je geen goud, omdat je nog niets kunt afleveren. Je neemt het bovenste goederenfiche van de stapel bij dat doelveld en draait het om. Op de voorkant zie je een van de vier goederen (glas, gereedschap, zand of marmer). Leg het fiche open voor je neer. Het fiche laat zien naar welk doelveld je moet rijden. Op de doelvelden zie je welke goederen elk gebouw nodig heeft.
Je mag steeds maar één opdracht tegelijk uitvoeren. Pas als je die hebt volbracht, neem je een nieuw goederenfiche.
Opdracht volbracht. Staat je huifkar op het doelveld dat het goed nodig heeft, dan heb je je opdracht volbracht.
- Draai het goederenfiche naar de achterkant. Het fiche is nu 1 overwinningspunt waard.
- Je krijgt 1 tot 5 goud, afhankelijk van hoe ver je je huifkartableau hebt opgewaardeerd.
- Draai daarna een nieuw goederenfiche om van de stapel bij het doelveld waar je nu bent. Dat geeft je volgende doel.
Het huifkartableau opwaarderen
Je huifkartableau toont de eigenschappen van je huifkar. Daarop zie je je aantal verplaatsingspunten, het dobbelresultaat waarmee je barbaren verdrijft en de beloning in goud voor een volbrachte opdracht. Je ridder geeft aan op welk niveau je staat.
In je handels- en bouwfase mag je je tableau opwaarderen. Je betaalt de kosten die tussen je ridder en de volgende vrije kolom staan en zet je ridder 1 plek naar rechts. Heb je met je ridder het hoogste niveau bereikt, dan is je huifkartableau 1 overwinningspunt waard.
De barbaren
Door barbaren bewegen. Rijd je over een pad of straat met een barbaar, dan kost dat 2 verplaatsingspunten extra. Een pad met een barbaar kost dus 4 punten en een straat met een barbaar 3. Heb je niet genoeg punten, dan stop je op de driesprong voor de barbaar of gebruik je je resterende punten om een andere kant op te rijden.
Barbaren verdrijven. Vanaf het tweede niveau van je huifkartableau kun je proberen een barbaar te verdrijven. Je huifkar staat dan op de driesprong voor de barbaar en je gooit 1 dobbelsteen. Gooi je een getal dat bij jouw niveau op het tableau staat, dan is de barbaar verdreven. Zet hem op een ander pad of een andere straat naar keuze en gebruik je resterende punten om verder te rijden. Gooi je een ander getal, dan blijf je staan of rijd je een andere kant op. Zet je een verdreven barbaar op de straat van een andere speler, dan mag je geen grondstof van die speler trekken.
Je mag op een pad met een barbaar een straat bouwen. Op een pad of straat staat altijd maximaal 1 barbaar.
Een 7 gooien
Gooi je een 7, dan verplaats je een van de 3 barbaren naar een pad of straat naar keuze. Zet je de barbaar op een straat, dan trek je 1 grondstof (geen goud) uit de hand van de eigenaar van die straat. De regel dat je de helft van je kaarten afgeeft als je er meer dan 7 hebt, blijft gelden.
Een 2 of 12 gooien
Gooi je een 2 of een 12, dan dobbel je opnieuw.
Goud
Ben je aan de beurt, dan mag je maximaal twee keer 2 goud ruilen voor 1 grondstof naar keuze. Goud krijg je door opdrachten te volbrengen, door andere spelers over je straten te laten rijden, via havens en door te handelen met andere spelers. Goud is geen grondstof en telt niet mee bij een 7.
Einde van het spel
Je wint als je in je beurt 13 overwinningspunten hebt.
Combineren
- Met Catan voor twee: rijd je over een straat van een neutrale kleur, dan betaal je de helft van het goud aan de voorraad (naar boven afgerond) en de andere helft aan je tegenstander (naar beneden afgerond). Met een handelsfiche verplaats je een barbaar naar een pad, maar niet naar een straat. Bouw je een dorp aan een doelveld, dan krijg je 1 handelsfiche.
- Met Gebeurtenissen op Catan: haal de gebeurteniskaarten met de 2 en de 12 uit het spel. Er is geen rover en geen Langste handelsroute. Bij Roofoverval leggen spelers met meer dan 7 grondstofkaarten de helft af en verplaats je een barbaar naar een pad of straat. Zet je de barbaar op een straat, dan trek je 1 grondstof van de eigenaar. Aftocht van de rover heeft geen effect. Bij Aardbeving kost rijden over een halve slag gedraaide straat 2 verplaatsingspunten, net als over een pad.
- Met De havens van Catan: je speelt tot 14 overwinningspunten.
Einde van het spel en puntentelling
Het spel eindigt zodra een speler in zijn eigen beurt het vereiste aantal overwinningspunten heeft. Die speler wint.
| Onderdeel | Punten om te winnen | Met De havens van Catan |
|---|---|---|
| Vriendelijke rover | 10 | 11 |
| Gebeurtenissen op Catan | 10 | 11 |
| De havens van Catan | 11 | 11 |
| Catan voor twee | 10 | 11 |
| Visvangst op Catan | 10 (11 met de oude schoen) | 11 (12 met de oude schoen) |
| De rivieren van Catan | 10 | 11 |
| De huifkarren | 12 | 13 |
| De barbarenoverval | 12 | 13 |
| Kooplieden & Barbaren | 13 | 14 |
Naast de punten uit het basisspel kun je per onderdeel extra punten verdienen of verliezen.
| Onderdeel | Punten |
|---|---|
| De havens van Catan | Sterkste haven +2 |
| Visvangst op Catan | Oude schoen: 1 punt extra nodig om te winnen |
| De rivieren van Catan | Rijkste Cataan +1, Arme Cataan −2 |
| De huifkarren | +1 per dorp of stad tussen 2 huifkarren |
| De barbarenoverval | +1 per 2 gevangenen, veroverde dorpen en steden tellen niet mee |
| Kooplieden & Barbaren | +1 per afgeleverd goederenfiche, +1 voor het hoogste niveau op je huifkartableau |