Hieronder lees je hoe je Orapa Mine speelt. Deze uitleg is gebaseerd op de officiële spelregels van Gameology. Orapa Mine is een deductiespel voor twee tot vijf spelers, ontworpen door Junghee Choi en Wanjin Gill. Je stuurt ultrasone stralen een verborgen mijn in en leidt uit de antwoorden af waar de edelstenen liggen.
Doel van het spel
Elke speler is opdrachtgever en jager tegelijk. Als opdrachtgever verstop je edelstenen op je eigen mijnbord. Als jager probeer je uit te zoeken waar de edelstenen van je tegenspeler liggen en hoe ze gedraaid zijn. De speler die als eerste de positie en oriëntatie van alle edelstenen correct op zijn antwoordblad tekent, wint.
Spelmateriaal
- 2 mijnborden
- 2 schermen
- 2 sets edelstenen van elk 7 stuks (1 rood, 1 geel, 1 blauw, 2 wit, 1 zwart en 1 transparante diamant)
- 1 blok antwoordbladen
- 1 spelhandleiding
Een potlood en een gum heb je ook nodig. Die zitten niet in de doos.
Voorbereiding (2 spelers)
- Iedere speler neemt een mijnbord, een scherm en een set edelstenen.
- In het basisspel gebruik je per speler vijf edelstenen: de rode, de gele, de blauwe en de twee witte. De zwarte edelsteen en de transparante diamant leg je terug in de doos, tenzij je met een uitbreiding speelt.
- Zet het scherm rechtop voor je mijnbord, zodat je tegenspeler je bord niet kan zien.
- Leg je edelstenen achter het scherm op je mijnbord. Houd je daarbij aan de plaatsingsregels hieronder.
- Iedere speler neemt een antwoordblad, een potlood en een gum.
- Kies een startspeler.
Plaatsingsregels
- Leg elke edelsteen neer met de kant met rasterlijnen naar boven.
- Zorg dat de lijnen op de edelsteen precies samenvallen met het raster op het bord. Een edelsteen mag nooit schuin liggen.
- Een edelsteen mag de rand van het bord raken, maar mag er niet overheen steken.
- De zijdes van twee edelstenen mogen elkaar niet raken. Hoekpunten mogen elkaar wel raken.
- Geen enkele edelsteen mag volledig verstopt liggen achter andere edelstenen. Vanaf minstens één punt aan de rand van het bord moet een straal hem rechtstreeks kunnen raken.
Spelverloop
De spelers zijn om de beurt aan de beurt. In je beurt ben je jager en stel je je tegenspeler één vraag. Je kiest daarbij tussen twee soorten vragen. Je tegenspeler beantwoordt de vraag als opdrachtgever door op zijn eigen bord te kijken. Het antwoord noteer je op je antwoordblad. Dat blad heeft hetzelfde raster van tien bij acht vakjes als het mijnbord. Je mag het invullen zoals jij wilt.
Vraag 1: een ultrasone straal sturen
Je kiest een cijfer (1 tot en met 18) of een letter (A tot en met R) aan de rand van het bord. Vanaf dat punt stuur je een straal de mijn in. De opdrachtgever volgt de route van de straal op zijn bord en vertelt je twee dingen:
- het eindpunt, dus het cijfer of de letter waar de straal het bord verlaat
- de kleur van de straal op het moment dat hij het bord verlaat
Meer informatie krijg je niet. Het eindpunt kan ook hetzelfde punt zijn als waar de straal begon.
Hoe beweegt de straal?
De straal vertrekt haaks op de rand van het bord en loopt in een rechte lijn door het midden van de vakjes. Zolang hij niets raakt, gaat hij rechtdoor. Raakt hij een edelsteen, dan kaatst hij af en gaat hij altijd verder in een horizontale of verticale richting.
- Raakt de straal een schuine kant van een edelsteen, dan buigt hij negentig graden af.
- Raakt de straal een rechte kant van een edelsteen recht van voren, dan kaatst hij terug in de richting waar hij vandaan kwam.
De straal blijft zo door de mijn bewegen tot hij ergens het bord verlaat.
De kleur van de straal
Een straal begint transparant. Hij krijgt pas een kleur door de edelstenen die hij onderweg raakt.
- Raakt de straal één kleur edelsteen, dan krijgt hij die kleur. Een straal die alleen een witte edelsteen raakt, is dus wit.
- Raakt de straal meerdere kleuren, dan mengen die kleuren. Rood en geel wordt bijvoorbeeld oranje, rood en blauw wordt paars en geel en blauw wordt groen.
- Komt er wit bij, dan wordt de kleur lichter. Rood en wit wordt roze, geel en wit wordt lichtgeel en blauw en wit wordt lichtblauw.
- Raakt de straal rood, geel en blauw, dan wordt hij zwart. Raakt hij ook nog wit, dan wordt hij grijs.
- Hoe vaak de straal dezelfde kleur raakt, maakt niet uit. Alleen de eerste keer dat hij een kleur raakt, telt mee. Ook de volgorde speelt geen rol.
- Raakt de straal geen enkele edelsteen, dan blijft hij transparant.
De volledige kleurentabel staat aan de binnenkant van het scherm. Als opdrachtgever gebruik je die om de juiste kleur door te geven.
Vraag 2: een vakje bevragen
In plaats van een straal te sturen, mag je ook vragen wat er op één specifiek vakje ligt. Je noemt daarvoor een letter en een cijfer, bijvoorbeeld “Wat ligt er op E4?”. De opdrachtgever antwoordt met de kleur van de edelsteen die dat vakje geheel of gedeeltelijk bedekt, bijvoorbeeld “Een witte edelsteen”. Ligt er niets, dan is het antwoord “Niets”. Of de edelsteen het vakje helemaal of maar half bedekt, hoort de opdrachtgever niet te vertellen.
Eerdere antwoorden opnieuw vragen
Je mag altijd vragen om het resultaat van een straal die je al eerder hebt gestuurd. Dit kost je geen beurt.
Einde van het spel (2 spelers)
Denk je de oplossing te hebben, dan gebruik je je beurt om je antwoordblad aan je tegenspeler te geven. Hij vergelijkt jouw tekening met zijn mijnbord. Je oplossing is alleen goed als de positie en de oriëntatie van alle edelstenen exact overeenkomen.
- Heb je de juiste oplossing en ben je niet de startspeler, dan win je meteen.
- Heb je de juiste oplossing en ben je wel de startspeler, dan krijgt je tegenspeler nog één laatste beurt om ook een oplossing in te dienen. Is die fout, dan win jij. Is die ook goed, dan eindigt het potje in een gelijkspel en speel je nog een potje om een winnaar te bepalen.
Spelen met 3 tot 5 spelers
Met drie of meer spelers is één speler de opdrachtgever. Hij legt de edelstenen op een mijnbord achter het scherm volgens de gewone plaatsingsregels, maar zoekt zelf niet mee. Alle andere spelers zijn jagers en nemen elk een antwoordblad.
- De jagers stellen om de beurt een vraag aan de opdrachtgever.
- De opdrachtgever beantwoordt elke vraag hardop, zodat alle jagers het antwoord horen en kunnen noteren.
- Denk je de oplossing te hebben, dan dien je in je beurt een oplossing in in plaats van een vraag te stellen.
- Elke jager mag in het hele potje maximaal twee keer een oplossing indienen. Zijn beide oplossingen fout, dan lig je uit het spel.
- De jager die als eerste de juiste oplossing indient, wint. Heeft iedere jager twee keer een foute oplossing ingediend, dan wint niemand.
Speel je Orapa Mine voor het eerst, dan mogen de jagers de ongebruikte set edelstenen als hulpmiddel gebruiken. Zo kun je stukken op je antwoordblad leggen en verschuiven voordat je ze intekent.
Uitbreiding: Diamant
Ken je het basisspel goed, dan kun je de transparante diamant aan de mijn toevoegen. De diamant buigt een straal op dezelfde manier af als de andere edelstenen, maar verandert de kleur van de straal niet. Raakt een straal naast de diamant ook andere edelstenen, dan bepaal je de kleur zoals in het basisspel.
Uitbreiding: Zwarte Straler
Voor een extra moeilijke uitdaging voeg je de zwarte edelsteen toe. Deze edelsteen leg je met de punt naar boven neer, zoals een berg. De zwarte edelsteen buigt een straal niet af, maar slokt hem op. Raakt een straal de zwarte edelsteen, dan antwoordt de opdrachtgever alleen “De straal is geabsorbeerd”. Je hoort dan geen eindpunt en geen kleur. Vraagt een jager naar een vakje waarop de zwarte edelsteen ligt, dan geeft de opdrachtgever hetzelfde antwoord.
